Avrupa Birliği (AB), birliğe en yakın dört aday ülke olan Karadağ, Arnavutluk, Ukrayna ve Moldova için üyelik sürecini hızlandırmayı amaçlayan hedefli "yol haritaları" üzerinde çalışıyor. Sırbistan, Gürcistan ve Türkiye ise demokratik gerileme ve yargı alanındaki endişeler nedeniyle üyelik süreci durdurulan ülkeler arasında yer alıyor.
Brüksel merkezli Politico'nun iki AB yetkilisine dayandırdığı habere göre, taslak öneri, onlarca yıldır süren genişleme sürecini hızlandırmaya yönelik çabaların bir parçası olarak hazırlanıyor. Dört ülke, AB'ye girişte önde gelen adaylar olarak görülse de hâlâ yavaş ilerleme ve belirsiz üyelik takvimleriyle karşı karşıya bulunuyor.
Yetkililer, yol haritalarının her adaydan beklentileri daha net tanımlayacağını ve aynı zamanda sürecin devamı için onay vermekle yükümlü mevcut üye ülkelere de bağlayıcılık getireceğini belirtti. Planlar ayrıca müzakere kümelerindeki reformların tamamlanmasına ilişkin çerçeve takvimler içeriyor.
Avrupa Komisyonu sözcüsü, yeni yol haritalarının "katılım müzakerelerinin tamamlanmasının yolunu açacağını" ve "en ileri düzeydeki adayların gerekli reformları hayata geçirmesine yardımcı olacak net bir öncelik listesi, zaman çizelgeleri ve somut çıktılar belirleneceğini" doğruladı.
AB yetkilileri, aday ülkelere ekonomik avantajlardan yararlanma ve ortak projelere erişim gibi unsurları içeren "kademeli entegrasyon" yolunun da sunulması gerektiğini düşünüyor. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen'in danışmanı Aleksandar Adam'ın öncülük ettiği bu politika önerisinin 6 Ekim'de üst düzey yetkililere sunulacağı bildirildi.
Von der Leyen ve Genişlemeden Sorumlu AB Komiseri Marta Kos'un, yeni üye ülkelerin temel politikaları zedelemesini veya üstlendiği taahhütleri ihlal etmesini önlemeye yönelik koruma mekanizmaları da içeren AB işleyişinde değişiklikler önereceği aktarıldı. Bu değişikliklerin acil durum hükümlerini ve yeni üyeye bazı üyelik haklarının tam olarak verilmesinden önceki geçiş dönemlerini kapsayabileceği belirtildi.
Taslak belgede, "Politika analizleri, Birliğin mevcut Antlaşma çerçevesi içinde hedefli uyumlamalarla daha fazla üye kabul edebileceğini göstermektedir" ifadesine yer verilirken, AB'nin temel yasalarında değişiklik yapılmasına gerek olmadığı vurgulandı.
Öte yandan AB üyesi ülkeler, yeni üyelikler konusunda temkinli bir tutum sergiliyor. AB liderleri, 15 Ekim'de başlayacak iki günlük zirvede yeni üyelerin kabul yöntemi ve hızını ele alacak. Komisyon, liderlerden genişlemenin hızlandırılması için siyasi destek talep edecek. Taslak gündeme göre Avrupa Konseyi, "genişleme ve iç reformlar konusunda stratejik bir tartışma" yürütecek.
