Sırbistan'da pazar günü düzenlenecek erken parlamento seçimlerinde toplam 18 seçim listesi yarışacak. Ülke genelinde ve yurt dışında ilk kez aynı anda oy verilecek.
Seçim listelerinin dokuzu çoğunluk, dokuzu azınlık listesi. Bu sayı 2023'teki seçimlerle aynı. Çoğunluk listeleri için yüzde 3'lük seçim barajı uygulanacak; azınlık listelerinin ise geçerli oyların toplamının Sırbistan Meclisi'ndeki 250 sandalyeye bölünmesiyle hesaplanan doğal eşiği aşması gerekiyor.
Seçimlerde 6.450.523 seçmen oy kullanabilecek. Toplam 8 bin 392 sandık kurulacak; bunların 93'ü 37 ülkede yurt dışında yer alıyor. 2023'te yurt dışında 35 ülkede 81 sandık bulunuyordu.
Reşit olan tüm vatandaşlar, kayıt durumlarını ve oy kullanacakları sandığı upit.birackispisak.gov.rs adresinden kimlik numarası ve kimlik kartı numarasıyla sorgulayabiliyor.
Seçmen listesinin kalitesinin denetlenmesi amacıyla Bilişim ve e-Devlet Ofisi, Seçmen Listesi Denetim Komisyonu'nun talebiyle seçmen listesini analiz eden dijital bir platform kurdu. Platform, seçmen listesi verilerini İçişleri Bakanlığı'nın ikametgah kayıtları ve nüfus kütükleriyle karşılaştırıyor. 1 Eylül kesitli analiz en az yüzde 98 oranında uyum gösterdi. Ofis, Sevojno'da yürütülen pilot projede sapmanın tek bir seçmene indirildiğini bildirdi.
Seçim malzemeleri 29 dil varyantında 11.500 paket halinde hazırlandı. Sırpça oy pusulaları A4, iki ve üç dilli pusulalar A3, dört ve beş dilli pusulalar A2 formatında basıldı. Dağıtım önce yurt dışına, ardından Sırbistan'daki şehir ve belediyelere yapıldı.
Önceki seçimlere göre bir yenilik de yurt dışındaki sandıkların açılış saatleri. Diasporada ilk kez Sırbistan ile aynı anda oy verilecek. CESID'in açıklamasına göre bunun nedeni, yurt dışındaki oylamanın sonuçlarının erken açıklanmasını önlemek.
Örneğin Chicago'da oylama yerel saatle 01.00'de başlıyor; Washington, New York ve Kanada'da 02.00'de. Avustralya'da 25 Ekim'de 17.00'den ertesi sabah 06.00'ya, Yeni Zelanda'da 19.00'dan 08.00'e, Çin'de ise 14.00'ten sabah 03.00'e kadar sürecek.
Ceza infaz kurumlarında 29, askeri personel için 28 sandık açılacak. Kosova ve Metohija Özerk Bölgesi'nden gelen seçmenler için Raška, Tutin, Vranje ve Kuršumlija'da 60 sandık belirlendi.
Seçim sürecini uluslararası bir gözlem misyonu izleyecek. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi'nin (AKPM) 20 üyeli delegasyonu, Pjer Fasin başkanlığında 23-26 Ekim tarihlerinde AGİT Parlamenterler Meclisi, Avrupa Parlamentosu ve ODIHR gözlemcileriyle birlikte Sırbistan'da bulunacak. Misyon, seçim gününden önce Dışişleri Bakanlığı, Kamu Yönetimi ve Yerel Öz Yönetim Bakanlığı, siyasi partiler, Cumhuriyet Seçim Komisyonu (RIK) başkanı, sivil toplum ve medya temsilcileriyle görüşecek.
Seçimleri izleyecek Avrupa Parlamentosu delegasyonuna Avrupa Parlamentosu üyesi Andreas Schieder başkanlık edecek. Schieder, gözlem misyonunun çalışmalarını yürürlükteki kurallara, uluslararası standartlara ve uluslararası seçim gözlemcileri için davranış kurallarına sıkı sıkıya uygun yürüteceğini belirtti.
Schieder, resmi kurallar uyarınca gözlem misyonu süresince seçimler ya da Sırbistan'daki siyasi durum hakkında kamuya açık hiçbir açıklama yapmayacağını veya yapamayacağını söyledi. Gözlem misyonunun sonuçlarını 26 Ekim'de bir basın toplantısıyla açıklayacağını kaydetti.
Belgrad Yüksek Savcılığı ve altı temel savcılık, seçim haklarının ihlali veya kamu düzeninin bozulmasına ilişkin ihbarların hızlı işlenmesi için 25 Ekim-5 Kasım tarihleri arasında iki-üç savcının görev yapacağı 24 saatlik nöbetleri artıracak. Savcılık, vatandaşlara şiddetten kaçınma çağrısı yaparak yasalara uygun barışçıl toplantıların izinli olduğunu vurguladı.
