Hedef değişikliği genellikle bağırsak alışkanlıklarında da değişime yol açtığı için kabızlık seyahatlerde sık karşılaşılan bir sorundur. Ancak doğru yöntemlerle seyahat planlarının bozulmasının önüne geçilebilir. Gastroenterolog Dr. Lejla Marić, seyahat sırasında yaşanan kabızlığın nedenlerini detaylandırarak, yolculukların sorunsuz geçmesi için pratik tavsiyelerde bulundu. Uzun bir transatlantik uçuş veya saatlerce süren bir araba yolculuğu gibi rutin değişiklikler, vücudun normal ihtiyaçlarını gidermeyi umutsuzca istediği anlarda bile şişkinlik ve bağırsaklarda tıkanıklık hissine neden olabilmektedir. Gastroenterolog Dr. Lejla Marić, seyahatlerde kabızlığın sık görülen ancak çözülebilir bir rahatsızlık olduğunu belirtti. Dr. Marić, yolculuk sırasında ortaya çıkan kabızlığın genellikle vücudun alışık olmadığı çeşitli değişikliklerin birleşimi sonucunda meydana geldiğini vurguladı. Rutin değişiklikleri, bilinmeyen ortamlar, stres, farklı beslenme ve azalan fiziksel aktivitenin bağırsak peristalsisini yavaşlattığını kaydetti. Florida'daki Cleveland Kliniği Enflamatuar Bağırsak Hastalıkları Merkezi'nin gastroenteroloğu ve direktör yardımcısı Dr. Lejla Marić, seyahatlerde kabızlığa birçok faktörün katkıda bulunduğunu açıkladı. Dehidrasyonun, dışkının bağırsaklarda hareketini önemli ölçüde yavaşlattığını aktaran Dr. Marić, iklim, irtifa veya fiziksel aktivite düzeyindeki değişikliklerin seyahat sırasında sıvı kaybı riskini daha da artırdığını belirtti. Dr. Marić, tüm bu değişikliklerin dışkının sertleşmesine neden olduğunu ve bu durumun boşaltımı zorlaştırdığını kaydetti. Seyahatlerin genellikle lif açısından fakir gıdalar, işlenmiş ürünler veya aşırı alkol tüketimi gibi farklı beslenme alışkanlıklarını beraberinde getirdiğini vurguladı. Dr. Marić, beslenme değişikliklerinin sağlıklı sindirim için kritik olan bağırsak mikrobiyomundaki faydalı bakterilerin dengesini de bozabileceğini aktardı. Dr. Marić, seyahatlerde kabızlığın en yaygın nedenlerinden birinin de günlük rutinin, yani yemek saatlerinin, uyku düzeninin ve tuvalete gitme alışkanlıklarının bozulması olduğunu belirtti. Vücuttaki tüm süreçlerin, sindirim de dahil olmak üzere, sirkadiyen ritim tarafından düzenlendiğini kaydeden Dr. Marić, uyku sırasında sindirim sisteminin yavaşladığını ancak çalışmaya devam ettiğini ve bu nedenle uyanır uyanmaz tuvalet ihtiyacının hissedilmesinin normal olduğunu açıkladı. Rutinin bozulduğunda, örneğin farklı saatlerde yemek yenildiğinde veya daha erken ya da geç yatıldığında, sindirim sisteminin "tıkanabileceğini" ve bunun da kabızlığa yol açabileceğini aktardı. Dr. Marić, uzun uçuşlar, araba yolculukları veya destinasyonlar arasında beklerken uzun süre oturmanın da başka bir engel oluşturduğunu belirtti. Düzenli hareketin bağırsak kaslarını uyardığını ve sağlıklı dışkılamayı teşvik ettiğini vurgulayan Dr. Marić, hareket az olduğunda sürecin yavaşladığını ve kabızlığın daha sık hale geldiğini kaydetti. Bilim insanları tarafından uzun süredir bilinen bağırsak-beyin bağlantısına değinen Dr. Marić, yüksek düzeyde stres ve kaygının sindirim sistemini olumsuz etkileyebileceğini açıkladı. Birçok kişinin, aslında hiç yaşayıp yaşamayacağını bilmeden kabızlık konusunda endişe duyduğunu aktaran Dr. Marić, hatta banyo değişikliğinin bile bazı insanlarda kaygıya neden olabileceğini, çünkü onları alışılmış rutinlerinin dışına çıkardığını belirtti. Dr. Marić, tuvalete gitme ihtiyacını görmezden gelmenin, yani dışkıyı tutmanın, doğal boşaltım ihtiyacının azalmasına yol açabileceğini ve bunun da kabızlığı daha da kötüleştirebileceğini vurguladı. İlaç alma programındaki değişikliklerin, özellikle zaman dilimlerinde seyahat ederken veya uyku ritmi değiştiğinde, kabızlığa katkıda bulunabileceğini kaydetti. Antasitler veya opioidler gibi bazı ilaçların da dehidrasyona ve kabızlığa neden olabileceğini aktardı. Mevcut sindirim sorunları olan kişilerin seyahat sırasında kabızlık riskinin daha yüksek olduğunu belirten Dr. Marić, özellikle irritabl bağırsak sendromu gibi durumlarda riskin arttığını vurguladı. Dr. Marić, irritabl bağırsak sendromu olan kişilerin belirgin kabızlık veya ishal ve kabızlığın değişerek görülebileceğini açıkladı. İnflamatuar bağırsak hastalığının kronik bir inflamatuar bozukluk olduğunu ve seyahat sırasında tedavi, ilaçlar veya günlük alışkanlıklardaki değişikliklerin genellikle semptomların kötüleşmesine yol açtığını kaydetti. Dr. Marić, eski Yugoslavya da dahil olmak üzere dünya çapında inflamatuar bağırsak hastalığı olan hastaları tedavi ettiğini aktardı. Bağırsak hareket sıklığı kişiden kişiye değişmekle birlikte, günde bir veya iki günde bir dışkılama normal kabul edilmektedir. Kabızlık, normal ritme göre sıklığın azalması olarak tanımlanırken, üç günden uzun süren dışkılamama konstipasyon olarak kabul edilir. Çoğu durumda, seyahatle ilişkili kabızlık, yeni ortama alıştıktan veya normal rutine döndükten sonra birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Ancak şikayetlerin birkaç günden birkaç haftaya kadar sürmesi halinde doktora başvurulması gerektiğini vurguladı. Dr. Marić, seyahat kabızlığının çoğu zaman kendiliğinden geçtiğini, ancak bazı kişilerde devam edebileceğini ve yolculuğu olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Bağırsak hareketleri düzenli olmadığında bunun seyahati gerçekten etkileyebileceğini aktaran Dr. Marić, kabızlığı yönetmenin zorlayıcı olabileceğini ancak rahatsızlığı hafifletmeye yardımcı olabilecek hazırlıklar ve stratejiler olduğunu kaydetti ve devamında 10 tavsiye sıraladı. Yeterli sıvı alımının kabızlığı tamamen çözemeyebileceğini ancak dışkıyı yumuşatmaya ve bağırsaklarda hareketini kolaylaştırmaya yardımcı olduğunu belirtti. Dr. Marić, seyahat sırasında genellikle normalden daha fazla sıvı alımına ihtiyaç duyulduğunu, meyve ve berrak içeceklerin tüketiminin artırılması gerektiğini, alkolün ise durumu daha da kötüleştirebileceğini açıkladı. Dr. Marić, su içmenin, özellikle uçuş sırasında veya varış noktasına ulaştıktan hemen sonra yapılabilecek en temel şey olduğunu vurguladı. Lif açısından zengin bir beslenmenin düzenli bağırsak hareketlerine katkıda bulunduğunu ve yerel spesiyalitelerden vazgeçmeden seyahat rutinine kolayca dahil edilebileceğini kaydetti. Dr. Marić, lif açısından zengin atıştırmalıklar veya her öğünde küçük porsiyonlarda lif eklenmesini önerdiğini kaydetti. Her öğünde en az bir veya iki porsiyon meyve ve sebze bulunması gerektiğini vurgulayan Dr. Marić, bunun bağırsakları desteklemenin basit ve doğal bir yolu olduğunu kaydetti. Tatlılar, peynir, pizza, işlenmiş ürünler, cips ve dondurma gibi yağ açısından zengin gıdaların sindirimi daha da yavaşlattığını ve kabızlığı kötüleştirdiğini belirtti. Dr. Marić, seyahat sırasında normal beslenmeyi sürdürmenin bazen zor olduğunu, aceleyle yenen yemeklerin ve daha büyük porsiyonların sık görüldüğünü ancak daha bilinçli yiyecek seçimlerinin kabızlık riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini açıkladı. Probiyotik açısından zengin gıdaların bağırsak mikrobiyomunun dengesine katkıda bulunduğunu ve sağlıklı sindirimi desteklediğini aktardı. Dr. Marić, yoğurt, kefir, fermente gıdalar ve probiyotik takviyelerinin sindirimi düzenlemeye ve kabızlık semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabileceğini belirtti. Sindirim sisteminin düzgün çalışması için hareketin de şart olduğunu vurguladı. Seyahat sırasında uzun süre oturmanın bağırsakların çalışmasını yavaşlattığını, bu nedenle kısa esneme molalarının veya hafif egzersizlerin bile rahatlama sağlayabileceğini kaydetti. Varış noktasına ulaşıldığında, fiziksel aktivitenin günlük rutinin bir parçası haline getirilebileceğini, yürüyüş, gezinti veya sindirimi uyarıcı herhangi bir hareket formunun faydalı olacağını aktardı. Düzenli dışkılamanın, bilinmeyen bir ortamda bile sağlıklı rutinin bir parçası olduğunu belirten Dr. Lejla Marić, tuvalete gitme ihtiyacını ve halka açık tuvaletleri kullanmaktan çekinilmemesi gerektiğini vurguladı. Bunun ideal olmayabileceğini ancak dışkıyı tutmanın kabızlığı kötüleştirebileceğini kaydetti. Beslenme ve fiziksel aktivite değişiklikleri rahatlama sağlamadığında, laksatiflerin ve dışkı yumuşatıcılarının kısa vadeli bir çözüm olarak kullanılabileceğini belirtti. Dr. Marić, bunların kullanımının bireysel ihtiyaçlara göre sınırlandırılması ve ayarlanması gerektiğini, öncesinde doktora danışılması gerektiğini aktardı. Dr. Marić, tek bir laksatif dozundan sonra altı ila on iki saat içinde dışkılama olmazsa ek bir doz alınabileceğini açıkladı. Yirmi dört saat sonra bile etki görülmezse dozun tekrarlanabileceğini kaydetti. Mevcut sindirim sorunları olan kişilerde, komplikasyonları önlemek için seyahat öncesinde tedavi planlaması yapılmasını önerdi. Dr. Marić, hafif bir laksatifin kuru erik kompostosuyla birleştirilebileceğini ve bunun genellikle iyi sonuçlar verdiğini aktardı. Bu tür bir kombinasyonun mide için nazik olduğunu ve kolayca tolere edildiğini belirtti. Stresle başa çıkma tekniklerinin seyahatlerde de faydalı olacağını vurguladı. Bunların arasında meditasyon, nefes egzersizleri veya basit rahatlama teknikleri olabileceğini kaydetti. Dr. Marić, bunların seyahat sırasında da akılda tutulması ve uygulanması gereken faydalı alışkanlıklar olduğunu açıkladı. Uyku ve yemek rutinine tutarlılığın, sindirim sisteminin doğru işleyişini sürdürmede önemli bir rol oynadığını belirtti. Dr. Marić, kişinin alışılmış rutinine olabildiğince yakın kalmasının önemli olduğunu, düzenli öğünlerin ve istikrarlı bir uyku düzeninin vücudun doğal ritmini korumasına yardımcı olduğunu vurguladı. Seyahatin getirdiği değişikliklerin uyum sağlamak için zamana ihtiyaç duyduğunu ve bunun sindirim sistemi için de geçerli olduğunu aktardı. Dr. Lejla Marić, seyahatin, beslenmeye ve diğer rutinlere daha az değil, daha fazla dikkat edilmesi gereken bir zaman olduğunu belirtti. Vücudunuza yeni ortama uyum sağlaması için zaman tanınması gerektiğini vurgulayan Dr. Marić, tüm bunların işe yaramaması ve kabızlığın istenenden daha uzun sürmesi veya kabızlığa ek olarak mide bulantısı ve kusma yaşanması durumunda bir doktordan randevu alınmasını önerdi.