Sırbistan’ın enerji sektöründe önemli değişiklikler yaşanıyor. Sırbistan’ın Enerji ve Madencilik Bakanı Dubravka Đedović Handanović, MOL’un Gaspromnjeft'ten Naftna Industrija Srbije (NIS) üzerindeki %56,15 hissenin satın alımını içeren anlaşmanın detaylarını belirtti. Bu anlaşma kapsamında, MOL’un NIS’in yanı sıra benzin istasyonları, rafineriler ve Petrohemija gibi varlıkları da edinmesi hükme bağlanacak.

MOL Grubu, Gaspromnjeft ile anlaşmanın temel maddelerini onayladı. İşlemin tamamlanmasının ardından, MOL’un NIS üzerinde “önemli hissedar sorumlulukları” ve yönetim hakları elde edeceği aktarıldı.

MOL, NIS ile birlikte Balkan pazarında 400’den fazla benzin istasyonuna sahip. Bu istasyonlar, NIS Petrol ve Gazprom markaları altında faaliyet göstermektedir.

NIS’in mali raporuna göre, şirketin 2024 yılı için net karının 18 milyar dinar olması bekleniyor. Ancak bu rakam, 2023 yılına göre azalma gösterecek. 2023 yılında NIS, 41 milyar dinar net kar elde etmişti. 2025 yılına ait sonuçlar ise ilerleyen zamanlarda açıklanacak. 2025 yılı, Sırbistan’a yönelik uygulanan yaptırımlar nedeniyle zorlu bir yıl olarak öngörülüyor. NIS Grubu, geçen yılın ilk dokuz ayında 300 milyon dinar zarar bildirmiştir; bunun sebepleri arasında, Amerikan Hazine Bakanlığı tarafından uygulanan yaptırımlar ve petrol fiyatlarının geçen yıla göre %14 oranında düşmesi yer almaktadır.

Bakan Handanović, Pančevo’daki Petrohemija’nın MOL’a geçeceğini belirtti. NIS, 2023 yılında bu şirketin hisselerini %20’den %90’a yükseltmek için 150 milyon euro yatırım yapmıştı; kalan %10 hissesi ise Sırbistan Cumhuriyeti’ne aittir. Pančevo’daki Petrohemija’da, 1.200’den fazla kişinin istihdam edildiği kaydedildi.

Petrohemija’nın tüm NIS varlıkları arasında en fazla kaybı yaşadığı, diğer firmaların ise kar elde ettiği belirtiliyor. MOL'un satın alımın ardından rafinerinin kapanmayacağına dair açıklamalar yapılırken, Pančevo rafinerisi, bölgedeki en modern tesislerden biri olarak değerlendirilmektedir. 2009’dan bu yana 900 milyon eurodan fazla yatırım yapılmıştır.

NIS’in bünyesinde Naftagas-naftni servis gibi daha az bilinen firmalar da bulunmaktadır. Bu firmalar, araştırma ve üretim hizmetleri sunmaktadır. 2024 sonunda Naftni servislerde 2.400, Teknik servislerde ise 429 çalışan bulunmaktadır. Naftni servisler, 6 milyon dinar net kar, Teknik servisler ise 213,7 milyon dinar net kar elde etmiştir.

NIS Petrol, 3.000’den fazla çalışana sahip bir diğer önemli birim olup, 2024 yılını 286,4 milyon dinar net kar ile kapatmıştır. Ayrıca, NIS Grubu içinde bilimsel ve teknolojik inovasyonlar geliştiren bir merkezi de bulunmaktadır; bu merkez, 2024 yılında 434 milyon dinar net kar açıklamıştır.

NIS’in bir diğer önemli varlığı ise Gazprom energoholding Serbia'dır; bu firma, 1.400 GWh yıl boyunca elektrik üretimi planlayan TE-TO Pančevo termik santralini işletmektedir. Bu projenin maliyeti 192 milyon eurodur. Ancak, 2024 yılında bu firma 92 milyon dinar zarar kaydetmiştir.

Son olarak, MOL ve Gasprom’un NIS’in satın alımına dair ana sözleşme detaylarını henüz kesinleştirdiği fakat bu süreç için son tarihin 24 Mart olduğu vurgulanmıştır. Sırbistan, bu süreçte hissesini %5 artıracak ve aralarında Arap ADNOC’un da bulunduğu bazı yatırımcılar, MOL ile birlikte NIS üzerinde söz sahibi olabilecektir.