Sırbistan'ın en büyük ve en nadir yaban kedisi olan vaşak (Lynx lynx), Goliya Dağı'nda kurulan foto tuzağında görüntülendi. "Wild Golija" adlı Facebook sayfasında paylaşılan kare, ülkede yalnızca birkaç birey kaldığı tahmin edilen Balkan vaşağının varlığına dair nadir kanıtlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Vaşağın doğal yaşam alanındaki bu görüntüsü, türün gizli ve temkinli yaşam biçimi nedeniyle özellikle dikkat çekici bulunuyor. Gece ve alacakaranlık saatlerinde aktif olan, insanlardan kaçınan vaşak, doğada doğrudan gözlem yerine büyük ölçüde foto tuzaklarıyla tespit edilebiliyor. "Wild Golija" sayfası, karaca yemleme noktalarının vaşağın kameraya en sık yakalandığı yerler olduğunu, çünkü bu noktalarda avlanmanın dağın geri kalanına kıyasla daha kolay olduğunu aktardı.
Sırbistan'da iki ayrı vaşak popülasyonu bulunuyor. memeli uzmanı Milan Paunović'in bu yıl mart ayında paylaştığı verilere göre, ülkenin doğusunda yaklaşık 90 bireyden oluşan Karpat popülasyonu ile güneybatıda yalnızca birkaç birey kaldığı tahmin edilen Balkan popülasyonu yaşıyor.
Balkan vaşağı özellikle kritik durumda. Balkanlar genelindeki toplam sayısının birkaç düzineyle sınırlı olduğu belirtilen alt tür, Sırbistan'da güneybatı bölgelerinde görülüyor ve yayılım alanı Karadağ, Arnavutluk, Kuzey Makedonya ve Kosova'ya kadar uzanıyor. Uzmanlar, bu popülasyonun son derece elverişsiz bir durum sergilediği uyarısında bulunuyor.
Karpat popülasyonunda ise tablo farklı. Paunović'in verilerine göre bu grup, özellikle doğu Sırbistan'da yayılım alanını genişletiyor ve Romanya'daki popülasyonla bağlantılı olarak artış eğilimi gösteriyor.
Sivri kulaklarındaki siyah püsküller, kısa kuyruğu ve benekli kürküyle tanınan vaşak, ormanlık alanda mükemmel kamufle olması nedeniyle "ormanın hayaleti" olarak anılıyor. Tavşan, küçük memeliler ve karaca gibi farklı avlarla beslenen vaşak, sürü halinde yaşamıyor ve av arayışıyla geniş alanlarda dolaşıyor. İnsanlara karşı saldırganlık göstermeyen tür, insan varlığını fark ettiğinde ilk tepki olarak saklanmayı tercih ediyor.
Vaşak, Sırbistan'da "Bitki, Hayvan ve Mantar Türlerinin Korunmasına İlişkin Yönetmelik" kapsamında sıkı koruma altındaki yaban türleri listesinde yer alıyor. Uzmanlara göre türün hayatta kalması, büyük ve birbirine bağlı orman habitatlarının korunmasına bağlı. Kaçak avcılık, yol ölümleri, altyapı projeleri ve üreme-avlanma alanlarının bozulması vaşak popülasyonu üzerindeki başlıca baskılar arasında sayılıyor.
