Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç görevinden istifa etti. Vuçiç'in istifasından kısa süre önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefon görüşmesi yapması, Rus devlet haber ajansı RIA Novosti'de yayımlanan bir analizde seçimler öncesinde siyasi bir hamle olarak yorumlandı.
Sırbistan Meclis Başkanı Ana Brnabić, Vuçiç'in istifasının ardından devlet başkanlığı görevini vekâleten devraldı.
RIA Novosti yazarı Dmitrij Bavirin, köşe yazısında iki olay arasındaki bağlantıya dikkat çekerek Moskova'nın desteğinin Vuçiç için 25 Ekim'deki parlamento seçimleri öncesinde kritik önem taşıdığını savundu. Sırp İlerleme Partisi'nin iktidarda kalabilmesi için bu seçimleri kazanması gerekiyor.
"İstifa ederek kalacak"
Bavirin, Vuçiç'in "kalmak için istifa ettiğini" öne sürerek, son cumhurbaşkanlığı dönemini tamamlamak yerine başbakanlık yoluyla siyasete dönmeyi planladığını iddia etti. Yazar, Vuçiç için makam adının değil sistem içindeki belirleyici rolün önemli olduğunu yazdı.
Rus gazı ve seçim hesabı
Analizde öne çıkan bir diğer başlık, Rus doğalgazı meselesi oldu. Sırbistan'a ayrıcalıklı fiyattan gaz sevkiyatı anlaşması 30 Eylül'de sona ermişti. Vuçiç, Putin'le görüşmesinin ardından bin metreküp başına 318 avro olan ayrıcalıklı fiyatın devam edeceğini açıkladı. Bu rakam, piyasa fiyatının oldukça altında.
Bavirin, Moskova'nın ayrıcalıklı sevkiyatı sürdürme kararının seçimler öncesinde siyasi ağırlık taşıdığını ileri sürdü. RIA Novosti, Rusya'nın bu adımıyla resmen Vuçiç'i değil Sırbistan'ı desteklediğini vurgulasa da yazının genel çerçevesi, kararın iç siyasi dengeleri etkileyebileceği yönünde.
Yaklaşık iki yıldır süren protestolar
Sırbistan'da protestolar, Novi Sad'daki tren istasyonunda bir üst geçidin çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlamıştı. Başlangıçta hesap verebilirlik, yolsuzluk ve altyapı eksikliklerine odaklanan talepler, zamanla siyasi değişim çağrılarına dönüştü.
Bavirin, bu seçimlerin uzun süredir sonucu öngörülemeyen ilk parlamento kampanyası olduğunu belirtti. Vuçiç ve partisinin hâlâ önde olduğunu kabul eden yazar, protestoların siyasi sahnenin eskisinden çok daha kırılgan hale geldiğini gösterdiğini yazdı.
Ana muhalefet gücü olarak "Kazanan Öğrenciler" listesi
RIA Novosti, ana muhalefet gücü olarak Novi Sadlı tıp profesörü Ilija Srđanović'in öncülük ettiği "Kazanan Öğrenciler" (Studenti pobeđuju) listesini öne çıkardı. Bavirin, Vuçiç'in Balkanlar'da eşdeğer rakiplerinin az olduğunu ve Moskova, Brüksel, Washington ve Pekin ile aynı anda ilişki yürütme becerisine sahip olduğunu savundu.
Yazara göre Vuçiç'in en büyük sorunu tek bir muhalefet lideri değil, uzun süredir iktidarda olmasına yönelik toplumsal yorgunluk.
Bavirin, Sırbistan'daki protestoların belirgin bir Rusya karşıtı karakter taşımadığını, siyasi ayrışmanın Moskova ya da Avrupa Birliği'ne bakış üzerinden basitçe tanımlanamayacağını da vurguladı.
