Eski ABD Başkanı Donald Trump, NATO'dan çekilme olasılığını yeniden gündeme getirerek dünya güvenliğinin temellerini sarstığını bildirdi. Brüksel'deki Avrupa Birliği liderlerinin endişeyle bir araya geldiği bu süreçte, söz konusu durumun 21. yüzyılın en büyük jeopolitik çalkantısına mı yol açacağı yoksa sadece ustaca bir politik blöf mü olduğu sorusunun öne çıktığı kaydedildi. Trump, İngiliz gazetesi "Telegraph"a verdiği röportajda "NATO'nun artık eskisi gibi olmadığını, hiçbir zaman özellikle inanmadığını ve Vladimir Putin'in de bunu bildiğini" belirtti. Ayrıca Reuters haber ajansına ABD'nin NATO'dan çekilmeyi "kesinlikle" düşündüğünü aktardı. 1949'da kurulan ve günümüzde 32 ülkeden oluşan NATO İttifakı'nın, Trump'ın bu açıklamalarıyla Avrupa'da tekrar tartışma konusu olduğu vurgulandı. İttifakın kurucu belgesi olan Washington Anlaşması'nın 14 maddeden oluştuğu ve en bilinen 5. maddesinin, "Taraflar, Avrupa veya Kuzey Amerika'da bir veya daha fazla tarafa yönelik silahlı bir saldırının, hepsine yapılmış bir saldırı olarak kabul edileceği konusunda anlaşırlar" şeklinde olduğu açıklandı. ABD'nin kurucu üyelerden biri olarak ittifaktaki kilit rolünü kuruluşundan bu yana sürdürdüğü ve 1949'daki anlaşmanın imzalanmasının ardından dönemin ABD Başkanı Harry Truman'ın, "Bu paktla, saldırganlığa ve saldırganlık korkusuna karşı bir kalkan oluşturmayı umuyoruz" sözlerini dile getirdiği kaydedildi. Birmingham Üniversitesi profesörü Ilaria Di Gioia, 2024 tarihli Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nın, başkanın Senato'da üçte iki çoğunluk veya bir Kongre yasası olmaksızın ABD'nin NATO'dan çekilmesini engellemeyi amaçladığını belirtti. Ancak Di Gioia, Trump'ın bu yasal kısıtlamaları aşmak için dış politika üzerindeki başkanlık yetkilerine başvurabileceğini ve bunun yürütme ile Kongre arasında anayasal bir çatışmaya yol açabileceğini vurguladı. Chicago Üniversitesi'nden hukuk profesörü Curtis Bradley ise, eski Başkan Jimmy Carter'ın 1978'de Tayvan ile Karşılıklı Savunma Anlaşması'ndan çekilmesi gibi emsallerin bulunduğunu ancak NATO'dan çekilmenin çok daha karmaşık olacağını kaydetti. Uzmanlar, ABD'nin NATO'dan ayrılma fikrinin bile güveni, uyumu ve kolektif savunmanın güvenilirliğini sarstığı görüşünde birleşerek, Trump'ın ittifakı sürekli sorgulamasının caydırıcılığı zayıflattığını, Avrupa'nın güvenlik planlamasını sarstığını ve rakipleri cesaretlendirdiğini açıkladı. Trump'ın geçmiş açıklamaları ve Beyaz Saray'a döndüğünden beri sergilediği tutumlar dikkate alındığında, çeşitli taktikler kullanabileceği belirtildi. Formal olarak anlaşmayı feshedemese bile, ABD askerlerinin Avrupa'daki sayısını azaltarak veya 5. maddeyi göz ardı ederek ittifakın amacını tamamen anlamsız hale getirebileceği aktarıldı. Bu yılın başlarında, Trump'ın ittifak içindeki yükümlülüklerini yerine getirmeyen ülkelere karşı "Rusları istediklerini yapmaya teşvik edeceğini" söylediği de kaydedildi. Uzmanlar, Washington'ın NATO'dan aniden ayrılmasının felaketle sonuçlanabileceğini ancak bunun büyük olasılıkla Trump'ın aşırı ama hesaplanmış bir taktiği olduğu görüşünü aktardı.