Uluslararası Para Fonu (MMF), Belgrad'daki yeni misyonunu tamamlamasının ardından, Orta Doğu'daki savaşın neden olduğu küresel krizin Sırbistan'ı daha ciddi şekilde etkilemeye başladığı konusunda açıklama yaptı. MMF, enerji fiyatları, piyasalardaki belirsizlikler ve daha zayıf yatırımlar nedeniyle Sırbistan ekonomisinin bu yıl beklenenden daha yavaş büyüyeceğini belirtti; enflasyonun 2026 sonunda geçici olarak hedefi aşabileceğini ise kaydetti. Uluslararası Para Fonu (MMF) heyeti, Anett Koeb liderliğinde, Politika Koordinasyon Aracı (PCI) kapsamındaki üçüncü gözden geçirme görüşmelerini yürütmek üzere 22 Nisan - 5 Mayıs 2026 tarihleri arasında Belgrad'ı ziyaret etti. Diğer ülkeler gibi Sırbistan da Orta Doğu'daki savaşın önemli olumsuz etkileriyle karşı karşıya kalmaktadır. Savaş, daha yüksek enerji fiyatları ve artan belirsizlik yoluyla ekonomiyi etkileyerek özel yatırımlar ve tüketim üzerinde olumsuz bir etki yaratmaktadır. Büyümenin 2026'da yaklaşık yüzde 2¾ civarında olması ve ardından 2027'de yüzde 4'e hızlanması beklendiğini MMF aktardı; bu artışa reel gelir artışları, imalat sektöründeki yeni ihracat kapasiteleri, tarımsal üretimin toparlanması, altyapı ve enerji yatırımları ile EXPO ile bağlantılı turizmin destek vereceği kaydedildi. Enflasyon ılımlı seyretmeye devam etti; buna yakıt üzerindeki geçici vergi indirimleri ve marj kontrolleri ile gıda ve temel ihtiyaç maddelerinin fiyat kontrollerinin kademeli olarak kaldırılmasının şimdiye kadarki önemsiz etkisi katkıda bulundu. Marj ve fiyat kontrollerinin aşamalı olarak kaldırılmasına dayalı beklenenden daha zayıf gıda fiyatı baskıları sayesinde, ortalama enflasyonun Nisan WEO raporundakinden daha düşük, 2026'da yüzde 3½ ve 2027'de yüzde 4½ düzeyinde olması beklendiğini MMF belirtti. Tahminlere göre, enflasyonun 2026 sonunda, daha yüksek enerji fiyatlarının aktarımı, distribütörlerin kontroller yürürlükteyken kaybettikleri marjların kademeli olarak geri gelmesi ve son maaş artışlarının ardından hizmet enflasyonunun yükselmesi nedeniyle NBS'nin hedef aralığının üst sınırını geçici olarak aşması beklendiğini MMF aktardı. 2027'de, EXPO ile ilgili geniş tabanlı tüketimin fiyat baskılarına katkıda bulunması ancak enflasyonun yıl ortasına kadar NBS'nin hedef aralığına geri dönmesinin beklendiğini MMF kaydetti. Tahminler, alışılmadık derecede yüksek bir belirsizlik seviyesiyle karşı karşıyadır. Orta Doğu'daki çatışmanın daha da tırmanması ve bunun sonucunda enerji piyasasında ek bozulmalar — potansiyel olumsuz bir senaryo — büyümenin daha düşük ve enflasyonun öngörülen seviyelerin üzerinde olabileceğine dair önemli riskler taşıdığına MMF vurgu yaptı. Ülke içindeki siyasi gerilimlerin yeniden yoğunlaşması veya NIS konusunun çözümünde gecikmelerin ekonomiyi ayrıca olumsuz etkileyebileceği belirtildi. Sırbistan'ın güçlü tamponlarının — ılımlı kamu borcu, yüksek döviz rezervleri ve istikrarlı bankacılık sistemi — tekrarlayan şokların üstesinden gelmek için sağlam bir temel sağladığına vurgu yapıldı. İhtiyatlı ve öngörülebilir makroekonomik politikaların sürdürülmesinin, güvenilirliği korumak ve riskleri azaltmak için hala hayati öneme sahip olduğu belirtildi. Uzun süreli enerji sübvansiyonlarından kaçınmak ve mali sürdürülebilirliği korumak amacıyla yakıt üzerindeki vergi indirimlerinin yakın gelecekte kaldırılması gerektiği aktarıldı. Para politikasının temkinli kalması ve örneğin ücret artışları veya daha yüksek uzun vadeli enflasyon beklentileri yoluyla daha yüksek enerji maliyetleri daha geniş fiyat artışlarına dönüşürse sıkılaştırılması gerekebileceği kaydedildi. Önemli ve kalıcı petrol fiyat artışlarının yaşandığı olumsuz bir senaryoda, Sırbistan'ın sorunsuz bir makroekonomik uyum sağlamak ve savunmasız hane halklarını korumak için ek geçici ve hedefli önlemler uygulayacağı bildirildi. Yetkililerin, bu maliyetleri sermaye harcamalarının daha fazla yeniden önceliklendirilmesi yoluyla GSYİH'nın yüzde 3,0'lık mali açık tavanına sığdırmaya çalışacakları belirtildi. Sırbistan, mali ve yapısal reformları gerçekleştirmek için çalıştığını aktardı. Yetkililerin, emeklilik sisteminin ilk aktüeryal analizini yayınladığı ve geçen yılki MMF tarafından yürütülen Mali Şeffaflık Değerlendirmesi'nin kilit tavsiyelerinin uygulanmasına paralel olarak ilk vergi harcamaları raporunu hazırladığı kaydedildi. Fonun, RS Vergi İdaresi'ne yetersiz personel sorununu çözmek, dijitalleşmeyi geliştirmek ve KDV ile ilgili düzenlemelere uyumu güçlendirmek için destek verdiği belirtildi. Fonun ayrıca, şeffaf ve etkili proje seçimine zemin hazırlaması gereken tüm yeni kamu yatırım projelerinin sistematik maliyet-fayda analizini mümkün kılacak kamu yatırımı yönetimini iyileştirme alanında teknik yardım sağladığı aktarıldı. Sırbistan Yolları'ndaki iç gecikmelerin hızlı bir şekilde tasfiye edilmesinin ve yeni gecikmeleri önlemeye yönelik tedbirlerin hayati öneme sahip olduğu vurgulandı. Enerji sektöründe, son yönetim iyileştirmelerinin sürdürülmesi gerektiği belirtildi; Sırbistan'ın büyük enerji yatırımlarına hazırlanması nedeniyle verimliliği artırmak amacıyla kamu iktisadi teşebbüslerinin reformunda daha hızlı ilerlemenin gerekli olduğu kaydedildi. Uluslararası uygulamalara uygun olarak hane halkı tarifelerinin enflasyona göre yıllık endekslenmesinin, enerji kamu iktisadi teşebbüslerinin finansal sürdürülebilirliğini destekleyeceği aktarıldı. Enerji şirketlerine borçlu olanların ödeme disiplinini güçlendirmenin, sosyal adalet meselesi olduğu ve daha pahalı enerji koşullarında kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Yeni bir yerel karbon vergisinin Sırbistan'ın AB'nin CBAM mekanizmasına uyum sağlamasına yardımcı olacağını ve daha verimli enerji üretimi ve kullanımına geçişi destekleyeceğini MMF belirtti. Gergin bir işgücü piyasası koşullarında, gelecekteki büyümenin giderek artan bir şekilde verimlilik artışına bağlı olacağı ve bunun da iş ortamının iyileştirilmesinde daha hızlı ilerleme gerektireceği kaydedildi. Öncelikler arasında ticari davalarda yargı etkinliğinin güçlendirilmesi, işgücü piyasası esnekliğinin sürdürülmesi ve iş düzenlemelerinin, izinlerin ve denetimlerin basitleştirilmesi yer aldığı aktarıldı. Ticareti kolaylaştırmaya yönelik reformların, Sırbistan'ın Avrupa pazarlarına entegrasyonunu ayrıca destekleyebileceği ve Sırbistan'daki tüketicilerin maliyetlerinin azaltılmasına katkıda bulunabileceği belirtildi. MMF, 'Yetkililer ve MMF ekibi, program hedeflerine doğru sürekli ilerlemeyi sağlamak için ekonomik koşulların gelişimini izleyerek yoğun istişarelere devam edecektir. MMF ekibi, yetkililere ve tüm meslektaşlarına misafirperverlikleri ile açık ve yapıcı görüşmeleri için teşekkür etti' açıklamasını yaptı.