Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ekim ayı raporunda Sırbistan'ın kredi notunu BB+ seviyesinde teyit etti. Ülke, böylece "spekülatif" kategorinin en üst basamağındaki yerini korudu; raporda notun yakın dönemde yatırım yapılabilir seviyeye (BBB-) yükseltilmesine ilişkin görünüm ise pozitif olarak belirtildi.
Fitch, Ekim 2024'te Sırbistan'ın kredi notunu spekülatif seviyeden yatırım yapılabilir seviyeye çıkaran Standard & Poor's'un (S&P) izinden gitmedi. Rapora göre bunun nedeni, ekonomik göstergelerden çok siyasi riskler.
Kurumun analistleri, Sırbistan'ın bir üst kademeye geçişinin, ülkedeki siyasi çalkantıların ekonomik büyümeyi tehlikeye atmayacağı, makroekonomik ortamı istikrarsızlaştırmayacağı ve döviz rezervleri üzerinde baskı yaratmayacağı yönündeki kanaatin güçlenmesine bağlı olduğunu değerlendirdi. Raporda, öğrencilerin öncülük ettiği hareketin siyasi ve ekonomik gündeminin sınırlı ölçüde görünür olduğu, mevcut iktidarın sürmesinin ise mevcut ekonomi politikası çerçevesinde süreklilik sağlayacağı ifade edildi. Siyasi belirsizliğin tırmanarak ekonomik büyümeyi ve kamu maliyesini bozması halinde pozitif görünümün geri çekilerek istikrarlı görünüme dönüleceği kaydedildi.
Fitch, Sırbistan'ın makroekonomik istikrarını küresel sarsıntılara karşı dirençli olduğu gerekçesiyle olumlu değerlendirdi. Kurumun tahminlerine göre Sırbistan ekonomisi 2026'da yüzde 2,8, 2027'de ise yüzde 4 büyüyecek. Bu hızlanmanın doğrudan yatırım döngüsü ve Expo 2027 projesinin hazırlık çalışmalarından kaynaklanacağı, orta vadede büyümenin istikrarlı biçimde yüzde 3,5 düzeyinde seyredeceği öngörülüyor.
Raporda, kamu borcunun GSYH'ye oranının 2026-2028 döneminde yüzde 44 civarında istikrara kavuşmasının beklendiği, bunun benzer ülkelerin ortalamasının belirgin biçimde altında kaldığı belirtildi. Fitch ayrıca genel bütçe açığının 2026'da GSYH'nin yüzde 3,2'sine, tablo projeksiyonlarında ise yüzde 3,3'üne ulaşacağını tahmin etti. Bu oran, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yapılan anlaşmada 2026 ve 2027 için hedeflenen yüzde 3,0'lık açığın üzerinde yer alıyor; anlaşma kapsamında açığın 2028'e kadar yüzde 2,5'e düşürülmesi planlanıyor. Fitch'e göre bu sapma, 2026 bütçe planının daha yüksek sosyal harcamaları finanse etmek üzere revize edilmesinden kaynaklanıyor.
Kurum, dış finansman ve enerji ithalatına bağımlılıktan kaynaklanan ithalat baskısına bağlı kırılganlıklara da dikkat çekti.
Sırbistan Merkez Bankası (NBS), IMF ve Dünya Bankası Grubu'nun Bangkok'ta düzenlenen Yıllık Toplantısı sırasında S&P ve Fitch Ratings'in üst düzey temsilcileriyle bir araya geldi. Bankanın açıklamasına göre görüşmelerde varılan temel sonuç, Sırbistan'ın son derece karmaşık küresel koşullara rağmen makroekonomik ve finansal istikrarı koruduğu, ekonomik büyümenin sürdüğü ve ekonominin dayanıklılığının arttığı yönünde.
NBS Guvernörü Jorgovanka Tabaković'in kabininden yapılan açıklamada, derecelendirme kuruluşlarının Sırbistan ekonomisinin sürdürülebilir ve kesintisiz büyüme ve ilerlemeyle dayanıklılığını kanıtladığını değerlendirdiği belirtildi. Açıklamaya göre Sırbistan, ekonomik büyümenin üst üste beklentileri aştığı bir on yılın meyvelerini topluyor ve oluşturduğu rezervler ile sorumlu ekonomi politikası sayesinde bugün daha ileri ilerleme ve zorluklarla başa çıkma konusunda sağlam bir dayanağa sahip.
Açıklamada, Sırbistan ekonomisinin temel göstergeleri de paylaşıldı: yılın ilk yarısında yüzde 3,5 olan ekonomik büyümenin 2027'de yüzde 4,5'e hızlanması bekleniyor; enflasyon ihtiyatlı para politikasıyla hedef aralığında seyrediyor ve dinarın göreli istikrarı korunuyor. Döviz rezervleri 30 milyar euroya yaklaşarak tüm yeterlilik göstergelerinin belirgin biçimde üzerinde bulunuyor. Kamu borcu GSYH'nin yüzde 43,3'ü düzeyinde, bankacılık sektöründe sorunlu kredilerin payı ise yüzde 2'nin altına inerek tarihi en düşük seviyesine geriledi.
1 Eylül'den itibaren dinar cinsi devlet tahvilleri, Euroclear Bank üzerinden yabancı yatırımcıların erişimine açıldı. Açıklamada bu adımın yerel finans piyasasının uluslararası akımlara entegrasyonunda önemli bir aşama olduğu vurgulandı. Sırbistan için daha yüksek kredi notunun daha geniş bir yatırımcı kitlesi, daha uygun finansman koşulları ve uzun vadeli kalkınma için daha fazla alan anlamına geldiği ifade edildi.
Yatırım yapılabilir not, ülkenin "BB+" kategorisinden "BBB-"ye geçmesi halinde sermaye açısından yüksek riskli bir destinasyon olmaktan çıkması anlamına geliyor. Büyük küresel emeklilik fonları ve ihtiyatlı yatırım bankaları, yatırım notu bulunmayan ülkelere yatırım yapmalarını yasaklayan katı iç kurallara tabi. Sırbistan, S&P'den aldığı yatırım notuyla bu kapıyı kısmen aralamış durumda; Fitch'ten de aynı statünün alınması kapıyı tamamen açacak.
Fitch'in raporu, Sırbistan'ın ekonomi alanındaki performansının güçlü olduğunu, ancak iç siyasi tablonun aynı ölçüde olumlu olmadığını ortaya koyuyor. Kurumun projeksiyonuna göre ekonomi ülkeyi ileri taşıyor, ancak siyasi yük yerinde tutuyor.
