Sırbistan'da 2021'den bu yana yürürlükte olan Dijital Varlıklar Yasası kapsamında kripto para alım-satımı yapan platformların lisanslı olması gerekiyor. İlk alımı yapmadan önce platformun düzenleyici statüsünün, toplam maliyetin ve vergi yükümlülüklerinin mutlaka kontrol edilmesi gerekiyor.

Lisanslı platform ile erişilebilir platform arasındaki fark

Sırbistan'da vatandaşlara kripto para hizmeti sunan yerli sağlayıcıların ilgili düzenleyici kurumun kamuya açık sicilinde yer alması ve gerekli izne sahip olması zorunlu. Crypto12 ve ECD, ülkede lisanslı faaliyet gösteren yerli sağlayıcılar arasında bulunuyor.

Öte yandan Sırbistan'dan erişilebilen çok sayıda yabancı kripto platformu, ülkede yerel bir lisansa sahip değil. Kart işleminin yabancı bir platformda onaylanması, o platformun Sırbistan'ın düzenleyici çerçevesi içinde faaliyet gösterdiği anlamına gelmiyor. Banka yalnızca belirli bir kart işlemini onaylamış oluyor; platforma Sırbistan'da iş yapma izni vermiş olmuyor.

Yerli lisanslı bir sağlayıcı üzerinden yapılan alım ve satımlar, ülke içi sistem aracılığıyla ve işlem belgeleriyle kayıt altına alınıyor.

Görünen komisyon, gerçek maliyeti yansıtmıyor

Alım maliyetinin yalnızca platform ekranında gösterilen komisyon oranına bakılarak değerlendirilmesi sık yapılan bir hata olarak öne çıkıyor. Yabancı bir platformda kartla yapılan alımlarda toplam maliyet; kart işlem ücreti, dinarın yabancı paraya çevrilmesi, kur farkı ve piyasa fiyatı ile alım fiyatı arasındaki fark gibi kalemleri içerebiliyor.

Yüzde 0,1 veya 0,2 gibi düşük görünen bir komisyon oranı, alımın gerçek maliyetini tek başına göstermiyor. Basitleştirilmiş bir örnekte 1.000 avroluk bir alımda çeşitli maliyet kalemlerinin birleşimi nihai fiyatı önemli ölçüde artırabiliyor. Kesin tutar; bankaya, platforma, ödeme yöntemine ve piyasa koşullarına göre değişiyor.

Yerli lisanslı bir sağlayıcıda ödeme, doğrudan banka hesabından dinar cinsinden yapılabiliyor; uluslararası kart işlemi ve ek döviz çevrimi gerekmiyor.

Sermaye kazancı vergisi yüzde 15

Kripto paralar küresel ölçekte işlem görse de vergi yükümlülükleri kişinin vergi mükellefi olduğu ülkeye göre belirleniyor. Sırbistan'da gerçek kişilerin dijital varlık satışından elde ettiği sermaye kazancı yüzde 15 oranında vergilendiriliyor.

Bu nedenle alım tarihi, ödenen fiyat ve satış fiyatının belgelenebilmesi büyük önem taşıyor. Yerli lisanslı bir sağlayıcıda alım-satım belgeleri ülke içi sistemde otomatik olarak oluşuyor. Yabancı bir platformda ise kullanıcının işlem geçmişini kendisinin saklaması ve maliyet ile satış fiyatını kanıtlayacak belgeleri sağlaması gerekiyor.

İlk alımda bu durum önemsiz görünebilir; ancak yıllar içinde işlemler biriktikçe kayıt tutma süreci önemli ölçüde karmaşıklaşabiliyor.

İlk kripto para alımında yalnızca ne alındığının değil, kimin üzerinden alındığının ve yatırımın bir gün nasıl sonlandırılacağının da belirleyici olduğu vurgulanıyor.

Not: Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, vergi veya hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Dijital varlık alımı, yatırılan sermayenin kaybedilmesi riskini içerir. Belirtilen maliyetler temsilî olup bankaya, hizmet sağlayıcıya, ödeme yöntemine ve piyasa koşullarına göre farklılık gösterebilir.