Monash Üniversitesi nöroloğu Lakşini Gunasekera, migren atağının sadece şiddetli bir baş ağrısı olmadığını, mide bulantısı, kusma, ışık veya sese duyarlılık gibi semptomlara yol açabilen yorucu bir nörolojik durum olduğunu belirtti. Gunasekera, migrenin dört farklı evresini bilmenin, semptomları tanımaya ve her aşamada ağrıyı yönetmeye yardımcı olacağını kaydetti.

Monash Üniversitesi nöroloğu Lakşini Gunasekera, migrenin ilk evresinin, ataktan 24 ila 48 saat önce başlayan “premonitör” veya “prodromal” aşama olduğunu açıkladı. Bu evrede, vücut ısısı, iştah, ruh hali ve uyku gibi temel fonksiyonları düzenleyen beynin hipotalamus kısmının anormal şekilde aktive olduğunu aktardı. Gunasekera, bu durumun yorgunluk, esneme, boyun ağrısı, sık idrara çıkma, sinirlilik, kafa karışıklığı ve iştah değişiklikleri gibi belirtilere yol açabileceğini ifade etti. Erken belirtilerin fark edilmesinin, atağın başlangıcını yakalamak ve erken tedavi etmek açısından önemli olduğunu vurguladı.

İkinci evre olan “aura”nın, görme, konuşma veya his duyularını etkileyen nörolojik semptomlarla ilgili olduğunu kaydeden Gunasekera, görsel auraların en yaygın tür olduğunu ve yanıp sönen ışıklar, dönen şekiller veya kör noktalar görme şeklinde ortaya çıkabileceğini belirtti. Ayrıca, yüz veya uzuvlarda uyuşma veya karıncalanma hissiyle kendini gösteren duyusal auraların da görülebileceğini, bazı vakalarda konuşma güçlüklerinin bile yaşanabileceğini dile getirdi. Gunasekera, araştırmaların “kortikal yayılan depresyon” adı verilen bir sürecin aura semptomlarına katkıda bulunduğunu ve migren hastalarının sadece yüzde 30'unun aura yaşadığını aktardı.

Üçüncü evrenin, genellikle zonklayıcı baş ağrısının yaşandığı, mide bulantısı, ışık ve sese duyarlılık gibi diğer semptomlarla birlikte görülen “baş ağrısı” evresi olduğunu açıklayan nörolog, tedavi edilmezse bu evrenin dört ila 72 saat sürebileceğini kaydetti. Beyin ağları aktive olduğunda, beynin “kusma merkezi”nin anormal aktivasyonunun mide bulantısı ve kusmaya yol açabileceğini bildirdi. Ayrıca, yüzdeki hisleri sağlayan trigeminal sinirin de anormal şekilde aktive olabileceğini ve bunun beynin ağrı olarak algılayabileceği kimyasalların salınımına neden olduğunu ifade etti. Bu kimyasallardan birinin, bazı migren ilaçlarının ağrıyı azaltmak için bloke ettiği “kalsitonin geniyle ilişkili peptit (CGRP)” adlı bir protein olduğunu vurguladı.

Son evre olan “postdrom” veya “migren sersemliği”nin, iyileşme döneminde beynin normal fonksiyonlarına dönmek için çalıştığı bir süreç olduğunu belirten Gunasekera, bu nedenle migren atağı sonrası yorgunluk ve konsantrasyon güçlüğü yaşanabileceğini aktardı.

Gunasekera, özellikle premonitör evrede öngörülebilir semptomları olan kişilerin yanlarında ağrı kesici veya mide bulantısı ilacı taşımasının en iyisi olduğunu bildirdi. Bu sayede erken semptomların ortaya çıkar çıkmaz tedavi edilebileceğini ve hatta baş ağrısı evresi başlamadan önce dinlenmek için bir işaret olabileceğini belirtti. Aura evresinde ise triptanlar, aspirin veya antiinflamatuar ağrı kesiciler gibi migrene özgü ilaçların alınmasının, baş ağrısı evresinin başlamasını durdurabileceğini ifade etti.

Ayda dörtten fazla migren atağı geçiren kişilerin önleyici ilaçları düşünmeleri gerektiğini kaydeden Gunasekera, bunların genellikle temel baş ağrısı düzeyini kontrol etmeye yardımcı olan günlük tabletler veya enjeksiyonlar olabileceğini aktardı.

Nörolog, postdromal evrenin kesinlikle ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Bu iyileşme döneminde aşırı zorlanmanın, bir önceki atağın sona ermesinden önce yeni bir atağın başladığı “üst üste binen migren ataklarına” yol açabileceğini vurguladı. Üst üste binen atakların tedavisinin çok daha zor olduğunu ekledi. Ayrıca, baş dönmesi, boyun ağrısı veya kulak çınlaması gibi ek semptomlar yaşanması halinde, daha ciddi bir altta yatan durum olup olmadığını kontrol etmek için bir nöroloğa danışılması gerektiğini açıkladı.

Aura ile birlikte migreni olan kadınlara, hormonal doğum kontrolüne başlamadan önce doktorlarıyla konuşmalarını tavsiye eden Gunasekera, bunun aura semptomları olmayan birine göre farklı bir tedaviye ihtiyaç duyabilecekleri için önemli olduğunu kaydetti.