Analistler, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın AB-Batı Balkanlar Zirvesi'nden bir gün önce Belgrad'ı ziyaret etmesinin, AB'nin hem Sırbistan'ı hem de bölgedeki devletleri Avrupa yolunda ilerlemeye, reformları uygulamaya ve Büyüme Planı'ndan fon almaya teşvik etmek istediğinin bir kanıtı olduğunu belirtti. Ayrıca, Birliğin Batı Balkanlar'a yönelik genişleme politikasından vazgeçmediğini ve Sırbistan için Küme 3'ün nihayet açılabileceğini kaydettiler. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, bu hafta bölge turuna çıkacak ve Belgrad son durağı olacak. Costa'nın ziyareti sırasında, Sırbistan'ın AB üyeliğine doğru ilerlemesine katkıda bulunacak çok sayıda konunun ele alınması bekleniyor. Bu ziyaret, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in yanı sıra Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni gibi isimlerin de katılacağı AB-Batı Balkanlar Zirvesi'nden hemen bir gün önce gerçekleşecek. Belgrad'da Sırbistan Cumhurbaşkanı Vučić tarafından Sırbistan Sarayı'nda ağırlanacak olan Costa, ilk olarak ikili bir görüşme gerçekleştirecek. Ardından, Cumhurbaşkanı Vučić ve Avrupa Konseyi Başkanı Costa liderliğindeki Sırbistan ve Avrupa Birliği heyetleri arasında genel kurul görüşmeleri yapılacağı bildirildi. AGİT eski büyükelçisi Branka Latinović, Blic'e yaptığı açıklamada, Costa'nın bölge ziyaretinin büyük bir sürpriz olmadığını kaydetti. Latinović, "Bu, Avrupalı bir yetkilinin rutin ve olağan çalışması olarak değerlendirilebilir. Ziyaretin Tivat'taki AB-Batı Balkanlar Zirvesi öncesine denk gelip gelmediği bir detaydır. Ancak her şeye rağmen bu, bölge ülkelerini Büyüme Programı kapsamındaki reformları daha hızlı ve etkin bir şekilde uygulamaya teşvik etmelidir" ifadelerini kullandı. Latinović, bazı ülkelerin reformları daha hızlı, bazılarının ise daha yavaş gerçekleştirdiğini belirtti. Latinović, "Bosna-Hersek, gündemdeki taahhütlerini en az yerine getiren ülke oldu ve bu nedenle Büyüme Planı fonundan en az parayı aldı. İlginçtir ki Batı Balkanlar'daki her ülke kendi reform gündemini belirlemede yer aldı ve hepsi Büyüme Planı'nı memnuniyetle karşıladı. Ancak reformlarda ilerlemeyen ülkeler, Brüksel'in 'Ya vaat ettiklerinizi yaparsınız ya da para yok' mesajıyla karşı karşıya kalıyor" diye ekledi. Latinović, Costa'nın bölge turunun "Brüksel'in bir diğer iyi jesti" olarak görülmesi gerektiğini vurguladı. Latinović, "AB, Batı Balkanlar'ı ve Büyüme Planı'ndan elde edilen fonların genel konulara yatırımını ne kadar önemsediğini göstermek istiyor. Ayrıca Brüksel, Batı Balkanlar'a yönelik genişlemeden vazgeçmediği yönünde siyasi bir mesaj da gönderiyor. Bu bağlamda, son zamanlarda AB genişlemesine dair giderek daha fazla girişim ve model ortaya çıkması, Brüksel'in Batı Balkanlar, Ukrayna ve Moldova'daki jeopolitik hırslarını güçlendirmek istediğinin de iyi bir işareti" ifadelerini kullandı. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın Belgrad'a gelişiyle ilgili olarak diplomat Zoran Milivojević, bunun Sırbistan-AB ilişkilerinde yeni bir aşamaya işaret edebilecek önemli bir ziyaret olduğunu değerlendirdi. Milivojević, "Anahtar konu katılım müzakerelerinin önündeki engellerin kaldırılması olacak. Sırbistan kendisine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdi ve şimdi karar her şeyden önce siyasi nitelikte" dedi. Ayrıca, "Sırbistan, Venedik Komisyonu tavsiyelerinden Reform Gündemi'ndeki taahhütlere kadar, Avrupa entegrasyonlarının devamı için koşul olan tüm talepleri gerçekleştirdi, istenen her şey yerine getirildi" diye vurguladı. Milivojević, bu nedenle Avrupa Birliği'nin siyasi irade göstermesi ve katılım sürecinin devamına izin vermesinin mantıklı olacağını kaydetti. Avrupa Entegrasyonu Bakanı Nemanja Starović, Costa'nın Belgrad'a gelişinin "Sırbistan'ın Avrupa yoluna verilen desteğin açık bir mesajı" olduğunu belirtti. Starović, "Ziyaretin kendisi bu tür bir mesaj gönderiyor. Avrupa Konseyi Başkanı'nın tutumlarını ve eylem tarzını bilerek, kendisinin Sırbistan'ın Balkanlar'daki ve Avrupa kıtasındaki önemini ve rolünü kişisel olarak çok iyi anladığı ve üye devletler arasında Sırbistan hakkında olumlu bir siyasi mutabakatın oluşturulmasına sürekli kişisel katkı sağladığı kuşkusuzdur. Ziyaretin başarılı olacağını, çok sayıda konunun ele alınacağını ve bunun AB üyeliğimize doğru ilerlememize katkı sağlayacağını düşünüyorum" dedi. Bakan Starović, Sırbistan'ın beş yıl önce Küme 3'ün açılması için teknik şartları yerine getirdiğini ancak 27 AB üyesi devletin siyasi uzlaşmasının 'eksik kaldığını' hatırlattı. Starović, "Bu siyasi uzlaşmaya ulaşmada Avrupa Konseyi Başkanı'nın desteğini haklı olarak bekliyoruz" diye açıkladı. Starović, Küme 3'ün açılması konusunda "temkinli bir iyimser" olduğunu ve bu iyimserliğin, "Sırbistan'ın son birkaç ayda yürütmeden yasamaya kadar yaptığı her şeye" dayandığını ekledi. Starović, "Çok ciddi, esaslı ve köklü reformlarla mücadele ettiğimiz bir gerçek. Halk Meclisi'nde geçtiğimiz haftalarda kabul edilen yasa paketlerinden ve yasal süreçte olan, Haziran ayında kabul edilecek halka açık tartışma aşamasındaki yeni paketlerden bahsediyoruz" dedi. Sırbistan'ın AB'nin açıkça vurgulanan tüm beklentilerini karşılamaya hazır olduğunu, özellikle adli yasa paketleri konusunda hazır olduğunu belirten Starović, bu yasalar yürürlüğe girer girmez Venedik Komisyonu uzman ekibinin davet edildiğini hatırlattı. Starović, Sırbistan'ın iç pazara ilişkin Küme 2'nin açılması için tüm ön koşulları yerine getirmeye yakın olduğunu ve Küme 5, yani Fasıl 23 ve 24 için geçici ölçütler üzerinde çalıştığını aktardı.