Sırbistan'ın Rusya ile mevcut doğalgaz tedarik anlaşmasının eylül sonunda dolması, başta metalurji, kimya ve çimento sektörleri olmak üzere ağır sanayide fiyat belirsizliği yarattı. Uzmanlar, kış aylarında fiziki arz sorunu öngörmezken asıl riskin fiyat istikrarının korunması olduğuna dikkat çekiyor.
Enerji uzmanı Dušan Vasiljević, Banatski Dvor yeraltı depolama tesisindeki doluluk oranının ve Macaristan'da ek olarak kiralanan kapasitelerin kış sezonunu sorunsuz geçirmeye yeteceğini belirtti. Ancak Vasiljević, iki-üç aydan ileriye dönük planlama yapmanın mümkün olmadığını, koşulların günbegün değiştiğini vurguladı.
Vasiljević, doğalgaz fiyatının sektörlere etkisinin farklılık gösterdiğini, metalurji, kimya ve çimento sanayisinde nihai ürün maliyetinin yüzde 60'ına kadar çıkabildiğini, bilişim sektöründe ise enerji payının yüzde 5-6 seviyesinde kaldığını aktardı.
ITM Grubu Başkanı Toplica Spasović, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki görüşmelerde 1 Ekim sonrası için düzenli tedarik ve bin metreküp başına 330 avro fiyatın teyit edildiğini, bu rakamın Avrupa'nın ödediği fiyatın yaklaşık 2,5 kat altında olduğunu söyledi. Spasović, son beş yılda yabancı doğrudan yatırımların büyük ölçüde düzenli ve uygun fiyatlı doğalgaz arzına dayandığını kaydetti.
Spasović, birçok fabrikanın üretim süreçlerini elektrik ve fuel-oilden doğalgaza çevirdiğini, bu nedenle gazın ağır sanayi için ikame edilemez bir enerji kaynağı haline geldiğini ifade etti. Almanya'nın Rusya'dan tedarik kesildiğinde fiyatların 700-900 dolara fırlamasıyla bazı sektörlerin rekabet gücünü tamamen kaybettiğini ve fabrika kapanmalarının yaşandığını hatırlattı.
Uzmanlara göre, enerji maliyetindeki artış yalnızca üreticileri değil, taşıma, lojistik ve depolama zinciri üzerinden nihai tüketici fiyatlarını da etkiliyor. Sırbistan'da önümüzdeki dönemde kritik sorunun yalnızca arz güvenliği değil, şirketlerin üretim planlaması ve yatırım kararları için gerekli fiyat öngörülebilirliğinin sağlanması olduğu değerlendiriliyor.
