Çin ve ABD, yapay zeka (YZ) ile ilgili ortaya çıkabilecek sorunları çözmek için bir mekanizma oluşturmaya ve kriz dönemlerinde askeri iletişim konusundaki çalışmaları hızlandırmaya karar verdiler.
İki taraf, belirli ikili ticaret konularıyla ilgilenen bir ticaret mekanizması çerçevesinde işbirliğini sürdürmeyi kabul etti ve Beyaz Saray bugün bu mekanizmanın bu hafta içinde faaliyetlerine başladığını duyurdu. Zirve büyük bir ilerleme sağlamadı, ancak bazı uzmanlar, iki ülkenin işbirliğini artırmaya yönelik adımların yine de önemli olduğunu, çünkü bu adımların iki ülkenin, sorunların tırmanmasını önleyebilecek çalışma grupları oluşturmasına olanak tanıdığını belirtiyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Xinhua ajansının haberine göre bugün Pekin'e döndü.
Ziyaret sırasında Trump, Çin ile ticaret savaşını yoğunlaştırmasına rağmen, Xi'ye karşı son derece samimi bir tutum sergiledi ve bu durumun küresel sonuçları oldu.
İki taraf, kriz durumlarında iletişimi güçlendirmek ve iki ordu arasındaki krizleri önlemek amacıyla bir mutabakat zaptı imzalamayı kabul etti. Bu anlaşma, Çin Dışişleri Bakanlığı'nın bugün yayınladığı kısa bir açıklamada belirtildi. Açıklamada çok az detay yer alıyor.
Her iki taraf, yapay zeka teknolojisinin riskleri ve faydaları hakkında görüşmek üzere, yapay zeka ile ilgili olası olaylarla ilgili bir iletişim mekanizması kuracak ve bu konudaki diyalog kasım ayında planlanmış durumda.
Açıklamada, her iki tarafın da, toplam değeri yaklaşık 30 milyar dolar olan mallar üzerindeki karşılıklı tarifeleri azaltma konusundaki taahhütlerini yerine getirmeye devam edeceği belirtildi. Zirvede, iki lider, ticaret ateşkesini iki ay daha uzatma konusunda anlaşmaya vardı. Beyaz Saray, Çin'in 2027 ve 2028 yıllarında ABD'den en az 10 milyon metrik ton kömür ithal etmeyi kabul ettiğini duyurdu.
Tarifelerdeki indirimlerin çoğu, siyasi hassasiyeti olmayan, tarım ürünleri veya süs eşyaları gibi mallara yönelik.
Beyaz Saray'ın açıklamasında ayrıca, iki tarafın, ABD'nin nadir metaller konusundaki endişelerini gidermek ve bu metallerin sevkiyatının uygun bir seviyeye getirilmesini sağlamak için çalışmalarına devam ettiği belirtildi. Çin, geçen yıl, ABD'nin uyguladığı tarifelere yanıt olarak bu metallerin ihracatını kontrol altına almıştı ve bu durum, ABD'ye ve diğer ülkelere yapılan sevkiyatları azaltmıştı.
İki taraf, kasım ayında Çin'in Şenjen şehrinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinde ve ABD'nin Florida eyaletindeki "Trump National Doral Miami" golf kulübünde düzenlenecek G20 zirvesinde bir araya gelmeyi kabul etti.
Ayrıca, İran'ın, nükleer silah geliştirmeme konusundaki kamuya açık taahhüdüne uyması gerektiğini ve hiçbir ülkenin uluslararası su yollarından geçiş için ücret almaması gerektiğini (İran'ın kıyısında bulunan ve trafiği ABD-İran savaşıyla birlikte önemli ölçüde azalan Ormuz Boğazı'na bir gönderme) ifade ettiler.
ABD'nin açıklamasında, Çin'in, ABD'de yaygın olarak uyuşturucu olarak kullanılan fentanil üretiminde kullanılan iki kimyasalın ihracatını kontrol altına alma kararının da memnuniyetle karşılandığı belirtildi. Her iki taraf da, ilgili kurumların yakın zamanda bu maddeyle bağlantılı olaylarda tutuklamalar gerçekleştirdiğini vurguladı.
Ziyaret, iki ülke arasındaki temel farklılıkların çözümünde önemli ilerlemeler sağlamasa da, analistler bu kademeli adımların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Pekin'deki bir araştırma kuruluşu olan Çin ve Küreselleşme Merkezi'nin genel sekreter yardımcısı Wang Zichen, "İki lider arasındaki kişisel diplomasi önemli, ancak işbirliğine, ordular arası diyaloğa ve kriz yönetimi mekanizmalarına odaklanılması, bu istikrarın daha kalıcı ve kurumsal hale getirilmesi çabasını gösteriyor" dedi.
