Sırbistan'da çalışanların hastalık izni sırasında nasıl davranacaklarına dair kesin kurallar bulunmazken, bu dönemde ikametgahını izinsiz terk etmenin veya seyahat etmenin ücretli izin hakkının kaybına yol açabileceği belirtildi. Yetkililer, iyileşme sürecini aksatacak davranışların iş ilişkisi ve sağlık sigortası hakları üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceğini kaydetti. Ancak çalışanların hastalık izni süresince sınırsız hareket özgürlüğüne sahip olmadığı, zira mevzuatın, iznin kötüye kullanılması olarak kabul edilebilecek ve hukuki sonuçlar doğurabilecek durumları tanımladığı Infostud tarafından aktarıldı. Sağlık Sigortası Kanunu'nun 84. maddesine göre, geçici iş göremezlik durumunda olan sigortalının, ödeyicinin işveren veya RFZO olmasına bakılmaksızın, belirli durumlarda ücret tazminatı hakkına sahip olmadığı vurgulandı. Bunlardan biri de doktor veya sağlık kurulu izni olmadan ikametgahın terk edilmesi olarak açıklandı. Bu nedenle çalışanların, bazı eylemlerinin tazminat hakkı kaybına yol açabileceği belirtildi. İş Kanunu'nun 179. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, işveren, geçici iş göremezlik nedeniyle izin hakkını kötüye kullanan çalışanın iş sözleşmesini feshedebileceği kaydedildi. Bu hükmün her somut olaya göre ayrı ayrı uygulandığı ve kötüye kullanma niyeti bulunması gerektiği, bu durumun vakanın koşullarına bağlı olduğu ve tek bir kural ile önceden kesin olarak tanımlanamayacağı ifade edildi. Bu sebeple, seçilen doktor veya sağlık kurulundan izin almadan ikametgahın her terk edilişinin otomatik olarak kötüye kullanım sayılmadığı, duruma göre değerlendirildiği aktarıldı. Yargıtay'ın 30.11.2017 tarihli Rev2 842/2017 sayılı kararı ile 24.04.2018 tarihli Hukuk Dairesi toplantısında teyit edilen görüşün de bu yönde olduğu belirtildi. Söz konusu karara göre, çalışanın kendi iyileşmesini engellemesi veya izni onaylandığı amacın aksine kullanması durumunda kötüye kullanım söz konusu olacağı kaydedildi. Belirli bir vakada mahkeme, çalışanın hastalık izninde ikametgahını kendi inisiyatifiyle terk etmesine rağmen, “böylece iyileşmesini engellemediği ve bu tür bir davranışın iş göremezlik süresini uzatmadığı” görüşünü dile getirdi. Geçici iş göremezliğin kötüye kullanımının, çalışanın hasta olmadığı veya çalışmaya elverişli olduğu halde izin kullanması veya izin süresince reçete edilen tedaviye veya iznin amacına aykırı davranması durumunda ortaya çıktığı ifade edildi. Mahkeme, ilgili vakada çalışanın tedaviyi ihlal ettiğinin veya sağlık durumunu kötüleştirdiğinin kanıtlanmadığını, çünkü hastalığın doğasının dinlenmeyi veya kısıtlı hareketi gerektirmediğini tespit etti. Bu nedenle, uzman tıbbi organın izni olmadan ikametgahın terk edilmesinin ödenen miktarların iadesi için bir temel olabileceği, ancak mutlaka hastalık izninin kötüye kullanılması anlamına gelmeyebileceği belirtildi. Sağlık Sigortası Kanunu'nun 85. maddesinin, ücret tazminatı hakkının bulunmadığı durumları düzenlediği aktarıldı. Ancak bu durumların tek başına otomatik olarak iş sözleşmesinin feshine yol açmadığı, her zaman somut olayın çerçevesinde değerlendirildiği vurgulandı. Bu davada, belirli davranışın kötüye kullanım teşkil etmediği sonucuna varıldığı, ancak başka koşullarda farklı değerlendirilebileceği kaydedildi. Yargıtay, aynı kararda, çalışanın iş yeri dışındaki kontrolünün kısıtlayıcı yorumlanması ve bir istisna teşkil etmesi gerektiği sonucuna vardı. Sağlık Sigortası Kanunu'nun hastalık izni kontrol mekanizmalarını öngördüğü, bu sayede işverenin, RFZO sağlık kurulları dahil yetkili organlardan gerekçenin doğruluğunu talep edebileceği belirtildi. İşveren, hastalık izninin haklılığını şüpheye düşürürse, çalışanın sağlık yeterliliğinin kontrol edilmesi sürecini başlatabileceği açıklandı. Ancak işverenin, yasayla belirlenmiş yetkileri dışında kontrolünü genişletemeyeceği, çalışanın iş yeri veya çalışma saatleri dışındaki hareketlerini takip edemeyeceği vurgulandı. Bu nedenle, işverenin çalışanın çalışma saatleri dışındaki hareketlerini, yurt dışı seyahatleri de dahil olmak üzere kontrol etmesinin yasal olarak kabul edilemez olduğu ifade edildi. İşverenin Sırbistan Sınır Polisi'nden çalışanın devlet sınırı üzerinden hareketlerine ilişkin bilgi talep etmesini sağlayacak herhangi bir yasal dayanağın bulunmadığı belirtildi. Çalışanın hastalık izninde olmasının bu kuralı değiştirmediği, zira hareket özgürlüğünün anayasal olarak güvence altına alınmış bir hak olduğu kaydedildi. Sınırda Sınır Polisi memurunun yalnızca seyahat belgesini kontrol ettiği vurgulandı. İkametgahı terk etmek için doktor izni talep etme yetkisinin bulunmadığı, zira tıbbi organların hareket özgürlüğünü kısıtlama hakkı olmadığı, yalnızca ücret tazminatı hakkını etkileyebileceği aktarıldı. Böyle bir iznin olmamasının seyahat yasağı anlamına gelmediği, ancak yalnızca hastalık izni süresince ücret tazminatının ödenmesi ve bazı durumlarda iş ilişkisi üzerinde sonuçlar doğurabileceği kaydedildi. Ancak hareket özgürlüğünün hastalık izni nedeniyle kısıtlanamayacağı, ne işverenin, ne RFZO'nun ne de tıbbi organların bu hakkı kaldırma yetkisinin bulunmadığı belirtildi. Sınır Polisi'nin kişinin hastalık izninde olduğuna dair bilgisi olmadığı, bu statüye dayanarak ülkeye giriş veya çıkışını yasaklayamayacağı açıklandı. Ayrıca, işveren ve RFZO'nun çalışanın sınır ötesi hareketlerine ilişkin bilgi talep etme hakkı olmadığı, polisin de bu tür bilgileri onlara sağlama yükümlülüğünün bulunmadığı vurgulandı. Sonuç olarak, çalışanın hastalık izni sırasındaki hareketlerinin, yasalarda öngörülen süreçlerde mahkeme kararı olmadıkça işveren tarafından takip edilemeyeceği Infostud tarafından bildirildi.