Belgradlı besteci, müzik yapımcısı ve kültür yöneticisi Branislav Jovančević, İsveç'in prestijli Göteborg Operası ile önemli bir iş birliğine imza attı. Jovančević, 2025 yılı sonunda büyük sahnede prömiyer yapan ve ödüllü Kanadalı koreograflar David Raymond ile Tiffany Tregarthen'in yeni eseri “Spirit Willing” için orijinal müzik bestelediğini bildirdi. Sanatçı, Sırbistan'dan bağımsız bir sanatçı olarak böyle prestijli bir kurumun kendisine duyduğu güvenin özel bir ağırlığa sahip olduğunu kaydetti.

Jovančević, Kӣr takma adıyla elektronik pratikleri ve Balkan müzik mirasını birleştiren deneysel bir müzik projesi geliştiriyor. On beş yılı aşkın süredir müzik programı editörü olarak da aktif olan Jovančević, SHAPE+ ve UPBEAT Avrupa platformlarının bir parçası olan Polja Festivali'nin ve ayrıca plusplusplus festivalinin kurucu ortağıdır. Müzik editörü olarak Drugstore, Dim ve Karmakoma gibi önde gelen Belgrad kulüpleriyle iş birliği yapmaktadır. Sanatçı, Nova.rs ile yaptığı bir röportajda, Göteborg Operası ile iş birliğinin Vancouver merkezli "Out Innerspace" grubunun sanatsal liderleri olan Raymond ve Tregarthen'in girişimiyle başladığını belirtti. Koreografların kendi müziğini yakın ve ilham verici bulduklarını, bu nedenle projeye kendisini davet ettiklerini aktardı. Jovančević, Göteborg Operası gibi çağdaş dansın önde gelen Avrupa kurumlarından birinin güveninin kendisi için özel bir anlam taşıdığını vurguladı. Yeraltı kültüründe yetişmiş ve piyasa akışlarının dışında kalmış Sırbistanlı bağımsız bir sanatçı olarak, bu iş birliğini "merkeze giriş" olarak değil, merkezin çevreye ve farklı duyarlılıklara geçici bir açılımı olarak değerlendirdi.

Jovančević, “Spirit Willing” için müziğin koreograflarla yakın iş birliği içinde şekillendiğini açıkladı. Çağdaş dansta müziğin nadiren sadece bir eşlik unsuru olduğunu, çoğu zaman dramaturjinin taşıyıcısı olduğunu, hareketin ritmini, yapısını ve iç mantığını inşa eden bir element işlevi gördüğünü belirtti. Sanatçı, müziğin adeta görünmez bir mimari gibi işlediğini, seyirciye ne düşüneceğini söylemeden hareketin gerçekleştiği yönü belirlediğini kaydetti. Bu süreçte müziğin bedeni dinlemeyi öğrendiğini ifade eden Jovančević, iş birliğinin en büyük değerinin, sıkça kapalı çevrelerin ve tekellerin hüküm sürdüğü bir alanda samimi bir merakla kurulan temasta yattığını dile getirdi. Sanatçı, Raymond ve Tregarthen'in kendisinin müziğine, ön yargı ve kurumsal filtreler olmaksızın tepki verdiğini ve baskın merkezlerin dışından gelen, klasik kurumsal meşruiyeti olmayan birine ulaşma cesareti gösterdiğini vurguladı. Bu tür bir cesaretin, yüksek prodüksiyon koşullarından çok daha önemli olduğunu ve büyük prodüksiyonların hala doğrudan tanıma ve güvene dayanarak ortaya çıkabileceğini gösterdiğini belirtti. Jovančević, bu iş birliğinin, kurumların ve bireylerin bilinen çerçevelerin dışına çıkıp dinlemeye cesaret ettiklerinde sanatsal çalışma alanının nasıl açılabileceğine dair bir örnek teşkil ettiğini kaydetti. Sanatçı ayrıca, yerel sahneye yönelik olarak, zaman zaman yerleşik kombinasyonlardan çıkarak kendi çevresi dışındaki şeyleri dinlemenin faydalı olabileceği tavsiyesinde bulundu. Farklı sanatsal yolculuğunun uluslararası bir prodüksiyon için beste yapma sürecine yansımasını ise, müziği kapalı bir sistem olarak değil, açık bir ilişki alanı olarak görmeyi öğrenmesi olarak tanımladı.

Jovančević, “Spirit Willing” turnesini yalnızca görünürlüğü artırmak olarak değil, eserin farklı bağlamlardaki dayanıklılığının bir testi olarak gördüğünü aktardı. Önümüzdeki dönemde İsviçre'deki Steps Festivali'nde sahnelenecek olan eserin farklı izleyiciler ve kültürel çerçeveler önünde nasıl işleyeceğini merak ettiğini dile getirdi. Yeni iş birlikleri için bu prodüksiyonun potansiyelini, klasik bir ağ kurma anlamında değil, benzer çalışma ilişkilerini paylaşan kişi ve pratiklerle daha yavaş, güvene dayalı süreçler geliştirmek olarak değerlendirdiğini ifade etti. Gerçekten açık bir kurumun çeşitliliği temsil etmeye çalışmak yerine, ona tahammül ettiğini ve kendi başına işlev görmesine izin verdiğini söyleyen Jovančević, performans sanatlarının bugün daha fazla görünürlüğe değil, daha fazla zamana, güvene ve alana ihtiyacı olduğunu vurguladı. 60'lı ve 70'li yılların Yugoslavya kültür politikasını örnek göstererek, o dönemde otoriter siyasi çerçeveye rağmen sanatçıların çoğu zaman daha fazla özgürlüğe sahip olduğunu ve kurumların deneysel çalışmaları desteklediğini kaydetti. Jovančević, şu anda Zürih'te Gessnerallee Tiyatrosu'nda yönetmen Timo Krstin'in “Kesişme Noktaları” adlı oyunu üzerinde çalıştığını bildirdi. Paralel olarak ilginç bir leylek kolonisini konu alan “Leylekler Şehri” filmi için müzik geliştirdiğini ve Transilvanyalı Macar kökenli sanatçı Réka Csiszér (VÍZ olarak bilinir) ile yeni materyallerin kaydını tamamladığını belirtti. 2026'da bu iş birliklerinin devam etmesini ve tiyatro, film ve müziğin birbirini beslemesini en çok beklediğini ifade etti.