Sırbistan'da ısı pompaları, ısınma maliyetlerini önemli ölçüde düşürebilme özelliği sayesinde giderek yaygınlaşıyor. Ancak birkaç bin euroya ulaşabilen ilk yatırım maliyeti, sistemin gerçekten kârlı olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor.
Klasik elektrikli ısıtıcıdan farklı olarak ısı pompası elektriği doğrudan ısıya çevirmiyor. Elektrik enerjisini, dış havadan, topraktan veya sudan aldığı ısıyı binaya aktarmak için kullanıyor. Bu nedenle bir birim elektrik enerjisinden birden fazla birim ısı enerjisi üretebiliyor.
Verimlilik COP katsayısıyla ifade ediliyor. COP değeri 4 ise pompa belirli koşullarda bir birim elektrikten yaklaşık dört birim ısı sağlıyor. Ancak COP sabit değil; dış sıcaklığa, ısıtma sistemine, yalıtıma ve diğer koşullara bağlı olarak değişiyor.
Hava-su sistemlerinde dış ünite, iç ekipman, tesisat ve çoğu zaman kullanım suyu için bir depo gerekiyor. Piyasa tahminlerine göre montaj dahil komple bir sistem yaklaşık 2.500 ila 7.500 euroya mal olabiliyor; daha karmaşık sistemlerin fiyatı daha da yükselebiliyor. Toprak-su ve su-su sistemleri genellikle daha büyük yatırım gerektiriyor.
Bu nedenle ısı pompası otomatik olarak en ucuz çözüm değil. Kârlılığı, kurulduğu binaya ve yerini aldığı sisteme bağlı.
Sırbistan Cumhuriyeti Enerji Ajansı (AERS), 2026/2027 sezonu için ortalama yalıtımlı 60 metrekarelik bir alanın ısınma için yaklaşık 9.000 kWh enerji gerektirdiğini hesapladı. 50 metrekare için bu miktar yaklaşık 7.500 kWh ısı enerjisine karşılık geliyor.
Isı pompasının sezon boyunca ortalama COP değeri 3,5 olsaydı, bu ısı miktarı için yaklaşık 2.140 kWh elektrik enerjisi gerekecekti. COP 4 ile tüketim yaklaşık 1.875 kWh olacaktı.
Karşılaştırma için AERS, elektriği doğrudan ısıtıcılarda ve kat ısıtma kazanlarında kullanan bir hanenin 60 metrekare için 250.000 dinardan fazla ödeme yapabileceğini belirtiyor; bu, analiz edilen en pahalı ısınma yöntemi.
Ancak ısı pompasının faturası yalnızca kilovat-saatin tek bir fiyatla çarpılmasıyla kesin olarak hesaplanamıyor; çünkü tüketim dilimlerine, toplam tüketime, elektriğin kullanım saatine ve gerçek COP değerine bağlı. EPS yeşil, mavi ve kırmızı dilim uyguluyor; mavi ile kırmızı arasındaki sınır Ekim 2025'ten itibaren ayda 1.200 kWh olarak belirlendi.
Isı pompası en iyi enerji verimliliği yüksek bir binada çalışıyor. Kötü yalıtım, eski pencereler ve büyük ısı kayıpları beklenen tasarrufu önemli ölçüde azaltabiliyor.
Sistem özellikle daha düşük su sıcaklıklarıyla çalışan yerden ısıtmaya uygun. Eski radyatör sistemlerinde yüksek sıcaklıklı bir pompa veya tesisatın bir bölümünün değiştirilmesi gerekebiliyor; bu da maliyetleri artırıyor.
Bu nedenle "iyi" bir pompa satın almak yeterli değil. Pompanın doğru boyutlandırılması ve binaya uyarlanması gerekiyor.
Ev daha önce pahalı doğrudan elektrikli ısıtmayla ısıtılıyorsa tasarruf büyük olabiliyor ve birkaç bin euroluk yatırım görece hızlı geri dönebiliyor. Daha ucuz doğalgaz veya odun kullanıldıysa geri dönüş daha yavaş olur.
Sonuç olarak ısı pompasının işletme maliyeti çok düşük olabiliyor; ancak bu yalnızca doğru kurulduğunda ve binada büyük ısı kayıpları olmadığında geçerli. Aksi halde sisteme yatırılan birkaç bin euro beklenen tasarrufu sağlamayabilir.
Bu nedenle satın almadan önce genellikle daha pahalı bir pompa modeli seçmekten çok yalıtımı iyileştirmek ve tüm ısıtma sistemini analiz etmek daha önemli.
