LinkedIn'deki iş dolandırıcılıkları, sınır tanımayan bir salgına dönüştü. Dolandırıcılar, giderek artan sayıda insanın işsiz kaldığı ekonomik krizi kullanarak, sahte iş teklifleriyle dünya genelindeki mağdurlara yüzlerce, hatta kişisel olarak 25.000 dolara kadar zarar verdi. Suçlular, taktiklerini mevcut ekonomik durumdan yerel endüstri hareketlerine, kültüre ve davranış biçimlerine kadar her ülkeye inanılmaz bir başarıyla uyarladığını belirtti. Microsoft'a ait profesyonel ağ LinkedIn, milyonlarca kullanıcının iş bağlantıları kurmasına, iş bulmasına veya iş değiştirmesine olanak tanısa da, aynı zamanda dolandırıcılar için bir avlanma alanına dönüştü. "Biznis i finansije" dergisi, LinkedIn'in 2024 Temmuz-Aralık dönemi şeffaflık raporunda, önceki altı ayda tespit edilen 70.1 milyona kıyasla, kayıt sırasında 80.6 milyon sahte hesabın tespit edilerek kaldırıldığını bildirdi. Federal Ticaret Komisyonu verilerine göre, ABD'de sahte iş teklifleri, 2024 yılında bildirilen dolandırıcılık türleri arasında sahte paket teslimatlarından sonra ikinci sırada yer aldı. LinkedIn, şirket uzmanlarının sahte hesapların %99'unu önceden tespit edip kaldırabildiğini ve kullanıcılara iş tekliflerinin gerçekliğini ve güvenilirliğini belirlemede yardımcı olan özellikler geliştirdiğini açıkladı. Bu özellikler arasında, şirket adına pozisyon ilan eden kişilerin profillerindeki doğrulama sistemleri ve doğrulanmış işler için filtreler yer almaktadır. Ayrıca, şüpheli teklifler için kullanıcılara uyarılar gönderilmekte ve dolandırıcılık bildirme prosedürleri kolaylaştırıldı. Buna rağmen, sahte iş teklifleri dünya genelinde mağdurlara kişisel olarak yüzlerce, hatta 25.000 dolara kadar mal oldu ve uzmanlar, mevcut dünya krizindeki toplu işten çıkarmalar nedeniyle bu tür dolandırıcılıkların artacağını vurguladı. Dolandırıcılıklar şu anda ekonomik durumun özellikle zor olduğu ve yasal istihdam sisteminin kendisinin yolsuz olduğu bölgelerde veya en çok işçi istihdam eden endüstrilerde en yaygın şekilde gerçekleşiyor. Hindistan, şu anda LinkedIn üzerinden yapılan dolandırıcılıkların ana merkezlerinden biri olarak kaydetti. Özellikle milyonlarca insanı istihdam eden ve yüksek maaşlı işler sunan BT endüstrisi hedef haline geldi. Ancak, BT sektöründeki küresel kriz, Hintli BT personeline de yansıdığı ve yabancı teknoloji şirketlerinden gelen tekliflerdeki büyük düşüş nedeniyle iç piyasada baskının arttığı belirtildi. Dolandırıcılar genellikle LinkedIn'de mentor olarak görünmekte, adaylara Meta, Apple, Amazon, Netflix, Google gibi şirketlerde iş bulma konusunda yardım vadettiğini aktardı. Sahte mentorlar, belirli bir şirketin logosunu ve ofis düzenini ustaca taklit ederek, özgeçmiş hazırlama ve referanslar konusunda ücretsiz "yardım" teklif ettiklerinde daha ikna edici görünmeye çalışıyor. Daha sonra adaylara övgüler yağdırarak ücretsiz yardım karşılığında "beş yıldızlı" referanslar talep ediyorlar. Yeterince olumlu yorum topladıklarında, daha gelişmiş mentorluk veya işe alım hizmetleri için yüzlerce veya binlerce dolar talep ediyorlar. Hindistan'daki teknoloji sektöründeki işe alım dolandırıcılıkları o kadar yaygınlaştı ki, ülkenin önde gelen şirketleri iş arayanları sürekli olarak uyarıyor. Tata Group ve Infosys gibi firmalar, resmi web sitelerinde "İşe Alım Dolandırıcılığı Uyarıları" başlıklı özel bölümler oluşturarak dolandırıcıları tespit etme konusunda tavsiyelerde bulunduğunu kaydetti. Yakın zamanda Amerikan teknoloji devi Amazon da bu konuda bir açıklama yaptı. Şirket, Hindistan'da giderek daha fazla ajans ve bireyin, firmada BT uzmanı işe alım hizmetleri sunduğunu ve karşılığında para talep ettiğini, bunun hemen bir dolandırıcılık göstergesi olduğunu, çünkü Amazon'un yeni açılan pozisyonlar için işe alımının hiçbir aşamasında ücret talep etmediğini vurguladı. Kenya'da durum daha da kötü, çünkü istihdam sektörü büyük ölçüde düzensiz ve resmi kurumlar ile hizmetler açısından oldukça yozlaşmış durumda. Ekonominin yapısı ve nüfusun eğitimi Hindistan'dan önemli ölçüde farklı olduğundan, özellikle tarımsal ürün işleme ve inşaat sektörlerinde sahte işler sunulduğu belirtildi. Dolandırıcılar, iddia edilen işlerle birlikte, belirli bir aday için işe alım sürecini biraz "hızlandırma" ve "gereken yerlere" referanslar sağlama hizmetleri sunduğunu, elbette belirli bir ücret karşılığında aktardı. Gerçekten de bir şirkette işe alımdan sorumlu olanların da çok sık rüşvet talep etmesi ve mevcut şirketlerde aday kabul yöntemlerinin son derece şeffaf olmaması nedeniyle, gerçek ve sahte iş teklifleri arasındaki sınırın çok belirsiz olduğu ifade edildi. Bu durum, suçlulara kapıları ardına kadar açarak büyük suiistimal fırsatları tanıyor. Yıllarca işsiz kalan çaresiz insanlar arasında, bir şeylerin yanlış olduğundan şüphelenilse bile, belki bir iş bulma arzusunun dolandırıcılık korkusunu yendiği kaydedildi. Dolandırıcılar bunu çok iyi bildiği ve bu yüzden planlarını Kenya sakinlerinin zaten alışık olduğu işe alım sistemine, yani "ücretsiz iş yok" ilkesine göre uyarladığını belirtti. Nijerya'daki işsizlik o kadar büyük ki, birçok kişi artık kendi mesleklerinde iş aramayıp, "ne olursa olsun" ilkesiyle teklifleri kabul ediyor. Bu nedenle, o ülkedeki dolandırıcılar genellikle "çok hızlı büyüyen" ve "çok umut vadeden" iddia edilen startup firmaların belirli ürün ve hizmetlerini tanıtmak için çeşitli işler teklif ettiğini açıkladı. İş arayan insanlara evden çalışarak bu tür işlerden ülke ortalamasının üzerinde gelir elde etme "şansları" sunulduğu ve kripto para birimiyle ödeme imkanının da olduğu vaat edildiği aktarıldı. Kurbanlardan bu tür işler için listeye girmek üzere bir ücret talep etmenin yanı sıra, dolandırıcılar ayrıca "gelecekteki çalışana" ne yapması gerektiğini somut bir örnekle göstermek için kişisel bilgilerini de talep ediyor. Kurban istenen meblağı yatırıp bilgilerini verdikten sonra, ertesi gün LinkedIn hesabına erişimini kaybediyor ve suçlular, sonraki dolandırıcılıklarda onun verilerini sahte referanslar için kullanıyor. Kurbanın hesabının kontrolünü bir daha asla geri kazanamaması nadir bir durum değildir. Ayrıca, dolandırıcıların bireylerden, kazancın takipçi sayısına bağlı olacağı vaadiyle kendi reklamlarını profillerine yerleştirmelerini istediği de yaşanıyor. Elbette, bu işlemden önce kişisel bilgilerin verilmesi gerekiyor ve takipçi sayısı artmaya başladığında, suçlular kullanıcının hesabını hackliyor. Nijerya'nın aksine, Meksika'daki işsizlik önemli ölçüde daha az, ancak işçilerin yarısından fazlası sokak satıcıları, ev hizmetlileri, kayıt dışı işletmelerde günlük işçiler gibi gayri resmi işlerde istihdam ediliyor. Bu durum, iyi maaşlı resmi işlerin nadir olduğu ve milyonlarca işçinin sosyal koruma ve bir gecede başkalarıyla değiştirilme riskine karşı hiçbir güvencesi olmadan çalıştığı anlamına geliyor. Dolandırıcılar bunu kullanarak sahte resmi işleri pazarlıyor ve en büyük cazibe uluslararası şirketlerdeki iddia edilen açık pozisyonlar oluyor. Ancak, bu tür işlere başvurmak isteyen bir kişinin, önce yurtdışındaki belirtilen destinasyona seyahat masraflarını ödemesi, böylece firmanın temsilcileriyle şahsen mülakat yapması gerektiği belirtildi. Suçlular, "adayın" belirli bir dolar miktarını yatırması gereken bir banka hesabı sağladığını ve bu işlemi gerçekleştirdikten sonra her türlü iletişimi kestiğini aktardı. Teknoloji şirketi Luxoft Meksika, kendi adını kullanarak kurbanları cezbeden dolandırıcılar ve şirkette çalıştığını iddia ederek işe alım süreçlerinde yardım karşılığında ücret talep eden kişiler hakkında halkı uyardığını bildirdi.