Sırbistan İstatistik Kurumu'nun (RZS) yayımladığı "Sırbistan Cumhuriyeti'nde Büyüklüğe Göre Şirketler ve Girişimciler, 2022-2024" başlıklı yayın, mikro, küçük, orta ve büyük ölçekli şirketler ile girişimciler için 14 temel ekonomik göstergeyi bir araya getiriyor. Milan Burzanović'in hazırladığı yayın, işletme sahiplerinin ve girişimcilerin kendi sektörlerindeki büyüklük dağılımını ve göstergeleri karşılaştırmasına olanak tanıyor.
Kurumun açıklamasına göre yayının öne çıkan yönü, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler ile girişimcilerden oluşan MSPP sektörünün ekonomik öneminin ayrıntılı biçimde ele alınması. Sırbistan'da ve Avrupa Birliği'nde bu sektör, ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde ekonominin büyümesi ve gelişmesinin başlıca itici güçlerinden biri olarak görülüyor; istihdam, inovasyon ve ekonomik büyüme açısından kullanılmamış potansiyel taşıdığı belirtiliyor. Birleşmiş Milletler de MSPP sektörünün Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nın gerçekleştirilmesindeki önemini kabul etmiş durumda.
Yayın, MSPP sektörünün konumunu, rolünü ve ekonomik önemini büyük şirketlerle karşılaştırma imkânı sunuyor; karşılaştırma hem ekonomik performans hem de yıllar içindeki gelişim dinamikleri açısından yapılabiliyor. 2022-2024 dönemine ait seçilmiş makroekonomik göstergeler, 2025'teki önceki baskıda olduğu gibi Faaliyet Sınıflandırması (2010) sektör düzeyinde ve İstatistiksel Bölgesel Birimler Nomanklatürü'ne göre bölge düzeyine kadar sunuluyor. Yayın ayrıca 14 göstergenin tamamı için grafik gösterimler içeriyor.
Göstergeler arasında çalışan başına brüt katma değer de yer alıyor. Buna göre 2024'te girişimcilerin verimliliği MSPP ortalamasının yüzde 44,8 altında kalırken, mikro şirketler ortalamanın yüzde 18,6, küçük şirketler yüzde 25,6, orta ölçekli şirketler ise yüzde 43,5 üzerinde performans gösterdi. Büyük şirketler ise MSPP ortalamasının 2022'de yüzde 63,0, 2023'te yüzde 62,5 ve 2024'te yüzde 62,3 üzerinde verimlilik kaydetti.
Dış ticaret tarafında, girişimcilerin toplam mal ihracatındaki payı 2022'de yüzde 1,0, 2023'te yüzde 0,9 ve 2024'te yüzde 0,8 oldu. MSPP sektörünün toplam mal ihracatındaki payı 2022'de yüzde 36,6, 2023'te yüzde 36,9, 2024'te yüzde 34,7 olarak gerçekleşti. İthalatta MSPP sektörünün payı 2022'de yüzde 49,6, 2023'te yüzde 51,0 ve 2024'te yüzde 50,3 oldu.
İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024'te MSPP sektöründe yüzde 54,6, büyük şirketlerde yüzde 103,8 düzeyindeydi. Sermaye yapısına ilişkin veriler, incelenen dönemde yabancı sermayenin yerli sermayeye oranında önemli bir değişiklik olmadığını, orta ve büyük ölçekli şirketlerde yerli sermaye payında bir miktar artış görüldüğünü gösteriyor. Yayının tamamına Kurumun publikacije.stat.gov.rs adresinden ulaşılabiliyor.
