"headline": "Amerika Başkanı Trump İran Savaşı Yetkisi Krizinde 60 Günlük Süreye Yaklaşıyor", "article": "ABD Başkanı Donald Trump, İran ile olan savaşta önemli bir süreye yaklaştı. Vietnam Savaşı sonrası çıkarılan Savaş Yetkileri Yasası'na göre, başkan Kongre onayı olmadan askeri gücü en fazla 60 gün kullanabilirken, Trump yönetiminin Kongre'den onay almadığı İran'daki savaş için bu süre yasa metnine göre 1 Mayıs'ta doluyor. Ancak Washington'da bundan sonra ne olacağı ya da Kongre'nin savaşı durdurmaya çalışıp çalışmayacağı belirsizliğini koruyor.\n\nYasa, birkaç süre sınırı getiriyor. Başkanın, Amerikan güçlerini çatışmaya soktuğunu 48 saat içinde Kongre'ye bildirmesi ve askeri eylemin kapsamını, nedenini ve beklenen süresini açıklaması gerekiyor. Başkan Trump, İran ile ilgili Kongre'ye yaptığı bildirimde, önceki başkanlar gibi, orduyu ABD dışişlerini yönetme konusundaki anayasal yetkilerine dayanarak görevlendirdiğini aktardı.\n\nİkinci süre sınırı ise 60 gün olarak belirtiliyor. Kongre'nin bu süre içinde askeri güç kullanımını onaylaması veya yasaya göre başkanın askeri eylemi sona erdirmesi gerekiyor. Ek 30 günlük bir olasılık da bulunuyor. Trump, askeri eylemin devamının Amerikan askerlerinin savaştan güvenli bir şekilde çekilmesi için gerekli olduğunu iddia ederse süreyi uzatabileceği kaydedildi.\n\nTam son kullanma tarihi tartışma konusu oldu. Bazı hukukçular sürenin çatışmaların başlangıcından itibaren işlemeye başladığını ve 29 Nisan'da sona ereceğini düşünüyor. Diğerleri ise yasa metnine atıfta bulunarak, sürenin Kongre'ye yapılan resmi bildirimden itibaren sayıldığını ve süreyi 1 Mayıs'a ertelediğini belirtti. Ateşkes ise ek bir karışıklık yaratıyor. Birçok Cumhuriyetçi, ateşkes döneminin 60 günlük süreye dahil edilmemesi gerektiğini savunurken, bazı Demokratlar da bunun yasanın yorumunu zorlaştırabileceğini kabul etti. Cumhuriyetçi Temsilci Brian Fitzpatrick, CNN'e yaptığı açıklamada, "Ateşkesleri cezalandıramazsınız. Oturup konuşmalarını istiyoruz" ifadelerini kullandı. Fitzpatrick, ateşkes sona ererse Savaş Yetkileri Yasası konusunda oylama yapılmasını sağlamaya hazır olduğunu aktardı.\n\nKongre, başkanın savaş yetkilerini istediği zaman elinden alabilir, ancak Demokratların İran konusunda bu yöndeki girişimleri şimdiye kadar başarısız oldu. Başkan Trump'ın savaşa girme biçimini eleştiren Cumhuriyetçi Senatör Lisa Murkowski, savaşın yürütülmesine kısıtlamalar getirecek bir onay çıkarma olasılığından bahsetmişti ancak bunu henüz hayata geçirmedi. Trump da dahil olmak üzere birçok başkan, Savaş Yetkileri Yasası'nın anayasaya aykırı olduğunu iddia etti. Richard Nixon, 1973'te yasanın ülkeyi koruma yeteneğini sınırladığını ileri sürerek yasayı veto etti, ancak Kongre onun vetosunu geçersiz kıldı. Başkan Yardımcısı JD Vance, Ocak ayında, İran savaşı öncesinde, Savaş Yetkileri Yasası'nın Trump'ın ülke yönetimini etkilemeyeceğini belirtti. Vance, "Savaş Yetkileri Yasası temelde yanlış ve anayasaya aykırı bir yasadır" diyerek, "Önümüzdeki haftalarda veya aylarda dış politikayı yürütme şeklimizi hiçbir şekilde değiştirmeyecek" açıklamasını yaptı.\n\nBirden fazla yönetimin bu görüşü savunmasına rağmen, yasa hiçbir zaman askeri bir eylemi sona erdirmek için kullanılmadı. Mahkemeler yıllardır bu tür davalardan genellikle uzak durdu ve yasanın anayasallığına karar vermedi. Önceki başkanlar, yasanın açık metnine rağmen, 60 gün sonra da askeri operasyonları sürdürmenin yollarını bulduğunu kaydetti. Ancak bu vakaların hiçbiri, ABD'nin ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın boyutlarında değildi. Ronald Reagan, 1983'te Lübnan'daki Amerikan deniz piyadeleri konusunda bir anlaşma yaparak Kongre ile anayasal bir çatışmadan kaçındı. Barış misyonundaki deniz piyadelerinin öldürülmesinin ardından Reagan, Kongre'ye katılımı bildirdi ve milletvekilleri ek 18 aylık varlığı onayladı. Bu karardan birkaç gün sonra, Beyrut'taki bir kışlada intihar bombacısı 241 Amerikan deniz piyadesi ve diğer hizmet personelini öldürdü. Amerikan güçleri, Şubat 1984'te Lübnan'dan çekildi. Barack Obama, 2011'de, Kongre onayı olmadan ABD'yi NATO'nun Libya'yı bombalama kampanyasında 60 günden fazla tuttu. Bu sırada, Amerikan güçlerinin aslında \"çatışma\" içinde olmadığı yorumunu benimsediğini belirtti. Yönetimi, eylemlerin büyük bir kısmının dronlarla gerçekleştirildiği ve işin çoğunu diğer NATO üyelerinin üstlendiği için Amerikan güçlerinin gerçek bir tehlikeye maruz kalmadığını savundu. Trump yönetimi daha sonra, Amerikan ordusu sözde uyuşturucu kaçakçılığı gemilerini 60 günden fazla batırdığında benzer bir yorum kullandığını aktardı.\n\nTrump şimdi, en azından teorik olarak, ateşkes nedeniyle çatışmaların sona erdiğini ve sürenin sıfırlandığını iddia edebileceği gibi, yasanın hiç uygulanmadığını da ileri sürebilir. George H. W. Bush ve George W. Bush, Irak savaşları için Kongre onaylarını aldı, ancak her ikisi de böyle bir onaya aslında ihtiyaçları olmadığını savundu. Bill Clinton, 1999'da, özel bir Kongre onayı olmadan, BM barış gücü misyonu kapsamında Amerikan güçlerini Kosova'da 60 günden fazla tuttu. Kongre'nin, askerin konuşlandırılması için parayı onaylayarak aslında izin verdiğini iddia etti. Kongre aynı zamanda bu paranın ne zaman kullanılabileceği konusunda da kısıtlamalar getirmişti. Trump yönetimi, İran ile savaşın ne kadara mal olacağını henüz açıklamadı ve savaşı finanse edecek ek bir bütçe yasası için Kongre'den talepte bulunmadı. Trump'ın ikinci dönemi, Cumhuriyetçi Kongre liderliğinin genellikle yetkileri yönetime bıraktığını zaten gösterdi. Bu durum, gümrük vergileri, Kongre tarafından daha önce onaylanan programlardaki kesintiler ve Kongre tarafından kurulan ajansları kapatma girişimlerinde görüldü. Bu konulardan farklı olarak, Trump'ın Savaş Yetkileri Yasası konusunda Kongre ile açık bir çatışmaya girmesi durumunda mahkemelerin nasıl tepki vereceği belirsizliğini koruyor.\n\nCumhuriyetçi liderler şimdiye kadar partiyi bir arada tutmayı ve Trump'ın İran'daki savaş yetkileri konusundaki oylamalarda isyanları önlemeyi başardı. Demokratlar hala Senato ve Temsilciler Meclisi'nde oylama yapmaya zorlamaya çalışıyor. Ancak birçok Cumhuriyetçi kaynak, CNN'e, 60 günlük sürenin bugüne kadarki birliği değiştirebileceğini kabul etti. Bazı Cumhuriyetçi kurumsallar, Kongre'nin 60 günden fazla süren bir savaşı onaylayıp onaylamayacağı konusunda oy kullanma sorumluluğuna sahip olduğunu düşünüyor. Böyle bir oylama, en azından Trump'a sembolik bir kınama ile sonuçlanabilir. Savaşı destekleyen Cumhuriyetçiler bile, Kongre seçimlerinde siyasi bir yük haline gelebilecek bir meseleyle yakından bağlantı kuracak bir karara oy vermekten çekinebilecekleri belirtildi. Savaş zamanında kaç Cumhuriyetçinin kendi başkanını alenen kınamaya hazır olacağı da belirsizliğini koruyor. Savaşın bazı eleştirmenleri bile, bunun Amerikan rakipleri üzerinde bırakacağı izlenimden ve başkanın misillemesinden korkarak Trump'a karşı oy vermeyi reddettiği aktarıldı." }