Sırbistan'da bisikletlilerin yaya geçidini bisiklet üzerinde geçmesi açıkça yasak olmasa da, bu durum onlara yayalarla aynı hakları vermiyor. Trafik güvenliği uzmanlarına göre temel fark, geçiş önceliğinde ortaya çıkıyor; bu nedenle bisikletlilere bisikletten inip yaya geçidini yürüyerek geçmeleri öneriliyor. Benzer bir kural İsviçre'de de geçerli.
Yaya geçidi, çok sayıda trafik katılımcısı için günlük yolculuğun bir parçası. Ancak sık sık şu soru gündeme geliyor: Bisikletli, yaya geçidinden bisiklet üzerinde geçebilir mi, yoksa bisikletten inip onu yanında yürüterek mi geçmek zorunda?
Yanıt tam olarak basit değil. Burada, böyle bir geçişin genel olarak yasak olup olmadığı ile bisikletlinin yaya geçidinde geçiş önceliğine sahip olup olmadığı ayrımını yapmak gerekiyor.
Karayolu Trafik Güvenliği Kanunu (ZOBS), yaya geçidini "yayaların karayolunu geçmesi için ayrılmış işaretli yol bölümü" olarak tanımlıyor. Bisiklet ise "sürücünün gücüyle, yani pedal çevrilerek hareket ettirilen araç" olarak tanımlanıyor.
Sırbistan İçişleri Bakanlığı Trafik Polisi Sektörü daha önce, bisikletlinin yaya geçidini kullanarak yolun karşısına geçerken bisikletten inmesi gerektiğini açıklamıştı. Trafik polisleri, bisikleti iten kişinin yaya sayıldığını ve bu nedenle yaya geçidini diğer yayalar gibi kullanabileceğini belirtiyor. Bu aynı zamanda bisikletlinin, özellikle yoğun yollarda ve araçların birden fazla yönden geldiği noktalarda, karşıya güvenle geçmesinin en basit yolu.
En sık yaşanan tereddüt de tam bu noktada doğuyor: Bisikletli, bisikletten inmeyip yaya geçidi üzerinde sürmeye devam ederse kabahat işlemiş olur mu?
Trafik Güvenliği Komitesi'nden Damir Okanović, daha önce yaptığı açıklamada bisikletlinin yaya geçidinden bisiklet üzerinde geçebileceğini, ancak bu durumda yayaların sahip olduğu geçiş önceliğine sahip olmadığını anlatmıştı. Okanović, "Bisikletli yaya geçidinden bisikletle geçebilir, bisikletten inmek zorunda değil; ancak o zaman karayolunda seyreden araçlara karşı önceliği yoktur. Yaya geçidi üzerinde ilerleyen bir bisiklet ile karayolunda seyreden bir aracın çarpışması halinde, araç sürücüsü bisikleti geçirmemekten sorumlu tutulmayacaktır" dedi.
Bu nedenle Okanović, bisikletlilere yaya geçitlerinde hızla atılmamaları tavsiyesinde bulundu. Olası bir kazada temel kusurun bisikletli tarafında olacağını belirten Okanović, sürücünün yaya geçidinde bisiklet ya da scooter bekleme yükümlülüğü bulunmadığını, yaya geçidinde bisiklet süren bisikletlinin yaya haklarına sahip olmadığını ve kaza halinde sorumluluğu taşıyacağını sözlerine ekledi.
Bu nedenle bisikletlilere yönelik öneri basit: yavaşlamak, geçişin güvenli olup olmadığını kontrol etmek, bisikletten inmek ve onu yaya geçidi boyunca yürüterek geçirmek. Tıpkı yayalar için olduğu gibi.
Bu ikilem yalnızca Sırbistan'a özgü değil. İsviçre gazetesi Blick de bisikletlilere ilişkin kurallara ayırdığı yazıda, İsviçre'de yaya geçidinden bisikletle geçişi yasaklayan bir hüküm bulunmadığını, ancak bisiklet üzerinde kalan bisikletlilerin karayolundaki trafiğe karşı geçiş önceliğine sahip olmadığını açıklamıştı.
Blick'in aktardığına göre ProVelo örgütünün uzman ekibi, bisikletini iterek yürüyen bisikletlinin yolu yaya olarak geçtiğini ve bu durumda yayalara tanınan geçiş önceliğine sahip olduğunu belirtiyor.
İsviçreli uzmanlar güvenlik boyutuna da dikkat çekiyor. Bisikletli yayalardan daha hızlı hareket ettiği için diğer trafik katılımcıları onu beklediklerinden daha geç fark edebiliyor. Sürücülerin pratikte sık sık bisikletliyi geçirmek için durmasına rağmen, bu tepkiye güvenilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
