Orta Doğu'daki çatışmaların petrol ve doğalgaz fiyatları üzerindeki etkisiyle son günlerde Euribor'da belirgin bir artış kaydedildi. Özellikle altı aylık Euribor'da yaklaşık yüzde 10'luk bir yükseliş yaşandığı, bu durumun değişken faizli konut ve tüketici kredilerinin taksitlerini artırma potansiyeli taşıdığı bildirildi. Değişken faizli kredilerin çoğu üç aylık veya altı aylık Euribor'a endeksli olduğunu, bankaların Euribor'u baz alıp üzerine kendi marjlarını eklediğini aktardı. Bu artışın, Ukrayna'daki savaşın etkileriyle 2022 ve 2023 yıllarındaki dramatik fiyat yükselişlerini hatırlattığı belirtildi. O dönemde Euribor'un yüzde dörde kadar çıktığı, petrol kıtlığı, yüksek doğalgaz ve elektrik fiyatları nedeniyle vatandaşların kredi taksitlerinin bir gecede önemli ölçüde arttığı vurgulandı. Ekonomist Goran Radosavljevic, Euribor'un bir süredir dalgalandığını ancak bu varyasyonların pek önemli olmadığını belirtti. Kredi taksitlerindeki artışın hemen hissedilmeyeceğini de sözlerine ekledi. Bankaların değişken faiz oranlarını genellikle çeyreklik veya altı aylık dönemlerde değiştirdiğini açıklayan Radosavljevic, "Euribor'un şimdi değişmesi, şu anda alınan değişken krediler hariç, kredilerin hemen artacağı anlamına gelmiyor. Bunlar dramatik artışlar değil, Euribor'un bir ara yüzde dördün üzerine çıktığı bir durum da yaşamıştık. Bu şimdilik her şeyin sınırı dahilinde olduğunu gösteriyor. Enerji piyasasındaki durum yavaş yavaş diğer piyasalara da yayılıyor. Enflasyonun başlaması durumunda G7 maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarının bazı önlemler üzerinde anlaştıkları bir toplantı yaptık," ifadelerini aktardı. Bunun 2025'ten bu yana en yüksek Euribor seviyesi olduğunu kaydetti. Radosavljevic, "Kesin olarak ne olduğunu söylemek zor çünkü bunlar hala küçük dalgalanmalar. Enerji piyasasındaki daha uzun vadeli gelişmelerin dünya genelinde enflasyon artışını ve ekonomik büyümeyi kesinlikle etkileyeceği, dolayısıyla sermaye piyasasını da etkileyeceği mantıklı bir tahmin. Eğer bu durum devam ederse ki öyle görünüyor, o zaman sermaye piyasasını da etkileyecek ve sermayenin maliyeti artacaktır," diye belirtti. Nova.rs'in muhatabı, 2022 senaryosunu şu an için beklemediğini, zira o yıl birçok şeyin aynı anda çakışarak bir şoka yol açtığını kaydetti. Radosavljevic, "Referans faiz oranlarının negatif olduğu, ucuz para politikasından çıkmıştık. Bu da piyasada normal bir durum değildi, size borçlanmanız için birilerinin ödeme yapması. Sonra enerji fiyatlarında muazzam bir artış yaşadık. Şimdiki artış, 2022/2023 yıllarında yaşanan fiyat artışlarına kıyasla hala hiçbir şey değil. Henüz o seviyede değil ama yavaş yavaş ve emin adımlarla artıyor. Eğer enerji fiyatlarındaki artış diğer tüm malların fiyat artışını tehdit etmeye başlarsa ki bu çok kolay olabilir, o zaman gıda fiyatlarını da etkileyebilir. Eğer bu olursa, merkez bankalarının önlemlerinden biri kesinlikle referans faiz oranlarını artırmak olacaktır, bu da Euribor'un yükselmesine neden olabilir. Bu yayılma etkisi olmaksızın o yönde ilerleyeceğini düşünmüyorum," ifadelerini vurguladı. Şu anda Orta Doğu'da yaşananların bu artışın bir gecede durmayacağını gösterdiğini, bunun tüm piyasalar ve dolayısıyla sermaye piyasası ile paranın maliyeti üzerinde uzun vadeli sonuçları olabileceğini belirtti. Euribor yüzde 2,5'e ulaşırsa alarm zillerinin çalması gerektiğini, çünkü bunun bir şeylerin yolunda gitmediği anlamına geleceğini de sözlerine ekledi. Ekonomist Milan Kovacevic ise Nova.rs'e yaptığı açıklamada, her bir faktörün maliyeti artırdığını ve paranın değerinin değişmesinin normal olduğunu belirtti. Eğer çatışmalar artmaya ve enerji sorunu büyük olmaya devam ederse Euribor'un kesinlikle yükseleceğini kaydetti. Kovacevic, 2022'de Ukrayna'daki savaşın başlangıcında yaşanan senaryonun tekrarlanabileceğini düşündüğünü ancak bu kadar büyük bir sıçrama olmayacağını umduğunu belirtti. "Ortaya çıkan tüm bu çatışmaların yine de bir sınırı var. Nispeten uzun bir barış dönemi yaşandı, bu yüzden ülkelerin şimdi kendilerini silah üretimine yeniden odaklaması gerekiyor, bu da doğrudan yaşam standardının düşmesini etkiliyor. Amerika, Kanada ve diğer birçok ülkeden, halkın fiyatlarda büyük ve çok hızlı bir artış hissettiği bildiriliyor, bu da bir frenleyici olabilir," diye açıkladı. Euribor'un iki katına kadar çıkabileceğini, durumun gidişatı için bir sonraki artışın ne kadar olacağının önemli olduğunu sözlerine ekledi. "Eğer yüzde çeyrek veya çeyrekten daha az olursa... Daha az olursa, bu daha iyi bir haber olacaktır, çünkü o zaman çok fazla yükselmeyeceğini bekleyebiliriz," diye belirtti. Kredi taksitlerine gelince, Euribor'daki artışın şimdiden bunu etkileyeceğini belirtti. Kovacevic, "Bankalar değişken faiz anlaşması yaptı. Bu değişir değişmez, piyasadaki durum ne olursa olsun, bankalar bunu uygular. Ne yazık ki burada bir ödemesiz dönem yok. Bankalar acımasızdır ve vatandaşlara kolaylık sağlamanın yollarını kesinlikle aramayacaklardır, ancak müşterilerini kaybetme, ödemeyi bırakma riskini görürlerse o zaman süreyi uzatma ve yeniden yapılandırma hakkında konuşmaya başlayabilirler," diye açıkladı.