2022 yılında "Avrupa'da Yılın Otomobili" seçilen Kia EV6, Hırvatistan'da yaşayan bilişim sektörü çalışanı Josipa Borić-Novosel için bir teknoloji harikası yerine hukuk mücadelesine dönüştü. Satın aldığı elektrikli otomobili için tam 13 ay bekleyen ve 62.500 Euro ödeyen tüketici, aracın tanıtım broşürlerinde vadedilen temel dijital özelliklerin araçta bulunmadığını fark edince soluğu mahkemede aldı.

"Kia Connect" hayali: Uygulama var ama donanım yok

Borić-Novosel’i bu aracı seçmeye iten en büyük özelliklerden biri Kia Connect sistemiydi. Bu uygulama sayesinde sürücüler araçlarını uzaktan kilitleyebiliyor, klimayı dışarıdan çalıştırabiliyor ve şarj süreçlerini akıllı telefonları üzerinden yönetebiliyordu. Ancak araç teslim edildiğinde, bu sistemin Hırvatistan pazarına sunulan modellerde çalışmadığı ortaya çıktı.

İşin daha da vahim kısmı, distribütör firma KMAG tarafından yapılan açıklamayla anlaşıldı: Aracın içinde bu sistemi destekleyecek fiziksel bir mimari (donanım) dahi bulunmuyordu. Yani sisteme sonradan bir güncelleme ile sahip olmak da mümkün değildi.

Devlet Müfettişliği: "Bu bir haksız ticari uygulamadır"

Olayın Hırvatistan Devlet Müfettişliği’ne intikal etmesiyle birlikte skandalın boyutu büyüdü. Müfettişlik, yaptığı inceleme sonucunda tüketicinin yanıltıldığını ve bunun "haksız ticari uygulama" olduğunu tescilledi.

Ayrıca araştırma, Kia'nın Hırvatistan distribütörü KMAG hakkında çarpıcı verileri de ortaya çıkardı:

  • 2022 yılından bu yana distribütör hakkında 17 farklı şikayet yapıldı.

  • Şirket, tüketicileri fiyat veya ürün özellikleri konusunda yanılttığı gerekçesiyle şimdiye kadar üç kez para cezasına çarptırıldı.

  • Distribütörün genel müdürü Domen Habič de bireysel olarak bu usulsüzlüklerden dolayı cezalar aldı.

Hırvatistan ve AB arasındaki "Standart" farkı

Borić-Novosel ve diğer mağdur araç sahiplerini en çok kızdıran nokta, aynı ürünün Avrupa Birliği'nin diğer ülkelerinde tam donanımla satılırken, Hırvatistan'da neden "kırpılmış" bir versiyonla sunulması oldu. Araç sahipleri şu soruları gündeme getiriyor:

  1. Garanti Sorunu: AB'nin başka bir ülkesinden alınan Kia araçlarının garantisi Hırvatistan'da neden geçerli sayılmıyor?

  2. Servis Aralıkları: Avrupa genelinde servis aralıkları daha uzunken, Hırvatistan'daki kullanıcılara neden 15.000 kilometrede bir servis zorunluluğu (yakın zamana kadar) getirildi?

  3. Pazar Ayrımcılığı: Aynı isim ve reklam mesajıyla satılan bir ürün, nasıl olur da aynı pazar içinde (AB) farklı teknik altyapıya sahip olabilir?

Tüketici haklarını arıyor: Araç değişimi talebi

Tüketiciyi Koruma Kanunu’nun 41. maddesine dayanarak uğradığı zararın tazmin edilmesini isteyen Josipa Borić-Novosel, aracının vaat edilen özelliklere sahip olmaması nedeniyle değer kaybettiğini savunuyor. Mevcut aracının yenisiyle değiştirilmesini talep eden Borić-Novosel, "Sadece ödediğim paranın karşılığını almak istiyorum, fazlasını değil" diyor.

Bölgedeki Türk vatandaşları ve araç almayı planlayanlar için bu durum, özellikle sınır ötesi araç alımlarında ve distribütör garantilerinde ne kadar dikkatli olunması gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Hırvatistan'daki bu davanın sonucu, Balkanlar genelindeki tüketici hakları ve otomobil pazarı standartları için önemli bir emsal teşkil edebilir.