Avrupa Komiseri Marta Kos, bugün yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin (AB) yeni üyeleri kabul edebilmesi için genişleme kurallarını değiştirmesi gerektiğini belirtti ve üye devletleri kendi çözümlerini önermeye çağırdı. Kos, Politico portalının düzenlediği "Rekabetçi Avrupa" başlıklı toplantıda, AB yürütme organının üye devletlere zaten üç seçenek sunduğunu, ancak onların kararı olmadan sürecin devam edemeyeceğini kaydetti. Nasıl ilerleneceğine dair seçeneklerin mevcut sistemin sürdürülmesi, adayların katılımını hızlandırmak için reform yapılması ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile ekibi tarafından önerilen "ters genişleme" modelini içerdiğini aktardı. Bu model, aday ülkelere kilit reformlar tamamlanmadan önce erişim imkanı sağlayacaktı. Kos, üye devletlerin üçüncü seçeneği "devrimci" bularak reddettiğini, ancak mevcut durumun korunmasının da kabul edilemez olduğunu vurguladı. Bu nedenle, reformların yönü ve aşamalı entegrasyon yoluyla sürecin hızlandırılması konularında tartışmaların sürdüğünü belirtti. Kos, Ukrayna'nın 1 Ocak 2027'ye kadar AB üyesi olma hedefinin "imkansız" olduğunu değerlendirdi. İzlanda'nın ise "özel bir durum" olabileceğini ve vatandaşların referandumla üyelik müzakerelerini yenileme kararı alması halinde hızla ilerleyebileceğini belirtti. İzlanda'nın Avrupa Ekonomik Alanı ve Schengen aracılığıyla yüksek düzeyde entegre olduğunu, ayrıca yüksek demokratik standartlara ve Avrupa değerlerine uyuma sahip olduğunu ekledi. "Ters genişleme" modelinin, Ukrayna ve diğer ülkelerin daha erken bir zamanda tek pazara ve yatırım fonlarına erişim sağlaması amacıyla tasarlandığı bildirildi. Brüksel portalının diplomatik kaynakları, çoğu üye devletin bu teklifi uygulanabilir bulmadığını, karmaşık yasal prosedürlere ve yeni üyelerin demokratik standartlarda gerileme riskine veya AB kararlarını bloke etme endişesine dikkat çektiğini aktardı. Birçok diplomatın ifadelerine göre, üye devletler şimdi adayların AB pazarına entegrasyondan ve yatırım programlarına erişimden daha erken faydalanmasını sağlayabilecek kendi tekliflerini hazırlıyor. AB yetkilileri, üye ülkelerin "ters genişlemeyi" desteklememeleri durumunda alternatif çözümler sunmaları gerektiğini vurguladı. Karadağ'ın 2028'de AB'ye katılma yolunda olup olmadığı sorulduğunda Marta Kos, Podgorica'nın hala çok şey başarması gerektiğini kaydetti. Marta Kos, Podgorica'nın 2028 yılına kadar bloğa katılım müzakerelerini tamamlamak için hala "birçok şeyi yerine getirmesi" gerektiğini belirtti ve ekledi: "Ancak şimdilik iyi görünüyor." Ayrıca, AB'ye katılım konusunda "çok dikkatli" olduklarını da belirtti.