Yılın başında İspanyol bilim insanı Mariano Barbacid liderliğindeki bir ekibin pankreas kanserine karşı potansiyel bir tedavi geliştirdiğini duyurması, dünya genelinde büyük bir heyecan yarattı. Ancak uzmanlar, internet ve sosyal medyada hızla yayılan ve aralarında Rusya, Güney Kore, Çin ve Türkiye'nin de bulunduğu çeşitli ülkelerden geldiği iddia edilen "devrim niteliğindeki" kanser tedavilerinin Sırbistan'daki hastalar için henüz hazır ilaçlar olmadığını, ileri düzey klinik deneme aşamasında bulunduğunu vurguladı. İspanyol bilim insanları, üç ilacın kombinasyonuyla hayvanlarda pankreas kanserini tamamen ortadan kaldırmayı başardıklarını ve bunun, insanlar üzerinde yapılacak tedavi testleri için bir ilk olduğunu açıkladı. Bu gelişmenin ardından, Şubat ayı başlarında internet ve sosyal medyada Rusya, Güney Kore, Çin ve Türkiye gibi ülkelerde keşfedildiği iddia edilen çeşitli "mucizevi" kanser tedavileri hakkında haberler hızla yayıldı. Ancak uzmanlar, bu gelişmelerin hazır ilaçlar değil, yalnızca ilerlemiş tedavi testleri ve klinik çalışmalar olduğunu, hastalar için birkaç yıl, hatta on yıllar sonra kullanıma sunulabileceğini kaydetti. Onkolog Prof. Dr. Vladimir Kovčin, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, son yıllarda mucizevi kanser ilaçlarından sıkça bahsedildiğini ancak dünya genelinde gündeme gelen yeni tedavilerin, eski sitostatiklere kıyasla daha etkili olsa da tüm kanser türlerini tamamen iyileştirmekten henüz uzak olduğunu bildirdi. Kovčin, "Tedaviler metastazlara, hastalığın evresine ve hastanın organizmasına göre değişmektedir, hiçbir şey bu kadar basit değildir. İspanya, Rusya ve diğer ülkelerdeki tedaviler test aşamasındadır. Bazı ilaçlar rutin kullanıma girmiş olsa da şu an hastalarımıza iyileşme eşiğinde olduğumuzu söylemek doğru olmaz. Bu ilaçların onaylanması için en az 10 yıl daha teste ihtiyaç duyulacaktır, belki de daha fazla. Bu ilaçların Sırbistan'a ne zaman ulaşacağını ise şu an için tahmin etmek imkansızdır" ifadelerini kullandı. Hasta Dernekleri Başkanı Savo Pilipović ise Sırbistan'daki onkoloji hastalarının bu hayat kurtarıcı tedavilere daha erken erişmesinin tek yolunun, ülkelerinin bu klinik çalışmalara katılması olduğunu belirtti. Pilipović, "Şu an en önemli şey, bu testlere katılmamızdır. Bu çok sayıda ilacın ve çeşitli kanser türleri için geliştirilen aşıların araştırmaları uzun sürecek, bazıları henüz insanlar üzerinde test edilmeye başlanmadı bile. Dünya bilim insanları bu kanser tedavilerini test ederken, bizim sağlık yetkililerimizin de Sırbistan'daki hastaları bu çalışmalara dahil etmek için çaba göstermesi en iyisi olacaktır. Çalışmalar tamamlanıp ilaçlar piyasaya çıktığında fiyatları o kadar yüksek olacak ki, hastalarımızın bunlara erişip erişemeyeceği şüphelidir. Sorun şu ki, ülkemiz dünya klinik çalışmalarından kendisini dışlamış durumda çünkü küçüğüz ve araştırmalara katılım protokollerimiz korkunç derecede karmaşık, bu durumun acilen çözülmesi gerekiyor" şeklinde konuştu. Pilipović, Batı tıbbında, bir tedavi araştırması yapıldığında uyulması gereken bir süreç olduğunu da hatırlatarak, "Dünyada şu anda yapılanlar preklinik araştırmalardır, bunlar hazır kanser ilaçları değildir ve insanların bunu anlaması gerekiyor. Son günlerde hayat kurtarıcı kanser tedavileri hakkında haberler yayılmaya başladığından beri, hastalar her gün beni arayarak bu ilaçlara nasıl ulaşabileceklerini soruyorlar. Ancak bu ilaçlar henüz mevcut değil. İnsanlara yanlış umut vermek akıllıca değil, ancak bilimin hızla ilerlediğini, İspanya'daki pankreas kanseri araştırmalarının da gösterdiği gibi, bilmeleri gerekir. İspanyol bilim insanları fareler üzerinde sonuçlar elde ettiler, ancak insanlar için ilaçlara ulaşmaktan on yıllarca uzaktayız. Pankreas kanseri bugüne kadar dokunulmaz olduğu için bu, tıpta devrim niteliğinde bir keşiftir" diye aktardı. Bu gelişmeler, Sırbistan'daki hastalar için ayrıca bir hayal kırıklığı yaratmaktadır; zira ülke bütçesinde yenilikçi ilaçlara ya çok az ya da hiç para ayrılmamaktadır. Maliye Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı'nın bütçe planlarında bir değişiklik yapılmadığı sürece, Sırbistan'da her yıl yaklaşık 20.000 kanser hastasının bu acımasız teşhislerle mücadelesini kaybettiği göz önüne alındığında, bu hastaların tedavi seçeneklerine erişememe riski bulunmaktadır. Kamuoyunda konuşulan bu tedavilerin neredeyse tamamı şu an için test aşamasında olup, umut vaat etse de henüz kesin çözümler değildir.