Kosova'daki yargı kurumlarının Sırbistan'da yaşayan kişilere gönderdiği mahkeme çağrıları, Priştine'nin Sırp vatandaşları hakkında gıyabında dava açmasına olanak tanıması nedeniyle tartışma yaratıyor. Bu gönderiler, Dünya Posta Birliği kuralları çerçevesinde uluslararası posta olarak ulaşıyor; ancak gönderici olarak Priştine'deki yargı kurumları görünüyor.
Zoran Anđelković, konuya ilişkin açıklamasında, Dünya Posta Birliği'nin Birleşmiş Milletler üyesi olduğunu ve söz konusu gönderilerin postaneler arasında yapılan ikili bir anlaşmadan değil, uluslararası posta statüsünden kaynaklandığını belirtti. Anđelković, "Kosova gönderisi değil, uluslararası gönderi alıyoruz" dedi.
Anđelković, bu tür gönderilerin geri çevrilmesinin süreci durdurmadığını ifade etti. Ona göre asıl soru, gönderilerin iade edilmesinin mi yoksa ilgili kişilerin bilgilendirilmesinin mi daha doğru olduğu. Anđelković, aksi halde kişilerin haberdar edilmeden yola çıkabileceğini ve Macaristan ya da Karadağ'da gözaltına alınabileceğini savundu.
Kosova'daki yargı kurumlarının, Sırbistan'da yaşayan ve sözde savaş suçlarıyla suçlanan kişilere gönderdiği çağrılar, Priştine makamlarının bu adreslere nasıl ulaştığı sorusunu da gündeme getiriyor. Avukat Dragan Pašić ise, kişilerin kimlik numaralarının yalnızca belirli devlet organlarının erişebildiği gizli bir veri olduğunu ve bu bilgilere nasıl ulaşıldığının belirsizliğini koruduğunu söyledi.
Pašić'e göre Kosova savcılığı ve mahkemeleri, "usulüne uygun tebligat" izlenimi yaratmak amacıyla sanığın kimliğinin bilinmediğini, belirtilen adreste bulunmadığını ya da gönderiyi almayı reddettiğini tespit ediyor.
Priştine ile Belgrad arasında karşılıklı iade anlaşması bulunmuyor. Ancak 2022'den bu yana Kosova Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişikliklerle gıyabında yargılama mümkün hale geldi. Pašić, bu tür yargılamaların yalnızca savcılık ve mahkemenin sanığın hazır bulunmasını sağlamak için tüm yolları tükettiği durumlarda yapılabileceğini belirtti.
Pašić, Kosova'nın INTERPOL üyesi olmamasına rağmen diğer devletler üzerinden dolaylı biçimde iade talebinde bulunabildiğini, bu durumda Kosova topraklarında ekstradisyon tutukluluğu kararı verilebileceğini ve yargılamanın sanığın hazır bulunmasıyla sürdürülebileceğini anlattı. Pašić, birçok kişinin kendisine karşı yürütülen süreçten haberdar olmadığını, bu kişilerin Kosova kurumlarının erişim alanında bulunmadığını, çünkü Sırbistan'ın orta kesiminde yaşadıklarını ve bazılarının Sırbistan toprakları dışında olabileceğini sözlerine ekledi.
Sırbistan, Kosova'nın bağımsızlığını ve kurumlarını tanımadığı için taraflar arasında doğrudan hukuki işbirliği bulunmuyor; süreç Avrupa Birliği'nin hukukun üstünlüğü misyonu EULEX aracılığıyla yürütülüyor. EULEX'in görev tanımı, diğer hususların yanı sıra Kosova yargı sisteminin işleyişini izlemeyi de kapsıyor. Savaş suçlarına ilişkin tüm dosyalar 2018'de Kosova'nın yerel yargı kurumlarına devredilmişti.
