EasyJet havayolunun yaklaşık 100 yolcusu dün Milano'daki Linate Havalimanı'nda, Avrupa Birliği'nin (AB) yeni EES sisteminin yürürlüğe girmesiyle sınır kontrolünde yaşanan kaos nedeniyle saatlerce mahsur kaldı; bazı yolcuların fenalaşarak bayılma noktasına geldiği bildirildi. Havayolu şirketi, durumun kendi kontrolleri dışında olduğunu belirterek, EES sisteminden (üçüncü ülke vatandaşlarının giriş ve çıkış kayıtlarını tutan otomatik bilişim sistemi) kaynaklanan sorunların gecikmelere yol açtığını açıkladı. Bu tür aksaklıkların “kabul edilemez” olduğunu vurgulayan şirket, Daily Mail'in aktardığına göre ekledi. Sistem, üçüncü ülke vatandaşlarının Schengen bölgesine (çoğunlukla AB üyesi 29 Avrupa ülkesini kapsayan) giriş ve çıkışlarında parmak izlerinin alınmasını ve fotoğraf çekilmesini gerektiriyor. Avrupa genelinde seyahat eden yolcular, hafta sonu boyunca gecikmeler ve iptallerle karşılaştı. Cenevre, Lizbon ve Malta'dan Birleşik Krallık'a dönen yolcular da seyahatlerinde kaos yaşandığını bildirdi. Daily Mail'in belirttiğine göre EasyJet, yolculara ek süre tanımak amacıyla bir uçuşu 52 dakika erteledi. Ancak mürettebatın yasal çalışma süresi dolmaya yaklaştığı için uçak yarı boş olarak havalandı. Bu olay nedeniyle yolcular eve dönmek için çaresizce alternatif yollar ararken, bazıları uçuşu kaçırdıklarını daha sonra öğrendi. Erkek arkadaşıyla seyahat eden bir yolcu, uçağa sadece 30 kişinin binebildiğini, 100 kişinin ise havalimanında mahsur kaldığını kaydetti. 17 yaşındaki öğrenci Kira, BBC'ye yaptığı açıklamada, “Sabah 7.30'da 11'deki uçuşumuz için buraya geldik, yani çok erken gelmiştik. Sınır kontrolüne geldiğimizde devasa bir kalabalık vardı. Gıda zehirlenmesi geçirdiğimi düşündüğüm için zaten iyi hissetmiyordum. Saat 10.50 civarında insanlara su getirdiler ve sıranın başına geldiğimizde biri bize Manchester'a gidip gitmediğimizi sordu ve uçuşumuzun az önce kalktığını söyledi” aktardı. Kira, erkek arkadaşıyla bir sonraki uçuş için 20 saat beklemek zorunda kaldıklarını, bu durumun annesinin 520 sterlin (yaklaşık 596 avro) ödemesine neden olduğunu ekledi. Üstelik yeni uçuş, gitmek istedikleri Manchester yerine Londra Gatwick Havalimanı'na idi. Kira'nın belirttiğine göre EasyJet, onlara sadece 12.25 sterlin (yaklaşık 14 avro), yani havalimanında bir sandviç parası kadar tazminat teklif ettiğini kaydetti. Bu arada, Wirral'dan 26 yaşındaki Vicki Chapman, 5 yaşındaki oğlu Frederick, partneri Adam Hoyord, annesi Lynn Chapman ve kardeşi Dan Chapman ile İtalyan şehrinde kaldı. Liverpool Echo'ya yaptığı açıklamada, “Havalimanına geldik, fazlasıyla vaktimiz vardı ve sabah 9.30'da kapımıza ulaştık, ancak pasaport kontrolünden geçişimiz reddedildi. Pasaport kontrolünde sorunlar yaşanmasına ve bizi geçirmemelerine rağmen, kapıya zamanında ulaşamadığımız için uçuşa alınmayacağımız söylendi” bildirdi. Üç saat boyunca dolaştırıldıklarını ve kimsenin kendilerine yardım etmediğini sözlerine ekledi. “Havalimanı o kadar sıcaktı ki insanlar kusuyordu, bayılmak üzereydiler. Salı gününün en erken dönüş zamanı olduğu ve Gatwick'e uçmamız gerektiği söylendi. Airbnb için cebimizden ödeme yapmak zorunda kaldık” kaydetti. Adam Lomas (33), eşi Cathy (33) ve bebekleri de havalimanında mahsur kaldı. Lomas, havayolu şirketiyle iletişime geçmeye çalıştığını ancak “ses sorunları” nedeniyle sohbet robotlarının birkaç dakika sonra “bağlantıyı kestiğini” açıkladı. Lomas ailesi bir otel bulmaya ve Londra'ya yeni bir uçuş rezervasyonu yapmaya çalıştı; buradan Manchester'a iki buçuk saatlik bir tren yolculuğu yapmaları gerekecekti. Lomas'ın belirttiğine göre EasyJet ve Milano Havalimanı çalışanları “kimin suçlu olduğunu tartışarak saatler geçirdi”. Havayolu şirketi, yeni sistem hakkında yolcuları bilgilendirdiğini ve onlara erken gelmelerini, güvenlik kontrolünü hızlıca geçmelerini ve çağrıldıklarında kapıya gitmelerini tavsiye ettiğini açıkladı. EasyJet sözcüsü, “Havalimanındaki yoğunluğun etkisini azaltmak için elimizden gelen her şeyi yaptık; yolculara ek süre tanımak için uçuşları beklettik ve uçuşunu kaçıranlar için, Manchester'a giden EJU5420 dahil, diğer uçuşlara ücretsiz transfer sağladık. EES sistemi uygulanırken sınır makamlarının, yolcularımız için sınırda yaşanan bu kabul edilemez gecikmeleri önlemek amacıyla izin verilen esneklikleri tam ve etkili bir şekilde kullanmaları yönündeki çağrılarımızı sürdürüyoruz. Bu durum kontrolümüz dışında olsa da, verdiğimiz rahatsızlıktan dolayı özür dileriz” bildirdi. EES nedeniyle yaşanan kaotik sahneler Lizbon ve Paris dahil olmak üzere Avrupa'nın diğer havalimanlarında da rapor edildi. Eski bir İngiliz ve AB diplomatı olan Rupert Joy, yeni sistemin Portekiz başkentinde karmaşa içinde olduğunu belirtti. Joy, X'te yaptığı paylaşımda, “Hiç kimse hiçbir şeyden sorumlu değilmiş gibi görünüyor, ne yapması gerektiğini de kimse bilmiyor” kaydetti. Ryanair'in tartışmalı CEO'su Michael O'Leary bu ay, AB'yi 2020'deki Brexit çıkışları nedeniyle İngiliz turistleri pasaport kontrolünde saatlerce kuyrukta bekletmek suretiyle cezalandırmakla suçladığını belirtti. O'Leary, geçen yıl Ekim ayında yeni sistemin yürürlüğe girmesinden bu yana pasaport kontrolünde “önemli aksaklıklar” yaşandığını ekledi. EES sistemi aşamalı olarak uygulamaya konuluyor ve tam olarak bu ay içinde faaliyete geçmesi bekleniyor.