Sırbistan'da son 24 saatte sıcaklıklar yaklaşık 10 derece düşerken, yaz saati uygulaması da başlıyor. Doktorlar, ani değişimlerin özellikle kalp ve kan damarları olmak üzere vücut için ciddi stres oluşturabileceğini, ayrıca bir saat daha az uykunun saat ayarı nedeniyle ek bir zorluk teşkil ettiğini belirtti. Dedinje Kalp Damar Hastalıkları Enstitüsü Kardiyoloji Kliniği Direktörü Prof. Dr. Petar Otašević, sıcak havadan soğuk havaya geçişin hem kronik hastalar hem de sağlıklı bireylerde şikayetleri artırabileceğini vurguladı. Prof. Dr. Otašević, havanın kötüden iyiye doğru değiştiğinde bu tür şikayetlerin görülmediğini, ancak sıcak bir dönemden soğuk bir döneme geçişin vücut için sorun ve stres kaynağı olduğunu açıkladı. Bu durumun, kan damarlarında büzülmeye, daralmaya, kan basıncının yükselmesine ve kalp atış hızının artmasına yol açabileceğini kaydetti. Sağlıklı ve şikayeti olmayan kişilerin, bir ila iki gün içinde geçebilen geçici uyku hali, halsizlik ve konsantrasyon kaybı gibi sorunlar yaşayabileceğini aktardı. Atmosfer basıncı değiştiğinde bu semptomların hissedilmesine katkıda bulunduğunu belirten Otašević, özellikle küçük çocuklar, yaşlılar ve kalp hastaları başta olmak üzere kronik rahatsızlığı olanların riskli gruplar arasında yer aldığını kaydetti. Kalp sorunu olan kişilerde çevresel herhangi bir değişikliğin, temel hastalığı kötüleştirebileceğini vurguladı. Prof. Dr. Otašević, ilkbahar ve sonbaharın çok sıcaktan çok soğuğa ve tersi yönde hava geçişleriyle karakterize olduğunu belirtti. Bu bağlamda, aile hekimleriyle birlikte iki veya üç senaryo üzerinde çalışılmasını tavsiye ettiğini aktardı. Tansiyon düşerse, yükselirse veya kalp atışı düzensizleşirse ne yapılması gerektiğinin planlanmasını önerdi. Kişilerin mevcut tedavilerini kendi başlarına artırma veya azaltma gibi eylemlerde bulunmaması, aksine bunu doktorlarıyla önceden kararlaştırması gerektiğini vurguladı. Bu tür bir hazırlığın komplikasyon riskini önemli ölçüde azaltabileceğini açıkladı. Prof. Dr. Otašević, günlük alışkanlıkların da ilaç tedavisinin yanı sıra hava koşullarına göre ayarlanması gerektiğini belirtti. Özellikle giyimin katmanlı olması gerektiğini, böylece vücudun gün içindeki sıcaklık dalgalanmalarına daha kolay uyum sağlayabileceğini kaydetti. 25 derece sıcaklıkta kışlık ceketle gezmenin doğru olmadığını da vurguladı. Profesör, tansiyonun gün içinde çok sayıda kez değil, genellikle ölçüldüğü düzenli saatlerde ve kişinin kendini iyi hissetmediği durumlarda ölçülmesini tavsiye ettiğini bildirdi. Baş ağrısı, baş dönmesi veya kulak çınlaması gibi şikayetlerin ortaya çıkması durumunda ölçüm yapılması gerektiğini belirtti. Doktorun acil tansiyon düşürücü ilaçlar önermesi halinde, bu ilaçların talimatlara uygun olarak kullanılması gerektiğini kaydetti. Hidrasyonun sadece yaz aylarında değil, yılın geri kalanında da önemli bir faktör olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Petar Otašević, hastalarına günde bir buçuk litreye kadar, ancak sadece sade su tüketmelerini tavsiye ettiğini bildirdi. Gazlı içeceklerin ve meyve sularının vücudun yeterli hidrasyonunu sağlayamayacağını kaydetti. Fiziksel aktivite konusunda ise kişinin kendi vücudunu dinlemesinin önemli olduğunu belirtti. Bu dönemde bahar yorgunluğunun sık görüldüğünü ve aktivitelerin kişinin kendi durumuna göre ayarlanması gerektiğini açıkladı. Vücudun dinlenmeye ihtiyacı olduğunu işaret ettiğinde, buna uyulması gerektiğini vurguladı. Düzenli rutinin esneklik ve kişinin kendi sınırlarını anlama çerçevesinde devam ettirilebileceğini bildirdi. Vücut için ek bir zorluk da saatlerin ileri alınması, yani yaz saati uygulamasına geçişin olduğunu belirtildi. Prof. Dr. Otašević, bu değişikliğin doğal biyolojik ritmi bozduğunu vurguladı. Vücudun belirli döngülerde çalıştığını, bu nedenle uyanma ve uyku saatlerindeki ani değişikliğin kalp ve kan basıncını etkileyen hormonal reaksiyonlara neden olabileceğini açıkladı. Vücudumuzun ne zaman uyanacağımızı ve ne zaman yatacağımızı yaklaşık olarak bildiğini, bu zaman aniden değiştirildiğinde ise belirli hormonların yükselmesine ve bunun da tansiyon artışına ile kalp atış hızının hızlanmasına yol açabileceğini kaydetti. Araştırmaların, saatlerin değişmesinden sonraki ilk Pazartesi gününün en riskli dönem olduğunu gösterdiğini bildirdi. Bu dönemde akut miyokard enfarktüsü sıklığında yüzde beş ila on arasında küçük bir artış kaydedildiğini belirtti. Bunun nispeten küçük bir artış olmasına rağmen, istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ve vücudun bu tür değişikliklere duyarlılığını işaret ettiğini açıkladı. Öte yandan, bir saat daha uzun uyunan kış saati uygulamasına geçişin ters bir etkiye sahip olabileceğini ve hatta belirli bir koruyucu etki sağlayabileceğini kaydetti. Zaman değişikliğinin sonuçlarını hafifletmek için, vücudun birkaç gün önceden hazırlanmasının tavsiye edildiği aktarıldı. İdeal olarak, saat değişiminden iki ila üç gün önce uyku saatlerinin kademeli olarak 15 ila 20 dakika erkene alınması gerektiğini bildirdi. Bu şekilde vücudun yeni ritme kademeli olarak uyum sağlamasının mümkün olduğunu belirtti. Hazırlık için zaman yoksa, yeterli uykunun sağlanmasının önemli olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Petar Otašević, yedi saat uyunduğunda, vücudun gece yarısından yediye mi yoksa on bir ile altı arasında mı uyunulduğunu önemsemeyeceğini, toplam uyku süresinin korunmasının – yani uyku kotasının doldurulmasının – kilit nokta olduğunu kaydetti.