Sırbistan'da otomobillerde kış ekipmanı kullanma yasal zorunluluğu 1 Kasım'da yürürlüğe giriyor. Değişken sonbahar havası ve kar yağışının erken başlama olasılığı, sürücüler arasında her yıl aynı soruyu gündeme getiriyor: Kar bu tarihten önce yağarsa polis ceza yazabilir mi ve lastikçide bizi ne kadarlık bir masraf bekliyor?
Teknik muayene uzmanı Milan Ristić, kış lastikleri ve dört mevsim lastikler, diş derinliği ve hem bütçeyi hem can güvenliğini korumanın yolları konusundaki başlıca belirsizlikleri yanıtladı.
Sürücülerin en sık sorduğu sorulardan biri, araçta hâlâ yaz lastiği varken yollarda buzlanma ya da kar oluşması durumunda 1 Kasım'dan önce para cezası kesilip kesilmeyeceği.
Teknik muayene uzmanı Milan Ristić, 1 Kasım'dan itibaren kış ekipmanının yasal olarak zorunlu olduğunu, ancak bu tarihten önce sürücülerin ceza kesilmesinden endişelenmemesi gerektiğini, bunun yaşanmayacağını belirtti. Ristić'e göre asıl belirleyici olan kişisel sorumluluk: Düşük sıcaklıklar ve kar nedeniyle yaz lastiği esnekliğini ve yol tutuşunu yitiriyor, bu da hem kendi hem de başkalarının güvenliğini doğrudan tehlikeye atıyor. Yaz lastikli bir aracın buzlanmada yön kontrolünü kaybettiğini ve frenlemede durma mesafesini büyük ölçüde uzattığını vurguladı.
Birçok sürücü, diş derinliği yeterli olduğu sürece lastiğin güvenli olduğuna inanıyor; ancak uzmanlar gizli tehlikeye dikkat çekiyor. Ristić, kış lastiğinde izin verilen asgari diş derinliğinin 4 milimetre olduğunu (yaz lastiğinde bu değerin 1,6 mm), bunun da lastiğin üzerindeki TWI göstergesiyle işaretlendiğini belirtti. Ancak tuzağın, merkezlenmemiş rot balans nedeniyle lastiğin genellikle yan kenarlardan düzensiz aşınmasında yattığını kaydetti. Ristić, ortadaki sırt derinliği uygun olsa bile çok aşınmış kenarın lastiği kış sürüşü için güvensiz hale getirdiğini, satın alma veya kontrol sırasında lastiğin tüm profilinin mutlaka incelenmesi gerektiğini ifade etti.
Sırbistan'da çok sayıda sürücü, sezonluk değişim masrafından kaçınmak için dört mevsim lastik olarak da bilinen "univerzal" lastikleri tercih ediyor. Ristić, dört mevsim lastiklerin Sırbistan'da yasal olarak izinli olduğunu ve kışın sorunsuz kullanılabildiğini, ancak tüm testlerin gerçek bir kış lastiğinin açık ara en iyi korumayı ve en kısa durma mesafesini sağladığını gösterdiğini söyledi. Sürücülerin yurt dışına seyahat ederken de dikkatli olması gerektiğini belirten Ristić, Almanya gibi ülkelerde uygun kış homologasyonu bulunmayan dört mevsim lastiklerin izinli olmadığını ve yüksek cezalarla karşılaşılabileceğini ekledi.
Lastikçi hizmetlerinin fiyatları servise, tekerlek boyutuna ve jant tipine göre değişiyor. Uzmanlar, lastikçilerde saatler süren kuyruklardan kaçınmak için sürücülere değişimi yasal sürenin bitiminden önce yapmaları çağrısında bulunuyor.
Yeni kış lastiği takımlarının fiyatları, boyut ve üreticiye bağlı olarak yaklaşık 17.000 ile 60.000 dinar arasında değişiyor. Bu yılki arz, en yaygın boyutlarda özellikle üretici ve lastik sınıfına bağlı olarak geniş bir fiyat aralığı sunuyor.
Uzman mağazaların ve büyük çevrimiçi satıcıların güncel fiyat listeleri ile satıcı ilanlarının incelenmesi, bazı lastiklerin adet başına yaklaşık 5.000 dinara bulunabildiğini, tanınmış üreticilerin daha kaliteli modellerinin ise 12.000, 13.000 hatta 15.000 dinari aştığını gösteriyor.
Yerli piyasada en yaygın boyutlardan biri olan 195/65 R15'te fiyatlar üreticiye bağlı olarak adet başına 5.900 ile 9.000 dinar arasında değişiyor. Yerli otomobillerde yine çok sık görülen 205/55 R16 boyutunda fark daha da büyük: Yine üreticiye bağlı olarak adet başına 4.900 ile 13.000 dinar arasında.
Küçük şehir otomobillerinde kullanılan 175/65 R14 boyutunda da güncel arz geniş bir aralık sunuyor: Adet başına 4.350 ile 5.800 dinar. Daha büyük tekerlekli, yani 225/45 R17 boyutlu otomobil sahipleri için seçenek daha da pahalı: Üreticiye bağlı olarak lastik başına 5.200 ile 15.000 dinar.
Cezalara gelince: Trafik polisi 1 Kasım ile 1 Nisan arasındaki dönemde sizi yolda kar, buz veya buzlanma varken yaz lastikleriyle araç kullanırken yakalarsa, birey olarak 10.000 ile 20.000 dinar arasında para cezasıyla karşılaşabilirsiniz. Sorumlu kişi olmanız durumunda cezalar daha da yüksek: 6.000 ile 50.000 dinar. Tüzel kişiler için ceza ise 60.000 ile 800.000 dinar arasında değişiyor.
