Sırbistan’da ailelerin tek bir gelire dayalı olarak yaşamını sürdürebilir olup olmadığı giderek daha fazla tartışılan bir konu haline geldi. Artan yaşam maliyetleri, kira fiyatları ve işgücü piyasasındaki belirsizlik, bir ebeveynin evde kalma kararını artık kişisel bir tercih olmaktan ziyade ciddi bir mali hesaplama haline getirdi.

Bu konuda güvenilir bir cevap elde etmek için, en sağlam çerçeveyi Sırbistan İstatistik Ofisi tarafından açıklanan tüketim harcama verileri oluşturmaktadır. En son verilere göre, Sırbistan'daki yeni minimum tüketim harcaması yaklaşık 55.000 dinar olarak belirlenirken, ortalama tüketim harcaması 106.000 dinarı aşmaktadır. Aynı zamanda, Sırbistan'daki ortalama net maaşın 2025 yılı sonunda yaklaşık 110.670 dinar olduğu kaydedilmiştir.

Bu veriler, ortalama maaşın ortalama tüketim harcamasını zar zor karşıladığını göstermektedir. Başka bir deyişle, tek bir ortalama maaşa dayanan bir hane, beklenmedik masraflar, tasarruf yapmak ya da yaşam kalitesinde anlamlı bir iyileştirme için yeterli alana sahip değildir.

En düşük maliyetli senaryoda, bir ebeveynin aylık net gelirinin en az 55.000 dinar olması gerekmektedir ki bu da ailenin temel ihtiyaçlarını karşıladığı anlamına gelmektedir. Ancak bu durum, yiyecek, temel ihtiyaçlar ve fatura gibi yalnızca zorunlu harcamaları karşılayacak kadar konforlu bir yaşam sunmaktadır.

Gerçekçi bir senaryo, ortalama tüketim harcmasının karşılanması gerektiğini önermektedir. Bu koşulda, bir ebeveynin aylık net gelirinin en az 105.000 ila 110.000 dinar olması gerekmektedir. Bu da, ailenin sadece bir ortalama maaşa dayanmasını ve ek bir gelir kaynağı olmadan yaşamaya çalışmasını alışveriş etmektedir.

Ancak burada istatistik ile gerçek yaşam arasında önemli bir fark bulunmaktadır. Tüketim harcaması, özellikle büyük şehirlerde yaşam maliyetlerini her zaman yansıtamamaktadır. Kira, sıklıkla tek bir maaşla yaşayıp yaşayamama konusunda belirleyici bir faktör olmaktadır.

Özellikle Belgrad’da, tek odalı ya da küçük iki odalı bir dairenin aylık kirası genellikle 600 ile 900 avro arasında değişmektedir; bu da kiraların, Sırbistan'daki ortalama net maaşı aşabileceği anlamına gelmektedir. Bu şartlar altında, iki ortalama maaşın bile konforlu bir yaşam sağlaması sıkça mümkün olmamakta; dolayısıyla, bir ebeveynin evde kalma olasılığı neredeyse imkansız hale gelmektedir. Maliyetler dikkate alındığında, bir ebeveynin aylık olarak yaklaşık 300.000 dinar kazanması gerektiği hesaplanmaktadır.

Diğer şehirler ve kırsal alanlarda durum biraz daha avantajlıdır. Novi Sad, Niš, Kragujevac gibi yerlerde ve daha küçük yerleşim yerlerinde kira fiyatları ortalama olarak daha düşüktür, bu da bir ebeveynin çalışmadığı durumlarda yaşamaya daha fazla olanak tanımaktadır. Ailelerin, konut sorununu çözmeleri veya kendi mülklerinde yaşamaları durumunda, bu seçenek daha da kolaylaşmaktadır. Ancak, gelir seviyelerinin Sırbistan'ın başkenti ile diğer bölgeler arasında farklılık gösterdiği unutulmamalıdır.

Tüm faktörler göz önünde bulundurulduğunda, elde edilen sonuç oldukça nettir. Sırbistan’da tek bir gelirle yaşamak, genellikle yüksek kira maliyetleri olmayan veya ortalamanın üzerinde bir gelire sahip hanelerde mümkün olmaktadır. Büyük şehirlerde, özellikle Belgrad’daki kiracılar için ise bu yaşam modeli günümüzde istisna teşkil etmekte, kural haline gelmediği açıkça görülmektedir.

Bu hesaplamalar, çoğu ailenin neden halen iki gelire bağımlı olduğunu ve neden bir ebeveynin evde kalma kararının giderek daha fazla bir lüks haline geldiğini açıklamaktadır.