Svinjetina fiyatı 10 ila 15 oranında daha pahalı hale geldi ve geleneksel olarak en çok et tüketildiği dönem olan "svinjokol" dönemi yaklaşmaktadır.

Ancak, Sırbistan Tarım Komitesi'nin Sekreteri Nenad Budimović'in tahminlerine göre önümüzdeki aylarda fiyatlarda büyük bir artış beklenmemektedir.

Mevcut durumun ardında ise çok daha büyük bir sorun yatmaktadır. Afrika Domuz Hastalığı sonucunda Sırbistan'daki besicilik sayısı önemli ölçüde azaldı, üreticiler maliyet baskısı altında kalırken yerli üretim şu anda et ihtiyacının yaklaşık %65'ini karşılamaktadır.

Aynı zamanda üreticiler yeni bir alım fiyat düşüşünün, domuzcılığı daha da tehdit edebileceği konusunda uyarıda bulunuyorlar.

Afrika Domuz Hastalığı şu anda epidemi seviyesinde değil ancak üreticilerin rahatlamaması gerektiği vurgulanıyor. Budimović, hastalığın ani ortaya çıkıp hızla yayılabilen bir hastalık olduğunu belirterek, yeni vakalar olmasa bile biyoteknolojik önlemlerin devam etmesi gerektiğini açıklıyor.

Yerinde görülen sonuçlar hala mevcuttur. Sremska Mitrovica'daki Asavica bölgesindeki domuz üreticisi Milovan Ivanković, bölgelerinde artık domuz olmadığını belirtiyor çünkü hayvanlar hastalıktan dolayı öldü veya uzaklaştırıldı.

- "Şu anda durum tatmin edici. Bölgede artık domuz yok, hepsi öldürüldü ve kaldırıldı, bu nedenle Afrika Domuz Hastalığı'ndan kurtulmuş olduk" diyor Ivanković.

Ancak üreticiler için sorun sadece hastalık değil. Üretim maliyetleri, hayvan yemi fiyatları ve domuz alım fiyatı, üretim sürecine doğrudan etki ediyor.

Ivanković, şu anda bir domuzun kilogram başına üretim maliyetinin yaklaşık 172 dinar olduğunu, tüm giderler ve üretici karı hesaba katıldığında ise bir domuzun kilogram başına maliyetinin yaklaşık 375 dinar olduğunu belirtiyor.

Üreticiler ve uzmanlar tarafından öne sürülen en önemli sorunlardan biri de besicilik sayısındaki düşüştür. Besiciler, domuz yetiştiriciliği için temel potansiyeldir ve yeterli sayıda hayvan olmadan yerli üretim artırılamaz.

Ivanković, besicilik sayısının iki on yıldan fazla bir süre önceki seviyelerden çok daha düşük olduğunu belirterek Sırbistan'ın nüfusun ihtiyaçlarını karşılamak için yeterince domuz yetiştiremeyeceğini savunuyor.

- "2000 yılında 234.000 besicimiz vardı, şimdi sadece yaklaşık 53.000 besicimiz kaldı. Çok büyük bir sorunla karşı karşıyayız. Yıllık olarak nüfusumuzu beslemek için 5,5 milyon domuz ihtiyacımız var, hem domuzlar hem de toplar olmak üzere. Şu anda 56.000 besicimizle 2 milyon domuz bile üretemeyiz" diyor Ivanković.

Budimović, besicilik sayısındaki düşüşün önemli bir veri olduğunu kabul ediyor ancak daha geniş bir resme işaret ediyor. Sırbistan şu anda ihtiyacının %65'ini karşılayan miktarda et üretimi yapıyor ve yerli üretim artırılması en önemli görevlerden biri.

- "Şu an fiyatlar çiftçiler için kayıpsız bir seviyede. Bir dönem fiyatlar üretim maliyetinin altına düştüğü için çiftçilerimiz bu şekilde zararlarını telafi edebiliyor. Besicilik sayısının artırılması çok önemli" diyor Budimović.

Üreticiler için şu anki fiyatlar daha öncekinden kabul edilebilir ancak yeni bir düşüş korkusu var. Ivanković, kilogram başına canlı ağırlık 200 dinar civarında bir fiyata düşerse üretim sürecini sürdürmenin mümkün olmayacağını belirtiyor.

Domuz etinin perakende fiyatıyla domuzun canlı ağırlığındaki farkı karşılaştırarak üreticilerin ne kadar sıkışmış durumda olduğunu gösteriyor.

- "Şu anda domuz eti %10 ila %15 oranında daha pahalı. Bir paket sigara 700 dinar, bir kilogram ayakkabı ise 790 ila 850 dinar. Eğer bir kilogram ayakkabının fiyatı 900 dinar ise, domuzların 240-250 dinar olması gerekir. Şu anda domuzlar 220 dinar ve düşüyorsa, domuzcılığı bırakacağımızı düşünüyorum" diyor Ivanković.

Üreticiler ve kesicilerin et miktarı hakkındaki açıklamaları farklı olabilir. Budimović, taze ve dondurulmuş domuz etini ayırt etmek gerektiğini belirterek, taze etin yerli pazarda yeterli olduğunu ancak dondurulmuş etin işleme ve ürünlere (kırmızı et, sosis, sucuk vb.) dönüştürülmek için kullanıldığını açıklıyor.

- "Domuz eti iki kategoriye ayrılır: taze domuz eti ve dondurulmuş domuz eti. Dondurulmuş et işlenmeye gider, taze domuz eti vitrinlere konur, bu da mağazalarda satın aldığımız şeydir. İthalatta, işleme için yeterli miktarda et yok, sosis, sucuk, kuru et gibi ürünler üretmek için. Bu nedenle ithal edilen et dondurulmuş et ve ürün üretimi için kullanılıyor. Taze et ithal edilmiyor çünkü yeterince var" diyor Budimović.

Svinjokol dönemi, yıl sonuna kadar fiyatların nasıl etkileyeceği konusunda soruları artırıyor. Budimović, enerji ve hayvan yemi fiyatları gibi birçok faktörün fiyatlara etki ettiğini belirterek kesin bir tahmin vermekten kaçınıyor ancak büyük bir fiyat artışının beklenmediğini ifade ediyor.

- "Tahminler, et fiyatlarında artış olmayacağını gösteriyor çünkü tüketici bir noktaya kadar ödemeyi kabul ediyor. Bir kilogram dana eti 500-600 dinar, bir kilogram domuz eti ise 750-800 dinar. Bu, diğer ürünlere göre en az yükseltilmiş fiyatlar" diyor Budimirović.

Görüş ayrılıkları olmasına rağmen, konuşmacılar yerli üretimi korumak ve artırmak konusunda hemfikirler. Budimović, üretim yoğunlaşması ve domuz yetiştiriciliğiyle ciddi bir şekilde uğraşan çiftçilere daha fazla destek sağlamak gibi çözümler öneriyor.

Sırbistan'da küçük çiftlikler, orta ölçekli çiftlikler ve büyük çiftlikler bulunuyor, bu nedenle destek farklı üreticilere göre uygulanmalıdır. Sonuç olarak, domuz kilogramının maliyeti ne kadar olursa olsun, Sırbistan'ın gelecekteki yıllarda kendi üretimini karşılayıp karşılamayacağı sorusu artık sadece bir fiyat sorunu değil.

Budimović, domuz yetiştiriciliğinde sonuçların üretim döngüsünden dolayı nispeten hızlı görülebileceğini belirterek, yeni bir stratejiyle başlanabilirse 4-5 yıl içinde üretimi artırabileceklerini söylüyor.