Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, günlerce süren kararsız retoriğin ardından Pazartesi günü İran ile 'verimli' görüşmelerde 15 maddelik bir anlaşmadan söz ederek, çatışmanın ilk olası gerilimi düşürülme işaretini aktardı. Ancak Tahran, herhangi bir diyalog olmadığını belirtti. Amerikan yayın kuruluşu CNN, Başkan Trump'ın kendi İran savaşı olarak nitelendirilen bu durumdan isteyip istemediği halinde bile çıkıp çıkamayacağı sorusuna odaklandığını kaydetti. CNN analizinde, Başkan Donald Trump'ın İran'ın enerji santrallerine yönelik saldırı tehditlerini askıya almasının ardından asıl meselenin, Trump'ın her zaman yaptığı gibi bir 'korkutma' anı yaşayıp yaşamadığı değil, savaştan tamamen çıkıp çıkamayacağı olduğu vurgulandı. Son gelişmelerin en iyimser yorumuna göre, hem ABD hem de İran, daha fazla tırmanışın maliyetinin o kadar korkunç olacağı bir noktaya geldi ki, her iki tarafın da bir çıkış yoluna ihtiyacı olduğu belirtildi. Bu türden bir farkındalığın savaşların sonunun başlangıcı olabileceği aktarıldı. Başkan Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nı açmaması halinde İran'ın enerji santrallerini bombalama tehditleriyle düşmanlarını krizin eşiğine getirdiği vurgulandı. Tahran ise ABD'nin Körfez'deki müttefiklerinin hayati altyapısını yakarak misilleme yapma sözü vermişti. Böyle bir çatışmanın küresel bir durgunluğa yol açabileceği ve Trump'ın yardım sözü verdiği İranlı siviller için zaten zor olan insani koşulları daha da kötüleştirebileceği açıklandı. Ancak, bir diplomatik atılımın yakın olduğuna dair şüphecilik için birçok neden olduğu belirtildi. CNN analizinde, Başkan Trump'ın öngörülemeyen, çelişkili retoriği ve yönetiminin savaşa tutarlı bir neden sunma veya bir çıkış stratejisi belirleme konusundaki yetersizliğinin, hiçbir ABD açıklamasının güvenilirliğini sağlamadığı vurgulandı. Trump'ın İran'a yönelik saldırı moratoryumunu ihlal etmesi durumunda kimsenin şaşırmayacağı kaydedildi. Bazı yorumcular ise Başkan'ın saldırı ara vermesinin küresel piyasalarda ticaret haftası boyunca devam edeceğini belirtti. Hafta sonu hisse senedi vadeli işlemlerinin düşmesi ve petrol fiyatlarının yükselmesiyle, Trump'ın sadece piyasa istikrarını sağlamaya çalışıp çalışmadığı sorusu gündeme geldiği kaydedildi. Trump'ın zaman kazanmak isteyebileceği bir diğer neden olarak, İran'ın petrol endüstrisinin merkezi olan Hark Adası'na saldırma veya boğazdaki adaları ve kıyı şeridini ele geçirme seçeneği sunacak Amerikan kuvvetlerinin henüz tam olarak konuşlandırılmamış olması açıklandı. Japonya'dan yola çıkan bir ABD deniz piyade keşif birliğinin yakında bölgeye ulaşabileceği, ancak diğerinin daha geçen hafta Batı Sahili'nden ayrıldığı aktarıldı. Trump'ın abartıları sevdiğinin de belirtilmesi gerektiği vurgulandı. Diplomatik ilerlemeye yönelik abartılarının ve İran'ın 'çaresizce' bir anlaşma istediği iddialarının, bazen kasıtlı aldatmacanın devlet adamlarının bir atılım için alan yaratma aracı olsa bile, mübalağalı olabileceği açıklandı. CNN analizinde, Başkan'ın bir gün savaşı yatıştırmaktan bahsederken ertesi gün tırmandırması gibi ani ruh hali değişikliklerinin, istikrarlı bir savaş liderliği geleneğiyle uyumlu olmadığı belirtildi. Ancak bunun Trump için tipik olduğu ve Pazartesi gününe kadar her şeyin, sert taktiklerinin diplomatik ilerleme sağladığını iddia edebileceği bir yanıltmaca gibi göründüğü aktarıldı. Başkan Trump'ın bu öngörülemezliği ve kendi yarattığı krizleri yatıştırma eğiliminin, kişisel yaşamından, iş ve siyasi kariyerinden ve yargı sistemiyle olan sayısız çatışmasından bilindiği vurgulandı. Amerikan medyasında, her günün genellikle ayakta kalmak için bir arayış gibi geçtiği ve Trump'ın bu teknikle yüzleşmeleri erteleyerek ve eylemlerinin en kötü sonuçlarını sonsuz, doğaçlama bir dansla geciktirdiği aktarıldı. Bununla birlikte, Trump'ın öngörülemeyen yönteminin Basra Körfezi'nde son sınırına kadar test edilme olasılığının ciddi olduğu belirtildi. İran'ın, ABD ve İsrail saldırılarıyla ezilebileceği ve İslamcı ruhban rejiminin üst düzey üyelerini ortadan kaldıran bir savaş sırasında donanma, hava kuvvetleri ve kara kuvvetlerinde büyük kayıplar verebileceği belirtildi. Ancak çatışma dördüncü haftasına girerken, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı etkili bir şekilde kapatarak küresel ekonomiyi ve Kasım ayındaki Kongre seçimleri öncesi Cumhuriyetçilerin siyasi umutlarını rehin tutarak kendi gücünü de gösterdiği açıklandı. Savaş öncesinde ultra-radikal olan bir rejimin, üst düzey liderlerinin öldürülmesi ve ABD-İsrail füze ile uçak saldırılarından sağ kurtulmasının ardından Trump'ın taleplerine daha açık olmayacağı kaydedildi. Trump'ın savaşı sona erdirme koşulları arasında İran'ın nükleer programından ve uzun menzilli balistik füzelerden vazgeçmesinin muhtemel olduğu, bunun ise aşılmaz bir engel oluşturabileceği belirtildi. Son üç haftanın, asi bir rejimin yabancı güçlerin gelecekteki saldırılarına karşı neden bu tür 'sigorta poliçeleri' geliştirmeye karar verebileceğini gösterdiği vurgulandı. Pakistan'ın arabuluculuk teklif etmesine rağmen, müzakerelerin başlaması halinde İran adına kimin pazarlık yapacağının belirsizliğini koruduğu aktarıldı. Merkeziyetsiz bir güce ve önemli figürleri kaybetmiş bir rejimin, kolektif karar alma konusunda sorun yaşayabileceği vurgulandı. Bazı uzmanların inandığı üzere, eğer İslam Devrim Muhafızları artık tam kontrole sahipse, durumun daha da sertleşebileceği belirtildi. Geçmişte Washington'ın nispeten ılımlı İranlı yetkililerle görüştüğü, ancak daha sonra uzlaşmaya karşı çıkan daha radikal kişilerle karşılaştığı açıklandı. CNN, İranlı liderlerin Trump'ın ani dönüşlerini, çelişkilerini ve duygusal sosyal medya paylaşımlarını, Trump'a ekonomik sonuçlar dayatma stratejilerinin işe yaradığının bir işareti olarak yorumlamasının şaşırtıcı olmayacağını kaydetti. İran'da ne olacağını kimsenin bilemeyeceği bildirildi. Üst düzey liderlere düzenlenen suikastların ve ABD-İsrail saldırılarının rejimde henüz görünmeyen ölümcül çatlaklar yaratmış olabileceği belirtildi. Ancak şimdilik açıkça bir dağılma işaretinin olmadığı aktarıldı. Hava savaşının İran'ın bölgesel tehdidini ciddi şekilde azalttığı, ancak kaba kuvvetin İran'ı dize getirmediyse, Trump'ın neden ABD'den önemli tavizler almadan Boğaz üzerindeki kontrol gibi ana kozundan vazgeçeceğini henüz açıklamadığı vurgulandı. Ancak Başkan'ın neden müzakere olasılığına çekilebileceğini anlamanın kolay olduğu ve birçok potansiyel seçeneğinin cazip olmaması nedeniyle bir çıkış yoluna ihtiyaç duyduğu belirtildi. Trump'ın savaşı mevcut haliyle tırmandırabileceği – Amerikan ateşini Boğaz çevresindeki İran hedeflerine odaklayarak – ancak bunun Tahran'ı gemilerin güvenli bir şekilde geçebileceği kadar zayıflatacağına dair bir garantinin olmadığı açıklandı. Kara birlikleri göndermeye karar verebileceği, ancak bunun siyasi bir Rubikon'u geçmek ve Trump'ın karşı çıktığı bitmeyen savaşları anımsatmak anlamına geleceği de belirtildi. 'TACO' seçeneği ve gerçek olsun ya da olmasın bir zafer ilan etmenin cazip göründüğü belirtildi. Ancak geri çekilmenin, savaşına karşı çıkan ABD'nin Körfez'deki müttefiklerini öfkeli, güçlenmiş bir İran'a maruz bırakacağı açıklandı. İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının güvence altına alınmadan savaşın sona erdirilmesinin, bir gün İran'ın nükleer silahlara ulaşmasına olanak sağlayabileceği ve Trump'ın savaş için en tutarlı gerekçesini zayıflatacağı vurgulandı. CNN analizinde, başkanların sıklıkla iyi seçenekleri olmayan krizlerle karşı karşıya kaldığı, ancak nadiren Trump'ın İran'da kendi kendine yarattığı kadar çözümsüz bir durumda kalındığı vurgulandı. Analiz, bu durumun karmaşıklığını kaydetti.