Bosna Hersek'in Zenica kentindeki Belediye Mahkemesi, 30 Ocak tarihinde aldığı kararla, Zenica'daki Saborna Katedral Kilisesi'nin 2019 yılında devlet mülkiyetine geçirilme kararını iptal ettiğini bildirdi. Mahkeme, Federal Bosna-Hersek Mülkiyet Hakları Yasası'nı uygulayarak, kilisenin mülkiyet hakkını Sırp Ortodoks Kilisesi (SPC) Zenica Cemaati'ne yeniden kaydetti.

BN televizyonunun aktardığına göre, 1885 yılında inşa edilen ve ulusal anıt statüsüne sahip olan Saborna Katedral Kilisesi, 2019 yılında arazi kayıtlarının uyumlaştırılması sürecinde Bosna Hersek devleti mülkiyetine geçirilmişti. Zenica Belediye Mahkemesi yetkilileri, BN televizyonuna yaptıkları açıklamada, kilise üzerindeki devlet mülkiyetinin aslında 1958 tarihli Millileştirme Yasası uyarınca 1963 yılında tescil edildiğini ve bu yasa ile devletin mülkleri kamulaştırdığını, kiliseye ise kullanım hakkını bıraktığını belirtti. 2019'daki güncel arazi kayıt uyumlaştırması sırasında ise bu eski kaydın, mülk sahibiyle istişare edilmeksizin yeni defterlere kopyalandığı vurgulandı.

BN televizyonu, Zenica'daki bu durumun münferit olmadığını, benzer bir uygulamanın Mostar'da da yapıldığını ve her iki şehirdeki tartışmalı kayıtların aynı tapu sicil memuru Meadin Balavac tarafından gerçekleştirildiğini kaydetti. Televizyon, aynı dönemde Balavac'ın Mostar'ın Vrapčići kadastro bölgesindeki bazı parselleri devlet mülkiyetine geçirirken, Mostar İslam Birliği Meclisi'ne (Medžlis Islamske zajednice Mostar) ait mülklerin özel mülkiyet olarak tescil edildiğine dair belgeler yayımladı. Bu seçici kural uygulamasının, ulusal anıt statüsüne rağmen Ortodoks tapınaklarının resmi kayıtlarda devlet mülkiyeti haline gelmesine yol açtığı aktarıldı.

Zenica Mahkemesi'nin Saborna Kilisesi'ni SPC'ye iade etme kararından önce, Bosna Hersek Federasyonu'ndaki Sırp Haklarını Koruma Komitesi, kilisenin "devlet malı" statüsünü, FBiH bölgesindeki SPC mülkiyetine bir darbe olarak nitelendirmişti. Komite, SPC'nin 2019 Mayıs'ında Zenica Mahkemesi'nin Saborna Kilisesi'nin mülkiyetini "devlet malı" olarak kaydettiği süreçte ne ifade vermeye ne de sürece katılmaya davet edilmediğini de vurguladı. Kanon hukuku ve tarihi mirasa göre, Bosna Hersek'teki SPC mülkiyetinin SPC eparşilerine ait olduğu da belirtildi.