{

"headline": "Bulgaristan'da Radev'in zaferi Avrupa'yı sarstı, Brüksel'i endişelendirip Moskova'yı sevindirdi", "article": "“Çelik pilot” olarak bilinen eski general ve Bulgaristan eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev’in son parlamento seçimlerindeki zaferi, Moskova tarafından memnuniyetle karşılandığı, ancak Brüksel’i Avrupa’da “yeni bir Viktor Orban” endişesiyle kaygılandırdığı bildirildi.\n\nRumen Radev, geçen hafta beş yıl içindeki sekizinci olağanüstü parlamento seçimlerinde Progresivna Bugarska partisiyle zafer elde etti. Radev'in son on yılda Bulgaristan siyasetinin en etkili ve tartışmalı figürlerinden biri olduğu belirtildi. Brüksel’in kendisine büyük bir temkinle yaklaştığı, Moskova’nın ise onu “düşman” NATO bloku içinde bir “sağduyu sesi” olarak gördüğü kaydedildi.\n\nBulgaristan’ın hem AB hem de NATO üyesi olduğu aktarıldı. Washington Post'a göre, Macaristan'da Viktor Orban'ın yenilgisinin ardından Radev'in zaferinin AB içinde yeni bir Rusya yanlısı sese yol açacağı vurgulandı. Müstakbel başbakanın yolsuzlukla mücadele edeceği ve Rusya ile diyalog arayacağı açıklandı. Ancak seçim öncesinde net cevaplar vermekten kaçınması nedeniyle, birkaç hafta içinde bir araya getirdiği üç küçük partinin ittifak ortaklarının planları gibi kendi planlarının da belirsizliğini koruduğu Dojçe Vele (DW) tarafından belirtildi.\n\nEğitimli bir pilot ve Bulgaristan Hava Kuvvetleri'nin eski komutanı Radev'in, ülkeyi 1944-1990 yılları arasında yöneten ulusal Komünist Parti'nin halefi olan Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP) adına 2016 yılında ilk kez cumhurbaşkanlığına aday olduğu kaydedildi. DW'ye göre, o dönemde adaylığının Kremlin'deki güçlü isimlerle değerlendirildiği yazıldığı, kısa bir süre sonra ise SSCB ve ardından Rusya istihbarat servislerinin uzun süreli üyesi ve o dönemde Rus Stratejik Araştırmalar Enstitüsü başkanı olan Leonid Reşetnikov'un Radev'in adaylığını BSP liderliğiyle görüştüğünü övünerek dile getirdiği belirtildi.\n\nRadev'in 2016 seçimlerini kazandığı, ancak o zamandan beri Kremlin ile potansiyel bağlantılarının kamuoyunun odağında olduğu aktarıldı. Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmeye başlamasının ardından ilginin daha da arttığı kaydedildi. Ukrayna işgalinin başlamasının ardından Radev, Rusya'nın askeri operasyonları durdurması gerektiğini belirtmişti. Ancak sonraki aylarda retoriğinin giderek Ukrayna ve AB karşıtı bir hale geldiği vurgulandı. Radev'in, Kiev'e askeri desteğin savaşı yalnızca uzattığını iddia ettiği ve Ukrayna karşı taarruzunun bir hata olduğunu, Ukrayna'ya silah ve mühimmat gönderen politikacıların ise “savaş kışkırtıcıları” olduğunu söylediği aktarıldı. DW, tüm bunların Radev'in, önceki iki hükümetin benimsediği Bulgaristan'ın Ukrayna'ya yönelik Avrupa yanlısı rotasını ne ölçüde sürdüreceği konusunda ciddi sorular ortaya çıkardığını ve Radev'in, Orban'ın yıllarca yaptığı gibi, AB'nin Ukrayna ile ilgili ortak kararlarını engelleyip engelleyemeyeceğinin de görüleceğini belirtti.\n\nBrüksel'de Radev'e temkinle bakılırken, analistlerin onu sık sık "Orban-lite" (Macar liderin daha ılımlı bir versiyonu) olarak adlandırdıkları aktarıldı. Geçen sonbahar Radev ile görüşen Sınır Tanımayan Gazeteciler Prag Bürosu Direktörü Pavol Şalaj, kendisini "Orban ile karşılaştırmayacağını" belirtti. Şalaj'ın DW'ye, "Rus propagandasının Bulgaristan'da yaygın olduğunu. Bunun, vatandaşlar ve onların bilgiye erişimi için ana sorunlardan biri olduğunu" söylediği bildirildi.\n\nWashington Post'a göre, Rus dezenformasyonunun neden olduğu risklerin o kadar büyük göründüğü, Sofya'daki Dışişleri Bakanlığı'nın olası Rus müdahalesine karşı Avrupa Komisyonu ile işbirliği içinde özel bir birim kurduğu belirtildi. Radev ise bunun Brüksel'in seçimleri etkileme girişimi olduğunu açıkladı. Post'un adı açıklanmayan bir Avrupalı istihbarat yetkilisine atıfta bulunarak aktardığına göre, Radev'in kampanyasının, Rus askeri istihbaratıyla bağlantıları olan ve Ukrayna'ya destek karşıtı görüşlerini destekleyen eski üst düzey Bulgar askeri subaylarından oluşan bir ağ tarafından desteklendiği kaydedildi.\n\nRadev'in cumhurbaşkanı olarak 2021'de Bulgaristan'daki yolsuzluğa ve hükümete karşı düzenlenen kitlesel protestoları desteklediği belirtildi. O dönemde göstericilere "Mafyadan kurtulalım!" diye seslendiği aktarıldı. Göstericilerin ise eski Başbakan ve GERB partisinin lideri Boyko Borisov ile Haklar ve Özgürlükler Hareketi (DPS) lideri Delyan Peevski'yi yolsuzluk ve yargı üzerindeki kontrolle suçlayarak sert bir şekilde eleştirdikleri kaydedildi.\n\nProtestoların ardından siyaset sahnesinde yeni, Avrupa yanlısı, liberal ve yolsuzluk karşıtı "Değişime Devam Ediyoruz" partisinin ortaya çıktığı belirtildi. Partinin liderleri Kiril Petkov ve Asen Vasilev'in Radev tarafından atanan geçici hükümetin bir parçası olduğu kaydedildi.\n\nBulgaristan'da Aralık 2025'te bütçe nedeniyle yeni kitlesel protestoların patlak verdiği, Borisov ve Peevski'nin yeniden ana hedefler olduğu bildirildi. Protestoların organizatörlerinden birinin, şu anda başka bir Avrupa yanlısı parti olan Demokratik Bulgaristan ile ittifak halinde olan "Değişime Devam Ediyoruz" partisi olduğu aktarıldı. Radev'in, Borisov ve Peevski ile bağlantılı olduğunu düşündüğü yargı ve diğer kilit devlet kurumlarındaki kişileri değiştirmesine olanak tanıyacak nitelikli bir çoğunluk için bu ittifaktan (PP-DB) destek arayabileceği belirtildi. Ancak DW'nin kaydettiğine göre, Radev'in aynı zamanda gelecek parlamentoda yer alacak milliyetçi, Rusya yanlısı Yeniden Doğuş partisiyle herhangi bir işbirliğine girmeye isteklilik göstermediği vurgulandı." }