Her yıl Eylül ayında aynı soruyu tekrar ediyoruz: Sonbahar tam olarak ne zaman başlıyor, denklem nedir ve neden ilkbahar, yaz ve kış 21. günde gelirken sonbahar sadece 23. günde mi?
Astronomi, Güneş'in konumuna göre sonbaharı dakikada hesaplarken meteorologlar daha basit bir sistem kullanarak istatistikleri ve iklim verilerini takip ediyorlar, Punkufer.hr yazıyor.
Meteorolojik olarak sonbahar 1 Eylül'de başlıyor ve 30 Kasım'a kadar sürüyor. Meteorologların istatistikleri takip etmek, karşılaştırmak ve tutmak için Eylül, Ekim ve Kasım aylarını kullanarak belirleniyor.
Astronomik sonbahar 22 veya 23 Eylül'de başlayıp 21 veya 22 Aralık'ta sona eriyor. Bu, astronomik sonbahar denkleminin, yani Güneş'in gökyüzünde ekvatoru kuzeyden güneye geçmesiyle belirleniyor.
Bu yıl Kuzey Yarımküre'deki resmi astronomik sonbahar başlangıcı bugün, 23 Eylül Çarşamba günü saat 02:05'te Orta Avrupa Yaz Saati (CEST) ile gerçekleşiyor.
Bu anda Güneş gökyüzünde ekvatoru kuzeyden güneye geçiyor. Ekinoksiysta Güneş doğrudan doğuya, batıya doğru batıyor ve tüm gezegende gün ve gece yaklaşık 12 saat sürüyor.
Ekinoksiyum kelimesi Latince "aequus" (eşit) ve "nox" (gece) kelimelerinden geliyor ve bizim "denklem" kelimemiz bu terimin çevirisidir.
Yıl boyunca Dünya'nın dönüş ekseni yaklaşık 23,5 derecelik bir açıyla Güneş yörüngesine göre eğimlidir. Bu nedenle yıl boyunca belirli bölgeler daha fazla güneş ışığına maruz kalır.
Ancak yılın iki zamanı - ilkbahar ve sonbahar - Dünya yörüngesinde böyle bir konumda bulunur ki ekseni Güneş'e doğru değil, ondan uzaktadır. Güneş ışınları o zaman Dünya ekvatoruna dik düşüyor, bu nedenle her yarımküre eşit miktarda ışık alıyor.
Denklem kelimesi gün ve gece süresinin aynı olduğunu ima ediyor, yani 12 saatlik bir süreç, ancak atmosferik kırılma - Güneş ışınlarının Dünya atmosferinde kırılması - ve güneşin yükselişini tanımlama yöntemimiz nedeniyle ekinoks günü gerçekte geceye göre birkaç dakika daha uzun.
Halka arasında yılın başlangıç tarihleri 21. günde olduğu düşünülür, ancak astronomik gerçekler çok daha dinamiktir. Doğal nedenler takvimsel uyarlamalar ve gök mekaniği yasalarının bir kombinasyonundan kaynaklanmaktadır:
Dünya'nın yılı tam 365 gün sürmez: Dünya Güneş etrafında tamamlamak için yaklaşık 365 gün, 5 saat, 48 dakika ve 45 saniye gerektirir. Takvimimiz bu her yıl oluşan yaklaşık altı saatlik gecikmeyi dört yılda bir ek Şubat ayı ekleyerek telafi eder. Bu nedenle her yıl denklem tarihi yaklaşık altı saat ileri kayar ve artık yıllar 24 saat geri döner.
Elipsal yörünge ve Kepler yasaları: Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi mükemmel bir daire değil, elips şeklindedir. Kepler yasalarına göre, Dünya Güneş'e daha yakın olduğunda daha hızlı hareket eder (Ocak ayında) ve daha uzakta olduğunda daha yavaş hareket eder (Temmuz ayında). Bu nedenle Kuzey Yarımküre'deki mevsimler aynı uzunlukta olmaz - yaz biraz daha uzundur kıştan, bu da astronomik tarihleri de etkiler.
Tarih değişimi: Kuzey Yarımküre'deki denklem her zaman 23 Eylül'de gerçekleşmez. Takvim döngüsü ve artık yıllar nedeniyle sonbahar 22 veya 23 Eylül'de başlayabilir ve nadiren 21 veya 24 Eylül'de başlar. Ancak, 21. yüzyılın sonunda sonbahar her zaman 22 Eylül'de başlayacaktır.
Ayrıca, diğer mevsimler de her zaman tam olarak 21. günde başlamaz - yaz gündönümü genellikle 20 veya 21 Haziran'da gerçekleşir, ilkbahar denklemi günümüzde en sık 20 Mart'ta gerçekleşir ve kış gündönümü 21 veya 22 Aralık arasında değişir.
