Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in kısa süre önce imzaladığı ve Avrupa Birliği'nin (AB) Sırbistan'ın AB yolunda ciddi bir geri adım olarak nitelediği tartışmalı yargı yasaları üzerine, Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic Brüksel'de Avrupa Komisyonu yetkilileriyle bir araya geldi. N1 muhabirinin aktardığı habere göre, kapalı gerçekleşen bu toplantının ardından Avrupa Komisyonu, yasaların askıya alınması ve acil olarak gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.

Sırbistan Adalet Bakanlığı, Vujic'in Avrupa Adalet Komiseri Michael McGrath ile yaptığı görüşmede, yargı yasalarındaki değişikliklerin yargının daha etkin çalışmasına, vatandaş haklarının daha iyi korunmasına ve hukukun üstünlüğünün geliştirilmesine önemli katkı sağladığını belirtti. Vujic, adli mevzuat değişiklikleriyle ilgili Venedik Komisyonu'ndan acil görüş alma sürecinin devam ettiğini McGrath'a aktardı. Ancak, Avrupa Komisyonu Sözcüsü Guillaume Mercier, Adalet Bakanı Vujic'in açıklamasından kısa süre sonra N1'e yaptığı açıklamada, Komisyonun endişelerini ve beklentilerini net bir şekilde dile getirdiğini vurguladı. Mercier, "Komiser, ciddi endişelerimizi ve sonraki adımlarla ilgili beklentilerimizi açıkça ifade etti: Yetkili makamları, değişikliklerin uygulanmasını askıya almak için yasal yollar bulmaya ve endişelerimizi gidermek amacıyla kabul edilen değişiklikleri acilen gözden geçirmeye çağırıyoruz. Revizyonlar, Avrupa Komisyonu ve Venedik Komisyonu dahil olmak üzere ilgili tüm paydaşlarla şeffaf ve kapsayıcı bir istişare sürecine saygı göstermelidir" ifadelerini kullandı. Mercier, Avrupa Komisyonu'nun bu mesajı hükümetin diğer düzeylerine de ileteceğini kaydetti ve kilit yargı yasalarındaki değişikliklerin Sırbistan Cumhurbaşkanı tarafından imzalanmasından dolayı üzüntü duyduklarını belirtti.

Avrupa Birliği'nden gelen bu güçlü baskı karşısında Sırbistan Cumhurbaşkanı Vučić'in önünde iki yol bulunuyor: Brüksel'in taleplerini göz ardı etmek ya da yasaları geri çekerek ülkenin Avrupa geleceğine olan bağlılığını göstermek. Yeşil-Sol Cephe Milletvekili ve Union Üniversitesi Hukuk Fakültesi Profesörü Jelena Jerinić, Nova.rs'ye yaptığı açıklamada, Vučić'in yasaları geri çekme kararı alması halinde bunun parlamentodan ya da Anayasa Mahkemesi aracılığıyla mümkün olabileceğini ifade etti. Jerinić, parlamentoda ve Anayasa Mahkemesi'nde Vučić'in talimatlarını sorgusuz yerine getiren kişilerin bulunması nedeniyle, böyle bir adım atılırsa bunun büyük olasılıkla parlamentodan geçeceğini belirtti. Ayrıca, bu durumun Anayasa Mahkemesi üzerinden gerçekleşmesi halinde yasaların anayasaya aykırı olduğunun kabulü anlamına geleceğini de kaydetti. Jerinić, Meclis'in daha önce kabul ettiği herhangi bir yasayı yürürlükten kaldırabileceğini, bunun için beş ayrı yasanın çıkarılması gerekebileceğini ekledi. Tartışmalı "Mrdić yasaları" olarak bilinen bu beş yasa, Vučić'in aylardır devam eden yargı, özellikle de savcılık ile olan çatışmasının zirve noktasını oluşturuyor. Organize Suçlar Savcılığı (JTOK) ile ilişkiler, Vučić'e yakın isimlere yönelik soruşturmaların açılmasıyla geçen yıl daha da gerilmişti. Bu soruşturmalar arasında Novi Sad Tren İstasyonu'ndaki çatı çökmesi ve "Genelkurmay" davası gibi önemli vakalar yer alıyor. Avrupa Komiseri Marta Kos da Sırbistan'ı yargı yasalarındaki değişiklikleri gözden geçirmeye çağırmış ve "Belgrad'ın kendisini AB üyeliğinden uzaklaştıran adımlar atmasını anlamadığını" belirtmişti. Bu uyarıya rağmen Vučić, "Mrdić yasaları"nı imzalayarak dışarıdan kimsenin kendisine ne yapması gerektiğini söyleyemeyeceğini göstermişti. Ancak, yasaları imzalamasından sadece birkaç gün sonra Reuters'a verdiği demeçte, Sırbistan'ın AB üyeliği fikrine bağlı olduğunu dile getirdi ve "Ben başkan olduğum sürece Sırbistan Avrupa yolunda olacak" ifadelerini kullandı. Vučić, adli mevzuattaki değişikliklerin yargının bağımsızlığını azaltacağı ve Sırbistan'ın AB'ye katılımını zorlaştıracağı yönündeki eleştirilere yanıt olarak, yetkililerin Avrupa kurumlarıyla birlikte yargı yasaları setini dikkatle incelemeye hazır olduğunu açıkladı.