Sırbistan hükümeti, Uluslararası Para Fonu (IMF) talebi üzerine Beograd'ın bütçe ve finansal işlemlerinin "kontrol altına alınmasını" kabul etti ve dış denetim yapılmasına karar verdi. Bu gelişmenin, şehir borçlarının bankalara karşı arttığı ve Beograd'daki tüm kamu şirketlerinin ödenmeyen borçlarının hızla büyüdüğü göz önünde bulundurulduğunda büyük bir sürpriz olmadığı belirtildi. Ayrıca, şehir bütçesinde büyük yatırım projelerine ayrılan neredeyse hiç para bulunmamaktadır.

Beograd'ın bütçesi, şehir ilçeleriyle birlikte toplamda 205 milyar dinar (1,75 milyar euro) olarak belirlenmiş olup, bu miktar Sırbistan bütçesinin yaklaşık %9'unu oluşturuyor. IMF, şehrin mali durumunu ve önümüzdeki üç yıl için bütçe projeksiyonlarını incelemesi amacıyla dış danışmanların bir analiz yapmasını talep etti. Bu analiz, şehrin mali durumunun orta vadede sürdürülebilir olup olmadığını gösterecek.

Danışmanlar ayrıca, şehrin yönetimindeki kamu hizmetleri arasındaki ilişkileri inceleyecek ve bu şirketlerin faaliyet sürdürülebilirliğine dair bir değerlendirme gerçekleştirecek. IMF, Beograd'ın mali araçları nasıl kullandığına dair bir rapor da bekliyor; bu, öncelikle atık yönetimi ve şehir içi ulaşım koncesyonlarını içermektedir. Bu koncesyon sözleşmeleri, şehrin hizmet sağlayıcılarına olan artan masraflarını gizlemektedir. Analiz, Beograd'ın karşılaştığı temel mali riskleri, tedarikçi ödemelerindeki gecikmeleri de kapsayacak şekilde ayrıntılandıracak. Danışman raporunun, Sırbistan'ın 2027 bütçesi çalışmaları başlamadan önce, bu yılın ağustosuna kadar sunulması gerekmektedir.

Beograd'ın mali çöküşü, özellikle Aleksandar Şapić'in belediye başkanı olduğu döneme denk gelmektedir. Şapić'in başlattığı birçok populist tedbir, şehrin bütçesini önemli ölçüde zorlamıştır. Öncelikle, şehir içi ulaşım ücretlerinin kaldırılması kararı, yıllık yaklaşık 400 milyon euroyun sadece ulaşım sübvansiyonları için ayrılmasına neden olmuştur. Bu paranın çoğu, GSP adlı kamu kuruluşundan daha fazla hat alarak özel taşımacılara gitmektedir. Ayrıca, şehir, anaokulları için yıllık yaklaşık 90 milyon euro ve her bir ilkokul öğrencisine 20.000 dinar değerinde yardım sağlamaktadır. Ek olarak, 18 yaş altındaki çocuklara verilecek 10.000 dinar değerindeki hediye kuponları ve yüzme havuzlarına ücretsiz giriş gibi çeşitli yardım programları da mevcuttur. Toplam sosyal yardımlar 200 milyon euroyu aşmaktadır.

Bu kadar yüksek sübvansiyonlar, Beograd'ın büyük yatırım projelerini finanse etme yeteneğini ciddi şekilde zayıflatmıştır. Bu nedenle, yeni bir Sava köprüsünün ve metro inşaatının maliyeti, tamamen şehir bütçesi yerine devlet bütçesinden karşılanmaktadır.

Beograd'ın finansmanında en büyük sorun, ödemelerdeki gecikmelerdeki artıştır ve bu durum IMF'nin alarm vermesine neden olmuştur. Kamu şirketlerinin borçları 150 milyon euroyu aşarken, şehrin bankalara olan borçları da artmaktadır.

Şehir, tramvay alımı için büyük bir borçlanmaya ihtiyaç duymaktadır; bu amaçla, şüphelerle dolu bir kamu ihalesi başlatılmış olup, bu ihalenin 188 milyon euro karşılığında Türk üreticiye yönelik olduğu iddia edilmektedir. Şehrin gerekli fonları yokluğu nedeniyle, bankalardan kredi almak zorunda kalması bekleniyor.

Ayrıca, şehir mülk vergisinin 2026 yılında ortalama %5,5 artırılması planlanmaktadır. Hizmetler de artış göstermiştir; yeni yıldan itibaren su fiyatları %17,5, cenaze hizmetleri %15, bina bakım masrafları %19 artmıştır. Kamu otoparklarında da park ücretleri yükselmiştir.

Belediye Başkanı Şapić’in populist politikalarının bu yıl "duvara çarpma" riski bulunmakta; zira IMF'nin talep ettiği analiz olumsuz sonuçlanırsa, Sırbistan hükümeti ya Beograd'ın mali düzenine müdahale etme yoluna gidecek ya da devlet bütçesine ek yükler getirmek zorunda kalacaktır. Bu, yüzlerce milyon euroyu aşan bir bütçe açığına yol açabilir. Aleksandar Vučić’in Şapić’i görevden alıp yeni bir belediye başkanıyla düzeni sağlamaya çalışacağı veya Sırbistan'ın zaten zayıf olan bütçesini kapatmak için farklı yollar arayacağı merak konusu olmaktadır.