Portekizli piyanist ve besteci Joao Paulo Esteves da Silva, on yıl aradan sonra Belgrad Caz Festivali'ne dönüyor. Sanatçı bu kez kendi dörtlüsüyle 24 Ekim'de saat 19.00'da Belgrad Gençlik Merkezi'nin (Dom omladine) Büyük Salonu'nda sahne alacak.
Esteves da Silva'nın müziği, cazdan klasik müziğe, fadodan halk geleneklerine uzanan geniş bir etki yelpazesine dayanarak bestelenmiş malzemeyi doğaçlamayla birleştiriyor. Aralık 2025'te yayımlanan son albümü "País Distante", otuz yılı aşkın süre önce ortaya çıkan besteleri, kayıt sırasında grup üyeleriyle birlikte ürettiği müzikle buluşturuyor; albüm, önceden tasarlanmış olanla doğaçlama arasındaki birleşimin yaratıcı olanaklarını araştırıyor.
Sanatçı, festivalin kapanış gecesindeki konseri öncesinde albümünü, müzikal etkilerini, doğaçlamaya yaklaşımını ve Belgrad'a dönüşünü anlattı.
Esteves da Silva, "País Distante"te yer alan bazı parçaları 30 yılı aşkın süre önce yazdığını belirterek, o dönemdeki amacının beste ile doğaçlama arasındaki sınırı neredeyse fark edilmez kılacak bir denge kurmak olduğunu söyledi. Bu yüzyılın başından itibaren giderek tamamen doğaçlama besteye yöneldiğini anlatan sanatçı, böylece gerçek zamanlı ürettiği müziğin dinleyicilere belirli bir ön planlama içeriyormuş gibi görünebileceği bir bütünlüğe daha iyi ulaştığını ifade etti.
Albümün ilk tasarısının ağırlıklı olarak mevcut bestelerin kaydedilmesi olduğunu, ancak kayıt sırasında bazı bölümlerin geliştirilmek için daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunun, en iyi anların ise sıfırdan doğaçlama yapmaya karar verdiklerinde ortaya çıktığının görüldüğünü aktardı. Julian, Rodrigo ve Jose'nin bu bestelerin müzikal dilini çok iyi bildiğini ve müziğin doğaçlama ritmik kalıplardan şarkılara, oradan daha soyut ses alanlarına kadar her yöne gidebildiğini kaydetti.
Caz, klasik müzik, fado, halk müziği ve serbest doğaçlama gibi farklı alanlarda çalıştığını hatırlatan sanatçı, buna rock'ı da ekleyebileceğini söyledi. Her tür müziği sevdiğini belirten Esteves da Silva, bu pratikler farklı kalıplara sahip olsa da müziği genellikle tek bir bütün olarak gördüğünü dile getirdi. Beste yaparken ya da doğaçlarken bu ifadeleri bilinçli olarak düşünmediğini, aralarındaki bağları ancak kendi işine dönüp baktığında fark ettiğini anlattı.
Dörtlüyü caz geleneğinin, özellikle de Avrupa kolunun içine yerleştirmekte bir sorun görmediğini ifade eden sanatçı, klasik müziğin piyanoya ve besteciliğe yaklaşımını açıkça biçimlendirdiğini söyledi. Fado'nun bu müzikte yalnızca biçimsel olarak değil, hissediliş biçiminde de bir ölçüde var olduğunu belirten Esteves da Silva, doğaçlama sırasında girdikleri bazı ritmik kalıpların cazdan çok belirli halk müziği ifadelerine yakın durduğunu, genişletilmiş çalma tekniklerine ve ses araştırmasına yöneldikleri anlar da bulunduğunu ekledi. Bu geniş yaklaşımın dörtlünün tüm üyelerinde ortak olduğunu vurguladı.
"País Distante"in eleştirmenlerden olumlu tepki aldığını hatırlatan sanatçı, bunun kendisi için önemine değindi. Albümün en azından kayıtlar açısından işinde yeni bir aşamanın başlangıcı olduğunu söyleyen Esteves da Silva, bunun ilk albümü "Serra Sem Fim"den bu yana bir caz dörtlüsüyle, kendisine özellikle yakın bir formatla kaydettiği ilk albüm olduğunu belirtti. Aynı zamanda daha önce yayımlanmamış bestelerini kayda geçirme yolunda ilk adım olduğunu, doğaçlama müzikle ilgilenmeyi de sürdürdüğünü ifade etti.
Albümün, klasik müzik yayıncısı olan ve artık caz ile yaratıcı doğaçlama müziğe de yer açan Portekizli Artway şirketiyle işbirliğinin başlangıcı olduğunu kaydeden sanatçı, bu işbirliğinin uzun ve verimli olmasını umduğunu söyledi. Diskografisine baktığında bir yayıncının desteğinin albüm çıkarabilmesi için ne kadar önemli olduğunu gördüğünü dile getiren Esteves da Silva, "País Distante"in Aralık 2025'te çıkmasından bu yana birkaç yeni projede yer aldığını anlattı. Bunlar arasında saksofoncu Ricardo Toscano ile Artway için kaydettiği "The Third Beside Us" adlı düet albümünün yanı sıra Tomas Morgan ve Jorge Rossi ile yeni bir trio albümü bulunuyor.
Esteves da Silva, on yıl önce Orquestra Jazz de Matosinhos ile çaldığı konseri hatırladığını, bunun güzel bir konser olduğunu ve seyircinin kendilerini çok iyi karşıladığını söyledi. Bu kez kendi dörtlüsüyle Belgrad'a dönme fırsatı bulduğu için mutlu ve minnettar olduğunu belirten sanatçı, Belgrad Caz Festivali'nin birkaç yıldır Portekiz caz sahnesini tutarlı biçimde izleyip desteklediğini, bunun oldukça ender ve dikkate değer bir durum olduğunu ifade etti.
Konserde neler beklenebileceğine ilişkin olarak sanatçı, albümden "País Distante" ve "Adeus América" adlı iki parçanın yanı sıra henüz kaydedilmemiş ve ilk ikisiyle aynı dönemde ortaya çıkan "Samba Leve" ile "Só com o seu Coração"nun seslendirileceğini söyledi. Bu parçalar arasında birkaç doğaçlamanın da yer alacağını belirten Esteves da Silva, seyircinin bugün de yalnızca doğaçlamaya başlangıç noktası olmayan bestelere yer olduğunu ve tamamen doğaçlanan müziğin en farklı müzikal ifadeleri kucaklayabildiğini görmesini umduğunu dile getirdi.
