Hırvatistan'da vergi ve primlerin gayri safi yurt içi hasıladaki payı yüzde 38,5 seviyesinde bulunurken, bu oran Avrupa Birliği ortalaması olan yüzde 40,1'in biraz altında seyrediyor. Bu durumla Hırvatistan, diğer Avrupa Birliği üyeleri arasında mali yük seviyesi açısından orta sıralarda yer alıyor. Ancak uzmanlar, Hırvatistan'daki vergi oranlarının tek başına ülkenin vergi sisteminin gerçek rekabetçiliği hakkında yeterli bilgi vermediğini belirtti.

Ekonomistler, Hırvatistan'da vergi gelirlerinin gayri safi yurt içi hasıladaki payı ile vergi düzenlemelerinin rekabetçiliği arasındaki ilişkinin ne basit ne de doğrusal olmadığını vurguladı. Hırvatistan için asıl meselenin sadece vergi yükünün miktarı değil, sistemin nasıl yapılandırıldığı, ne kadar istikrarlı ve öngörülebilir olduğu olduğu kaydedildi. Hırvatistan'daki vergi düzenlemelerinin açıkça tanımlanmış ve uygulaması basit olması durumunda, hem ekonomik büyümeyi teşvik edebileceği hem de kamu önceliklerini finanse etmek için yeterli gelir sağlayabileceği aktarıldı. Buna karşın, karmaşık ve istikrarsız bir vergi sisteminin ekonomik kararları çarpıtabileceği, işletme maliyetlerini artırabileceği ve uzun vadede Hırvat ekonomisinin gelişimini olumsuz etkileyebileceği bildirildi.

Vergi gelirlerinin kaliteli altyapı, eğitim, dijitalleşme ve etkili yargı sistemine yatırım yapılması halinde, Hırvat ekonomisinin daha yüksek bir vergi yüküne rağmen rekabetçi kalabileceği ifade edildi. Danimarka ve İsveç gibi İskandinav ülkeleri buna örnek teşkil ediyor; bu ülkeler Avrupa'nın en yüksek vergi yüküne sahip olsalar da aynı zamanda yüksek düzeyde hukuki güvenlik, istikrarlı düzenlemeler ve etkin kamu hizmetleri sunuyor. Öte yandan İtalya, yüksek vergi yükünün karmaşık ve çarpık bir sistemle birleştiğinde rekabetçiliği olumsuz etkileyebileceğini gösteriyor. Hırvatistan da bugün bu karşılaştırma aralığında konumlanıyor.

Amerikalı araştırma enstitüsü Tax Foundation tarafından yayımlanan en son vergi sistemleri rekabetçiliği ve verimliliği listesine göre, Hırvatistan 32 Avrupa ülkesi arasında 16. sırada yer alıyor. Analizler, Hırvatistan'daki vergi sisteminin temel sorununun öncelikli olarak vergi oranlarında değil, yapısında ve istikrarında olduğunu gösterdi. Ülkede yüksek işgücü maliyeti, sık mevzuat değişiklikleri ve idari karmaşıklık, Hırvatistan'ın rekabetçilik algısını azaltan temel eksiklikler olarak öne çıktı.

Aynı zamanda, Hırvatistan kurumlar vergisi ve emlak vergisi segmentlerinde nispeten iyi değerlendiriliyor. Kurumlar vergisi konusunda Hırvatistan, büyük şirketler için yüzde 18, küçük girişimciler için ise yüzde 10'luk oranlar sayesinde Avrupa'da ilk on ülke arasında yer alıyor; bu oranlar diğer birçok Avrupa ülkesinden daha düşük. Emlak vergileri alanında Hırvatistan, sıkça bir tür vergi cenneti olarak tanımlanıyor. Ülkede gayrimenkul vergisi nispeten hafifken, finansal varlıklar büyük ölçüde vergilendirilmiyor. Avrupa İstatistik Ofisi verilerine göre, Avrupa Birliği'nde emlak vergisinin toplam vergi gelirlerindeki payı ortalama yüzde 5,2 iken, Hırvatistan'da bu pay yaklaşık yüzde 2,5 seviyesinde bulunuyor.

Diğer yandan, Hırvatistan'ın sınır ötesi vergilendirme sistemi, özellikle çifte vergilendirme riski ve sınırlı teşvikler nedeniyle Avrupa sıralamasında alt sıralarda yer alıyor. Hırvatistan, başta yüzde 25'lik yüksek genel katma değer vergisi oranı ve karmaşık indirimli oranlar ile muafiyet sistemi nedeniyle tüketim vergileri alanında da daha düşük sıralarda bulunuyor. Gelir vergisi konusunda da Hırvatistan'ın durumu pek iyi değil; orta ve yüksek gelirlerin nispeten yüksek vergi yükü nedeniyle bu segmentte listenin alt yarısında yer alıyor.

Tersine, Avrupa'da genel vergi rekabetçiliğinde en üst sıralarda yer alan İsviçre bulunuyor. Özellikle tüketim ve sınır ötesi vergilendirmede güçlü olmasına rağmen, daha yüksek emlak vergileri nedeniyle bu segmentte daha düşük sıralarda yer alıyor. Genel listenin zirvesinde Estonya yer alırken, Letonya ve Bulgaristan da üst sıralarda bulunuyor. Estonya, kurumlar vergisinin yalnızca dağıtılan kârlara uygulandığı, basit orantısal gelir vergisi ve yabancı kazançların bölgesel vergilendirme sistemine dayanan modeliyle öne çıkıyor. Toplam vergi rekabetçiliğinde Hırvatistan'a en yakın ülkeler Hollanda ve Birleşik Krallık. Listenin alt sıralarında ise İtalya ile birlikte Fransa ve Portekiz yer alıyor. Şirketler için elverişli koşullara rağmen İrlanda'nın da nispeten kötü sıralarda yer alması ilginç; bunun başlıca nedeni yüksek gelir vergisi ve dar kapsamlı katma değer vergisi sistemi.

Hırvatistan için sonuç açık: Hırvatistan için anahtar mesele sadece devletin vergiler aracılığıyla ne kadar topladığı değil, aynı zamanda Hırvatistan'da vergileri nasıl topladığı, kimden topladığı ve vergi mükelleflerinin karşılığında ne aldığıdır. Hırvatistan özelinde, gayri safi yurt içi hasıladaki yüksek vergi payı, ancak vergi sistemi basit, istikrarlı olduğunda ve Hırvatistan'daki kamu harcamaları ülkenin ekonomisine ve vatandaşlarına ölçülebilir faydalar sağladığında yüksek rekabetçilikle bir arada var olabilir.