Sırbistan merkezli Akademska Knjige Yayınevi'nin, İsmail Kadare'nin "Diktatörün Çağrısı" adlı romanını ve Borjan Mitrović'in "Andriç'in Saraybosna Sözlüğü" başlıklı eserini okuyucularla buluşturduğunu bildirdi. Sanatçının diktatörlük dönemindeki kaderi, cesaret ile ihtiyat arasındaki sınır ve hakikatle hayatta kalma mücadelesi, Akademska Knjige'nin iki yeni eserinden ilki olarak okuyuculara aktarıldı. Kısa ve görünüşte zararsız bir telefon görüşmesinin, totaliter rejimlerde bir korku sembolü haline geldiği belirtildi. Haziran 1934'te, siyasi tasfiyelerin zirvesinde, Stalin'in Boris Pasternak'ı aradığı ifade edildi. Bu konuşma birkaç dakika sürmesine rağmen, onlarca yıldır hakkında konuşulduğu ve İsmail Kadare'nin "Diktatörün Çağrısı" romanında bu gizemi çözmeye çalıştığı kaydedildi. Kadare'nin, bu telefon görüşmesinin on üç farklı varyasyonu aracılığıyla o dönemde nelerin söylenmiş olabileceğini keşfettiği ve iktidarın doğası, korku ve sanatçının sorumluluğu üzerine heyecan verici bir roman kaleme aldığı vurgulandı. Eserde, belgelerin titiz analizi ve güçlü edebi hayal gücüyle, kısa bir karşılaşmanın her kelimenin tehlikeli, suskunluğun ise bazen kader belirleyici olduğu bir sistemin metaforuna nasıl dönüşebileceğinin gösterildiği aktarıldı. 1936 yılında Ergiri'de doğan İsmail Kadare'nin Tiran ve Moskova'da edebiyat eğitimi aldığı, altmışlı yılların başında Arnavut medyasında gazeteci olarak çalışmaya başladığı belirtildi. Uzak 1963 yılında "Ölü Ordunun Generali" romanıyla edebiyat dünyasına adım attığı, bu eserin Arnavutluk'ta büyük başarı yakaladığı ve birçok dünya diline çevrildiği kaydedildi. Halen tüm zamanların en çok satan Arnavut romanı olduğu ve bu eserden uyarlanan üç uzun metrajlı filmin çekildiği ifade edildi. Kadare'nin arkasında çok sayıda roman, drama, öykü kitabı, deneme ve şiir bıraktığı aktarıldı. Eserleri arasında "Taşın Günlüğü", "Üç Kemerli Köprü", "Rüyalar Sarayı", "Piramit" ve "Bir Aralık Öğleden Sonrası Elmaslar Üzerine Sohbet" gibi eserlerin bulunduğu ifade edildi. 1990'da Arnavutluk'u terk ettiğinde Fransa'ya sığınma hakkı elde ettiği belirtildi. Uluslararası Booker Ödülü, Asturias Prensi Ödülü, Legion d'honneur ve Neustadt Uluslararası Edebiyat Ödülü dahil olmak üzere birçok prestijli ödülün sahibi olduğu kaydedildi. Kadare'nin 2024 yılında Tiran'da hayatını kaybettiği bildirildi. Yayınlanan diğer eser olan Borjan Mitrović'in "Andriç'in Saraybosna Sözlüğü" adlı kitabının, tek Nobel ödüllü yazarımızın edebi dünyasına dair zengin ve değerli bir tablo sunduğu belirtildi. Žaneta Đukić Perişiç'in, İvo Andriç'in kişiliğinin ve ruhani dünyasının şekillenmesinde üç şehrin önemli olduğunu anımsattığı aktarıldı. Bu üç şehrin; erken çocukluğunu geçirdiği Vişegrad, olgunlaştığı, düşünce çevresini oluşturduğu ve ilk önemli deneyimlerini edindiği Saraybosna ile tam yaratıcı olgunluğa ulaştığı, mesleki, edebi ve diplomatik konumlarını sağlamlaştırdığı Belgrad olduğu belirtildi. Višegrad ve Belgrad'ın Andriç'in biyografisi ve eserleri üzerindeki etkisini ve önemini konu alan çalışmaların ardından, Borjan Mitrović'in Andriç'in önemli adreslerinin bu triptiğini "Andriç'in Saraybosna Sözlüğü" ile tamamladığını ayrıca kaydetti. Bir sözlük formatında kaleme alınan şehir hikayeleri aracılığıyla yazarın, Saraybosna'nın zaman içindeki haritasını ve mekanını çizdiği, büyük yazar ve eserleriyle şu ya da bu şekilde bağlantılı çeşitli şahsiyetler, yer adları, olaylar, karakterler, nesneler, temalar ve motiflere dair bilgileri kaydettiği belirtildi. Miljacka üzerindeki şehrin yüzyıllara yayılan tarihi ve Andriç'in yaşamı ve eserlerinden elde edilen bir dizi değerli veriyle örülü bu koordinat sistemi sayesinde, Sözlük'ün yazarın edebi dünyasına dair zengin ve değerli bir tablo sunduğu, bu tablonun Saraybosna'nın zaman içinde çekilmiş çok sayıda nadir fotoğraflarıyla zenginleştirildiği vurgulandı. Yazar Borjan Mitrović'in 1990 yılında Saraybosna'da doğduğu, doktora tezini "İvo Andriç'in Nesrinde Kronotop Kavramı ile Mekan, Zaman ve Işık İlişkisi" başlığıyla geçen yıl Belgrad Üniversitesi Filoloji Fakültesi'nde savunduğunu kaydetti. Yunanistan, Polonya, Fransa, Rusya ve İspanya'daki üniversitelerde eğitim ve akademik değişim programlarına katıldığı belirtildi. Edebiyat bilimi ve sanat tarihi alanlarında birçok bilimsel makale yayımladığı, yurt içi ve yurt dışındaki konferanslara katıldığı ve Doğu Saraybosna Üniversitesi Felsefe Fakültesi'nde görev yaptığı aktarıldı.