Sırbistan'ın eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, görevinden ayrılmadan hemen önce 49 kişi hakkında af kararı aldı. Af kapsamına, Novi Sad'daki protesto süreciyle bağlantılı aktivistlerin yanı sıra protestoculara yönelik şiddet eylemlerine karışan kişiler de dahil edildi.
Vučić, istifa konuşmasında affedilenler arasında "son bir buçuk yıldaki olaylarla" bağlantılı toplam 23 kişinin bulunduğunu belirtti. Bu kişilerden 12'sinin Mila Pajić'in başını çektiği Novi Sad grubundan, 11'inin ise "blokaj eylemcilerine yönelik olaylara karışan" taraftan olduğunu açıkladı. Kararı güvenlik birimlerinin değerlendirmelerine rağmen aldığını söyledi.
Eleştiriler: Şiddetin görecelileştirilmesi
Karar, siyasi aktivizm nedeniyle yargılanan kişilerle şiddet eylemlerine karışanların aynı kapsamda affedilmesi nedeniyle eleştirildi. Savcı Bojana Savović, "Utisak nedelje" programında yaptığı değerlendirmede, affın suçluları görecelileştirdiğini, hiçbir suç işlememiş ve muhtemelen beraat edecek kişilerle gerçek suçları işleyenlerin eşitlendiğini savundu. Savović, Vučić'in bundan sonra dokunulmazlığının kalmadığını ancak bunun fiilen bir değişiklik yaratmasını beklemediğini ifade etti.
Novi Sad davası
Novi Sadlı aktivistler, STAV grubu ile Slobodni građani Hareketi'nin yerel kolu üyelerinin toplantısına ait ses kaydının hükümete yakın televizyonlarda yayınlanmasının ardından gözaltına alınmıştı. Gözaltına alınanlar arasında STAV aktivisti Lazar Dinić ile PSG üyeleri Davor Stefanović, Mladen Cvijetić, Srđan Đurić, Marija Vasić ve Lado Jovović bulunuyor. Mila Pajić, Branislav Đorđević, Doroteja Antić, Jovan Dražić, Anja Pitulić ve Dejan Bagarić ise gözaltı sırasında yurt dışındaydı ve bu kişiler hakkında gıyabi yargılama sürüyor.
Aktivistlere yöneltilen "anayasal düzeni yıkmaya teşebbüs" suçlamalarına dayanak oluşturan delillerin hukuka aykırı elde edildiği ve sürecin siyasi saiklerle yürütüldüğü yönünde eleştiriler dile getirilmişti.
2025'teki önceki aflar
Vučić'in 2025 yılı boyunca kamuoyuna yansıyan af kararları arasında en az 18 kişi bulunuyor. 29 Ocak 2025'te 13 kişi affedildi; bu kişiler büyük ölçüde protestolar ve blokaj eylemleriyle bağlantılı davaların sanıklarıydı. Aralarında Novi Sad, Požega, Sremska Kamenica ve Žablja'dan kişiler ile Niş'teki bir dekan, Novi Sad'da bir öğretim üyesi ve Maçva bölgesindeki dört okulun müdürü yer alıyordu. Okul müdürleri, protestolar sırasında eğitimin sürdürülmesini sağlamadıkları gerekçesiyle haklarında açılan ilk davalar kapsamında yargılanıyordu.
3 Temmuz 2025'te ise Sırp İlerleme Partisi (SNS) üyesi dört aktivist affedildi. Nemanja Despotović, Stefan Kojović, Nikola Blagojević ve Danilo Rajičević, Novi Sad'da öğrencilere yönelik saldırıya karışmakla suçlanıyordu; saldırıda bir öğrencinin çenesi kırılmıştı.
1 Ağustos 2025'te Milica Stojanović'in affı da kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Stojanović, Ocak 2025'teki protestolar sırasında Novi Beograd'da bir öğrenciye araçla çarpmakla suçlanmış, başlangıçta "teşebbüs aşamasında cinayet" olarak nitelendirilen suçlama daha sonra "genel güvenliğe karşı ağır suç" olarak yeniden sınıflandırılmıştı.
