Bilim insanları, aspartamın içeriği nedeniyle çoğu zaman zararlı etkilerinin gözden kaçtığını ve bu nedenle günlük tüketim kılavuzlarının yeniden değerlendirilmesini önerdiğini bildirdi.

"Biomedicina ve Farmakoterapi" dergisinde yayımlanan araştırma, şeker yerine kullanılan ve kilo kontrolünde faydalı olduğu düşünülen bu yapay tatlandırıcının, Dünya Sağlık Örgütü tarafından "muhtemel kanserojen" olarak sınıflandırıldığına dikkat çekiyor. Önerilen günlük maksimum alım miktarı, kilograma 40 miligram olarak belirlenmiştir.

Araştırma yazarları, aspartamın uzun vadeli metabolik ve davranışsal etkilerinin çoğu kişi tarafından bilinmediğini belirterek, bir yıl boyunca erkek fareler üzerinde aspartamın uzun vadeli etkilerini test ettiklerini aktardı. Fareler, insanlarda önerilen maksimum günlük alım miktarının altıda birine denk gelen bir doza maruz bırakıldı. Bu süreçte farelerin, özellikle yağ oranında yüzde 20 azalma ile birlikte, vücut ağırlıklarında azalma gösterdiği kaydedildi. Bunun yanında kalp hipertrofisi ve değişen nörobiyobehavioral bozukluk belirtileri gözlemlendi.

Araştırmada şu ifadelere yer verildi: "Sonuçlar, aspartamın farelerde kilo kaybını desteklemesine rağmen kalp üzerinde patofizyolojik değişikliklere yol açabileceğini gösteriyor. Bu durum, uzun süreli yapay tatlandırıcı kullanımının düşük dozlarda bile organ fonksiyonlarının bozulmasına neden olabileceğini vurguluyor. Bu nedenle, mevcut tüketim kılavuzlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini öneriyoruz."

Aspartamın gıda ve içecek endüstrisindeki yaygınlığı nedeniyle bu çalışmanın önemi büyüktür. Daha önce yapılan pek çok araştırmaya rağmen aspartamın obezite yönetimi ve diyabet önleme stratejilerinde yardımcı olabileceği bildirilse de, bilimsel literatür sıklıkla çelişkili veriler sunmuştur. Regülatör kurumlar, aspartam için önerilen günlük alım miktarını belirlerken, bu miktarların güvenli olduğunu savunmaktadır.

Buna karşın, çeşitli bilimsel çalışmalar, metabolik disfonksiyon, bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler, kardiyovasküler, bilişsel ve nörolojik etkiler gibi olumsuz sağlık sonuçları bildirmiştir. Bazı araştırmalar ise aspartamın artan iştah, baş ağrıları gibi sorunlarla ilişkili olabileceğini ortaya koymuştur.

Son araştırma, aspartamın ilaç statüsü alma potansiyelini de tartışmaktadır. Çalışma, aspartamın önerilen günlük alım miktarının altıda birine denk gelen düşük dozunun bile kalpte patofizyolojik değişiklikler yarattığını belirtmektedir. “Başka çalışmaların fareler üzerindeki etkilerine dair elde edilen sonuçlar ve artan yapay tatlandırıcı etkilerinin insanlardaki kanıtları göz önüne alındığında, aspartamın ilaç olarak değerlendirilmesi düşünülebilir.” ifadeleriyle dikkat çekmektedir.

Ayrıca, çocuklar ve ergenlerin aspartam tüketiminde özel dikkat göstermeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışma, yaşlı farelerin aspartama daha toleranslı olduğunu gösterdiği için, çocuklar ve ergenlerin bu tatlandırıcıyı düzenli olarak diyetlerinde bulundurmaktan kaçınmaları gerektiği belirtilmektedir.

"Çalışmaya katılan fareler arasında aspartam tedavisi alan grup içinde aşırı ölüm oranı görülmedi, aksine bu grup, iki yaşına kadar daha az ölüm ile sonuçlandı. Bu durum, kalp ve beyin üzerindeki değişikliklerin en azından laboratuvar ortamında yaşamsal tehlike taşımadığını ortaya koyuyor," denilmekte, ancak hafif aspartam tüketiminin kalp ve beyin fonksiyonlarını değiştirip değiştirmediği konusunda uyarılar yapılmaktadır.

İnsanları konu alan önceki çalışmalardan elde edilen veriler, yapay tatlandırıcıların bilişsel işlev üzerinde olumsuz etkiler yaratarak koroner kalp hastalığı riskini artırabileceğini göstermektedir. Bu durum, yapay tatlandırıcıların organlar üzerindeki sistemik zararlarının ciddiyetle ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Aspartam, 1965 yılında keşfedilmiş ve 15 yıl sonra insan tüketimine onaylanmıştır. Bugün, özellikle "şekersiz" olarak işaretlenmiş çok sayıda içecek ve gıda maddesinde yer almaktadır.