Kortizol, vücudun sirkadiyen ritmine uygun olarak genellikle sabahları zirveye ulaşan bir stres hormonudur. Bu yükseliş normal olup güne başlamaya yardımcı olurken, kortizol stres veya hastalık dönemlerinde de artış gösterebilir. Kortizol seviyelerinin anormal derecede yüksek kalması, bir doktor tarafından değerlendirilmesi gereken altta yatan tıbbi bir durumun işareti olabilir. Vücudun ana hormonlarından biri olan kortizol, stres yönetiminde kilit bir role sahip olmasının yanı sıra kan basıncını düzenler ve iltihabı azaltır. Kortizol seviyeleri gün boyunca değişir ve vücudun iç saati olan sirkadiyen ritim tarafından düzenlenir. Genellikle uyanıldıktan 30 ila 45 dakika sonra zirveye ulaşır; bu artışa kortizol uyanma tepkisi denir ve bu sırada kortizol seviyeleri yüzde 50 ila 150 oranında yükselir. Endokrinolog ve Tufts Tıp Merkezi Diyabet ve Lipid Merkezi eş direktörü Dr. Richard Siegel, kortizolün sabahları uyanmamıza yardımcı olduğunu, enerji mobilizasyonu sağladığını ve uyanıklığa katkıda bulunduğunu belirtti. Herkes kortizol uyanma tepkisini deneyimlemez; gece vardiyasında çalışanlar veya düzenli uyku bozukluğu yaşayanlar bu tepkiyi kaybedebilir. Ancak sağlıklı yetişkinlerin yaklaşık yüzde 75'inin kortizol uyanma tepkisini yaşadığı kaydedildi. Sabahki zirvenin ardından kortizol seviyeleri düşmeye başlar ve genellikle öğleden sonra aniden azalır, bu da bazen saat 15.00 civarında hissedilen öğleden sonra düşüşüne neden olur. Son olarak kortizol, vücudun dinlenmesini ve yenilenmesini sağladığı gece yarısı civarında en düşük seviyeye ulaşır. Sabah 3 civarında tekrar yükselmeye başlar ve uyanışla birlikte tüm döngü yeniden başlar. Günlük iniş ve çıkışların yanı sıra, sağlıklı bireylerde fiziksel veya duygusal olarak stresli durumlarla karşılaşıldığında kortizol seviyeleri gün içinde de artış gösterebilir; bu, vücudun savaş ya da kaç tepkisidir. Kortizol artarak vücuda stresle başa çıkması için glikoz ve yağ asitleri aracılığıyla ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlar. Ayrıca, bağışıklık tepkisini tetiklemeye yardımcı olmak için hastalık durumlarında da yükseldiği aktarıldı. Uzun süreli stres, Cushing sendromu gibi belirli tıbbi durumlar ve yüksek doz steroid gibi ilaçlar kronik olarak yüksek kortizol seviyelerine neden olabilir. Beth Israel Deaconess Tıp Merkezi'nden endokrinolog Dr. Monika Flores, yeterli uyku, egzersiz ve doğru beslenmenin kortizolün düzenli döngüsünü sürdürmeye yardımcı olması gerektiğini vurguladı.