Sırbistan Tarım Bakanlığı, bu yıl ilk doğum yapan hayvanlara yönelik sübvansiyon ödemelerini çiftlik başına 20 hayvanla sınırlayan yeni bir yönetmelik yayımladı. Daha önceki yıllarda tüm hayvanlar için sağlanan bu desteğin kısıtlanması, çiftçileri milyonlarca dinar zarara uğratarak yeni bir gerilim noktası oluşturdu.

Danas gazetesinin bildirdiğine göre, Tarım Bakanlığı, önceki yıllarda her bir ilk doğum yapan hayvan için ödenen 100 bin dinarlık ek teşviki bu yıl 20 hayvanla sınırlandırma kararı aldı. Önceki yıllarda bu teşvikin tüm hayvanlar için ödendiği ve bu yıl da farklı bir durum beklenmediği halde, kararın bir gecede değiştiği belirtildi. 2024 yılı Tarım ve Kırsal Kalkınma Teşviklerinin Dağıtılmasına İlişkin Yönetmelik, düzenli sübvansiyonların yanı sıra ilk doğum yapan hayvanlar için ek ödeme yapılmasını öngörüyordu. Bu kapsamda kamu çağrıları yapılmış ve çiftçiler başvurarak paralarını almıştı.

Sırbistan Meclisi Tarım Komisyonu'nda da gündeme gelen bu sorunla ilgili olarak, komisyonun yönetmelikteki 20 hayvanlık sınırın kaldırılmasını talep eden bir sonuca vardığı aktarıldı. Komisyon üyeleri, 100 bin dinarlık teşvik açıklandığında bu sınırın net bir şekilde belirtilmediğini, Sırbistan'daki toplam ilk doğum yapan hayvan sayısının sadece yüzde üçünün bu sınırın üzerinde olduğunu kaydetti.

Tarım Bakanı Dragan Glamočić, tüm ilk doğum yapan hayvanlar için ödeme yapılması halinde ek bir milyar dinara ihtiyaç duyulacağını ve bu miktarın şu anki bütçede olmadığını açıkladı. Glamočić, "Bu durum, çok az sayıda ekonomik işletmeyi etkileyecektir, ancak bir milyar dinar şu anki bütçemizde olmayan bir miktardır" ifadelerini kullandı.

Ancak, Meclis Tarım Komisyonu Başkanı Marjan Rističević bu iddiaları reddederek, "Bu doğru değil, bir milyar dinara ihtiyacımız olduğu konusunda sizi yanılttılar" diye vurguladı. Rističević, Sırbistan'da 92 veya 93 çiftlik ve binin altında ilk doğum yapan hayvan olduğunu belirterek, tedbirler belirlenirken insanlara 20'den fazla hayvan almamaları gerektiğinin söylenmemesinin asıl sorun olduğunu kaydetti.

Sırbistan Halk Hareketi Başkanı ve Komisyon Üyesi Miroslav Aleksić, muhalefetin bu karara oy vermediğini ve kendilerine kararın oturum başlamadan hemen önce dağıtıldığını aktardı. Aleksić, bunun sadece bir Komisyon önerisi olduğunu ve Hükümetin bunu kabul edip etmeme yetkisine sahip olduğunu belirtti.

Aleksić, sübvansiyonların herkese ödenmesi için paranın bulunabileceğini savunarak, "Mesele, hükümetin tarıma mı yoksa stadyumlara, Expo'ya ve diğer inşaat projelerine mi yatırım yapmak istediğine karar vermesidir. Para kesinlikle var, ancak öncelikler hükümetin karar verdiği bir şeydir ve bu rejim tarımı bir öncelik olarak değil, gerekli bir kötülük olarak görüyor" şeklinde uyardı.

Aleksić, tarım stratejisinin kontra-prodüktif olduğunu vurgulayarak, 2014-2023 yılları arasında tarımsal işletme sayısının 630 binden 508 bine düştüğünü, tarım işçisi sayısının 350 binden fazla azaldığını ve ithalatın ihracatın iki katından fazla arttığını belirtti. On yıllık kümülatif büyümenin %1,7 olduğunu, stratejide ise yıllık %6-9 büyüme öngörüldüğünü kaydetti. Aleksić, "Bütçede para var, ancak çiftçilerin ihtiyaçlarına değil, birilerinin yolsuzluk amaçlarını gerçekleştirebileceği yerlere harcanıyor. Tarıma yatırım yapmıyorlar çünkü oradan para çalmak zor" ifadelerini kullandı.

Aleksić, çiftçilerin dayanışma, birlik ve kararlılık göstermeleri gerektiğini söyleyerek, "Bu, onları kandırmaya çalıştıkları ilk sefer değil. Sadece onları sokaktan çekmek için bir şeyler yapacaklarını vaat ediyorlar. Onlar, yasal değişiklikler, süt piyasasının korunması ve teşviklerle ilgili olarak Sırbistan Hükümeti ile bir anlaşma imzalanmasını talep etmelidirler" diye uyarıda bulundu. Ayrıca, tarım bütçesinin "rekor seviyede" olduğu iddialarının da yanıltıcı olduğunu, 2026 yılı için öngörülen bir milyar dinarın yaklaşık %40'ının 2025'ten kalan borçları ödemek için kullanılacağını, dolayısıyla bu yılki gerçek bütçenin 600 milyon dinar olduğunu sözlerine ekledi.

Anonim kalmak isteyen bir çiftçi, Danas'a verdiği demeçte, daha önce başvuru yapanlar için yeni bir kamu çağrısı yapılmayacağının, sadece ek bir karar verileceğinin söylendiğini aktardı. Çiftçi, hükümetin sözlerini tutmadığını ve 29 Ocak'ta yeni yönetmeliği çıkarmasına rağmen, Bakan Glamočić'in medyada her şeyin ödeneceği ve yolunda olduğu sözünü verdiğini belirtti. Sübvansiyonları 20 hayvanla sınırlayan ek yönetmeliğin ise 4 Şubat'ta, kararların yayımlanmasından hemen önce, yani 6 Şubat'ta çıkarıldığını ifade etti. Bu durumun, hem süt hem de et üreticisi olanları etkilediğini vurguladı.