Sırbistan'da, engelli veya bakıma muhtaç çocuğuna ya da yetişkin yakınına sürekli bakım veren ebeveynlere maddi destek sağlayan "ebeveyn-bakıcı" (roditelj negovatelj) statüsü için başvurular bugün itibarıyla alınmaya başlandı. Başvurular, e-Uprava portalı üzerinden elektronik olarak ya da ilgili sosyal hizmet merkezlerine bizzat yapılabilecek.
Sırbistan Çalışma, İstihdam, Gaziler ve Sosyal İşler Bakanlığı, başvuruların nasıl yapılacağı ve hangi belgelerin gerekeceğine ilişkin talimatı Resmî Gazete'de yayımladı. Talimata göre başvuru sahiplerinin toplam 13 belgeyi hazırlaması gerekiyor. Bu belgeler de e-Uprava üzerinden elektronik belge veya dijitalleştirilmiş kopya olarak gönderilebilecek.
Elektronik başvuru yapanlar, kullanıcı hesapları ve elektronik kimlik doğrulaması üzerinden işlemi tamamlayacak. Başvurunun ardından sistem, tarih-saat bilgisi, başvuru numarası ve yetkili sosyal hizmet merkezinin adını içeren bir elektronik onay üretecek. Ancak dosya üzerindeki tüm sonraki işlemler —eksik belge talepleri, bildirimler ve karar tebligatları— ilgili sosyal hizmet merkezi aracılığıyla yürütülecek.
Başvurunun kabul edilmesinin ardından sosyal hizmet merkezi kararını verecek; ardından bakanlık ile başvuru sahibi arasında karşılıklı hak ve yükümlülükleri belirleyen bir sözleşme imzalanacak. Sözleşmede aylık ödeme tutarı ve ödeme tarihi yer alacak. Ebeveyn-bakıcı ise bakım verdiği kişiye sürekli ve kesintisiz bakım sağlama yükümlülüğü altına girecek.
Aylık nakdi ödeme, başvurunun yapıldığı tarihten itibaren geçerli olacak ve sosyal korumadan sorumlu bakanlık tarafından hesaplanacak. Ayrıca bu süre boyunca emeklilik, malullük ve zorunlu sağlık sigortası primleri de ödenecek.
Sırbistan Hükümeti'nin önerisiyle 10 Temmuz 2026'da kabul edilen Ebeveyn-Bakıcılar ve Bakıcılar Yasası, aylık ödemeyi 65.000 dinar olarak belirledi. Bu tutar, her yıl 1 Mart'ta ortalama ücretlerin nominal artış oranına göre güncellenecek; böylece ebeveyn-bakıcıların asgari ücretin altında gelir elde etmesi önlenecek.
Yasa, bedensel veya duyusal engeli, zihinsel güçlüğü ya da sağlık durumundaki değişiklikler nedeniyle temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamak için başka birinin bakımına ihtiyaç duyan reşit olmayan çocukların ebeveynlerine ve aynı koşulları taşıyan tam bağımlı yetişkinlerin ebeveynlerine bu statüyü tanıyor. Her iki durumda da bakıma muhtaç kişiye sosyal koruma mevzuatı uyarınca artırılmış bakım yardımı hakkı tanınmış olması gerekiyor.
