Sırbistan'ın Novi Sad kentinde, Sırp halkının en eski edebi, kültürel ve bilimsel kurumu olan Matica srpska'nın 200. yıl dönümü töreni bu akşam saat 20.00'de düzenlenecek. İlk olarak Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in konuşmacı olacağı bildirilmişti ancak Vučić, Hindistan'a seyahat etmesi nedeniyle Novi Sad'a gelemeyeceğini açıklayarak katılmayacağını belirtti. Bunun üzerine törende Vučić'in bölgesel işler danışmanı ve Novi Sad eski Belediye Başkanı Miloš Vučević'in konuşacağı kaydedildi. Öte yandan, bu değişikliğe rağmen öğrencilerin törenle eş zamanlı protesto düzenleyecekleri aktarıldı. Matica srpska'dan yapılan önceki açıklamalara göre, törende Matica srpska Başkanı Prof. Dr. Dragan Stanić ve Sırp Patriği Porfirije de birer konuşma yapacak. Sanatsal bölümde ise Nemanja Gladić, Helena Krstić, Dušan Stojanović, Predrag Momčilović, Dragan Kojić, Strahinja Bojović, Željko Andrić, Uroš Pavlov, Nebojša Savić ve Ljubiša Milišić sahne alacak. Programın sunuculuğunu Tara Desnica üstlenecek. Ayrıca, Sırp Ulusal Tiyatrosu Korosu ile Milorad Lonić, Tatjana Manestar, Jovan Nedeljkov, Dejan Milosavljević, Branko Rakić, Petar Rakić, Miodrag Konstantinović, Miroslav Topalov, Milica Vojnović, Aleksandar Bačvanski, David Dugonjić, Aleksandar Nedeljkov, Srđan Srdić ve Živan Veselinov'dan oluşan "Vila" tambur orkestrası da performans sergileyecek. Matica srpska, Sırp halkının en eski edebi, kültürel ve bilimsel kurumu olarak 16 Şubat 1826'da Peşte'de kuruldu. Kurulmasının başlıca nedenleri arasında ulusal homojenleşme, aydınlanma ve Sırpça kitapların yayımlanması ihtiyacı yer alıyordu. Kurucuları arasında Gavrilo Bozitovac, Jovan Demetrović, Josif Milovuk, Petar Rajić, Andrija Rozmirović, Georgije Stanković ve ilk başkanı Jovan Hadžić gibi isimler bulunmaktadır. Kurulduğu günden itibaren Matica srpska, tüm Sırpları kapsayan bir karakter taşımış ve daha sonra Çek, İlir ve Lusačka Sırp Maticaları gibi diğer Slav halklarının Matica derneklerine isim ve program açısından örnek teşkil etmiştir. Kurumun merkezi 1864 yılına kadar Peşte'de bulunmuş, ardından Novi Sad'a taşınmıştır. Novi Sad'a taşındıktan sonra aydınlatma ve yayıncılık faaliyetlerini geliştirmiş, önemli "Halk Kitapları" serisi basılmış, burslu vakıflar ve miraslar artmış, edebi yarışmalar düzenlenmiş ve bağımsız Sırbistan kültürüyle entegrasyonu güçlenmiştir. Birinci Dünya Savaşı Matica srpska'yı önemli ölçüde zayıflatmış, ancak savaşlar arası dönemde Jovan Cvijić, Mihailo Pupin ve Milutin Milanković gibi önemli bilim insanlarının eserlerini yayımlayarak bilimsel gücünü artırmıştır. İkinci Dünya Savaşı sırasında sessizliğini koruyan kurum, savaş sonrası neredeyse tüm mal varlığını kaybetmiştir. Savaş sonrası dönemde ağırlıklı olarak önemli bir bilimsel kurum olarak gelişmeye devam eden Matica srpska, bugün 3.000'den fazla çalışana, yüzden fazla bilimsel projeye, dokuz bilimsel dergiye ve Edebiyat ve Dil, Sosyal Bilimler, Doğa Bilimleri, Görsel Sanatlar, Sahne Sanatları ve Müzik ile Leksikografi ve El Yazması bölümleri olmak üzere yedi bilimsel departmana sahiptir.