Priştine İnsan Hakları Hukuku Fonu, geçen yıl Kosova'da savaş suçları iddialarıyla 154 Sırp gücü mensubu hakkında 50 davada ceza yargılamaları yürütüldüğünü bugün bildirdi. Radio Kim, İnsan Hakları Hukuku Fonu'nun yıllık raporunun yazarı avukat Amer Alija'nın, “Buna, gıyaben yargılanan 120 sanık hakkında 24 gıyabi iddianame de dahildir” ifadesini kullandığını aktardı. Kosova Özel Savcılığı'nın 2025 yılında 15 yeni iddianame hazırladığını belirten Alija, “Bu 15 yeni iddianamenin 10'u gıyabi iddianamelerdir. 2025 yılında Priştine Temel Mahkemesi Özel Dairesi, savaş suçları hakkında toplam on karar verdi; bu davalarda on kişi mahkum edildi ve bir kişi beraat etti. Bu davaların üçünde, sanıkların gıyaben azami 15 yıl hapis cezasına çarptırıldığı vurgulanmalıdır” açıklamasını yaptı. Alija, gıyabi yargılama sayısındaki gözle görülür artışın, toplum ve kurumları bu süreçler aracılığıyla adaletin gerçek amacının, yani gerçeğin aydınlatılması ve mağdurlara adaletin sağlanmasının yerine getirilip getirilmediğini veya adaletin daha çok şekli prosedürel bir nitelik taşıdığı bir gerçekliğin mi oluştuğunu daha derinlemesine değerlendirmeye teşvik etmesi gerektiğini vurguladı. Alija, “Adalet sadece iddianame veya karar sayısıyla ölçülemez; sürecin mağdurlar ve tüm toplum için adil, eksiksiz ve anlaşılır olduğuna dair güvenle ölçülür” diye belirtti. Kosova İnsan Hakları Hukuku Fonu, yirmi yılı aşkın süredir savaş suçları sorunlarıyla ilgilenmekte olup, temsilcileri Priştine Temel Mahkemesi'nde yürütülen adli süreçleri sürekli olarak takip etmektedir. İnsan Hakları Hukuku Fonu Direktörü Bekim Bljakaj, “Son yıllarda, özellikle raporun atıfta bulunduğu 2025 yılında, gıyabi yargılamaların sayısında kayda değer bir artış kaydedildi. Bu durum, savaş suçları ve kovuşturmaları açısından yeni bir sayfa açmakla birlikte, özellikle adil yargılama standartları ve sanık hakları konusunda pratik ve hukuki ikilemleri de vurguladı. Bu bağlamda, birkaç temel soru sormak önemlidir – adalet ihtiyacı ile uluslararası standartlara saygıyı dengelemeyi başarıyor muyuz, mağdurlara yirmi yılı aşkın süredir mahrum bırakıldıkları etkin ve güvenilir adaleti sağlıyor muyuz?” şeklinde kaydetti. Bljakaj, yirmi yılı aşkın sürenin ardından zamanın artık adaletin müttefiki olmadığını vurguladı. “Aksine, adalete ulaşmak giderek zorlaşıyor ve tam da bu nedenle kurumsal bağlılıkla somutlaşacak çabaların gösterilmesi önemlidir” diye belirtti. Raporun sunumunun ardından düzenlenen yuvarlak masa toplantısında Kosovalı yargı kurumlarının temsilcileri, gıyabi savaş suçları yargılamalarını, Sırp yargı makamlarıyla işbirliği eksikliğini ve çalışmalarında karşılaştıkları teknik sorunları aktardı. İstinaf Mahkemesi Yargıcı Valjon Kurtaj, savaş suçlarından yargılanan veya şüphelenilen sanıkların çoğunun Sırbistan'da bulunduğunu vurguladı. Kurtaj, “Sırbistan ile uluslararası işbirliği olmadı. Birçok kez diplomatik kanallar aracılığıyla Sırbistan Adalet Bakanlığı'na başvurduk ancak hiçbir zaman yanıt alamadık” diye belirtti. Kosova İnsan Hakları Hukuku Fonu'nun raporunun bu yılı kapsamadığı belirtildi. Radio Kim, 2026'nın başından bu yana Srđan Lazović, Mahmud Alidemaj, Duško Arsić, Zoran Kostić ve Dragan Milović'in savaş suçlarından mahkum edildiğini, Đakovica'dan Dragan Ristić'in ise suçlamalardan beraat ettiğini aktardı. Ayrıca, savaş suçları iddiasıyla çok sayıda Sırp uyruklu kişinin tutuklandığını da kaydetti.