İrlanda'da yaklaşık 400 yıl eski bir kanun, Avrupa vatandaşlarının büyük teknoloji şirketlerine karşı dava açmalarını ve hak ihlalleri nedeniyle tazminat talep etmelerini zorlaştırıyor, uzmanlar uyarısında bulunuyor.
Sorun şu ki, birçok büyük Amerikan teknolojik şirketinin Avrupa Birliği'ndeki faaliyetleri için merkezi İrlanda'da bulunan bir yasa var. Bu yasaya göre, finansman sağlayan kişi veya kuruluşun davada doğrudan bir çıkarı yoksa üçüncü tarafların dava finansmanı yasaklanıyor. Politiko haber ajansı bu bilgiyi aktarıyor.
Bu yasa, Orta Çağ'dan kalma hukuki prensiplere dayanıyor ve 1634 yılında İrlanda hukukuna dahil edildi.
Avrupa Birliği, 2020 yılında temsilcilik davalarına ilişkin bir yönetmelik kabul etti ve bu yönetmelik tüketicilerin kolektif dava açmasını mümkün kıldı.
Ancak, bu tür davaları başlatabilen tek kuruluşlar kar amacı gütmeyen organizasyonlardır. Bu organizasyonların çoğu genellikle Google, Meta veya Microsoft gibi şirketler gibi uzun süren ve pahalı davalara karşı kendi bütçelerinden finansman sağlamak için yeterli kaynağa sahip değildir.
İrlanda'da yeni Avrupa kurallarına göre şimdiye kadar sadece bir kolektif dava başlatıldı.
İrlanda Savunma Hakları Konseyi geçen yıl, Microsoft'u internet reklam sistemleri nedeniyle mahkemeye taşımıştı.
Dava için ilk dereceye başvurmak için en az bir milyon avro gerektiğini belirten ve davanın finansmanını kendi bütçesinden sağlayan organizasyon, bu durumun bir paradoks olduğunu savunuyor. Avrupa Birliği kolektif davaları mümkün kılsa da İrlanda'da, birçok teknoloji şirketinin merkezi olan yer, kuruluşların bunları nasıl finanse edebilecekleri konusunda kısıtlamalar getirmiş bulunuyor.
Dış finansman olmadan, kar amacı gütmeyen organizasyonlar büyük davalara başlatmakta zorlanıyorlar, uzmanlar uyarısında bulunuyor.
İrlanda hükümeti şu anda kuralların değiştirilmesi üzerinde düşünmekte ve İrlanda hukuk reform komisyonu bu yıl daha sonra bir rapor yayınlamayı planlıyor.
İrlanda Adalet Bakanı Jim O'Callaghan, üçüncü tarafların dava finansmanını yasaklayan kuralı kaldırma konusunda oldukça ihtiyatlı davranıyor ve bunun "hak sisteminin ticarileştirilmesine" yol açabileceğinden endişe ediyor.
Avrupa Komisyonu, üye devletlere davaların maliyeti davaları başlatma hakkına sahip olan kuruluşlar için bir engel olmaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
