Belgrad, Novi Sad, Šabac ve Čačak pazarlarında mevsimlik sebze ve meyve arzı iyi durumda; turşu ve lahana turşusu gibi kışlık hazırlıklarda kullanılan ürünlere talep de yüksek. Fiyatlar ürünün türüne ve kalitesine göre değişirken, satıcılar da alıcılar da kışlık hazırlığı evde yapmanın hazır ürün satın almaktan daha kârlı olduğu görüşünde.

Belgrad'daki Kalenić pazarında tezgâh açan satıcı Biljana Redžepović kışlık için kırmızı biberin fiyatının makul düzeyde olduğunu, domatesin ise sezon sonuna gelindiği için yaz aylarına göre biraz yükseldiğini söyledi. Karnabaharın şu anda pahalı olduğunu belirten Redžepović, fiyatın bir ay içinde düşmesini beklediklerini ifade etti.

Redžepović'in verdiği bilgiye göre fırında biberden bir kavanoz ajvar için dört kilogram taze biber gerekiyor; üç kavanoz ajvar hazırlamak isteyen ev hanımlarının bibere 1.500 dinar ayırması yeterli. Redžepović, hazırlanan kornişon turşuların soğuk ve düşük sıcaklıklar nedeniyle donduğunda hızla bozulduğunu, bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Aynı pazarda hazır kışlık ürün satan Jasmina Stanišić, fiyatları geçen yıla göre değiştirmediğini ve ürünleri annesi ile babaannesinden öğrendiği geleneksel tarife göre hazırladığını anlattı. Stanišić, hiçbir şeyin aceleyle yapılmaması gerektiğini belirterek ajvar ve tatlıların hazırlanmasının bir gün sürdüğünü, ajvar için biber ve meyveyi makinadan geçirmek yerine elle parçaladığını kaydetti. Tezgâhlarındaki fiyatların geçen yılla aynı olduğunu söyleyen Stanišić, büyük kavanoz ajvar, reçel veya tatlının 800, küçük kavanozun ise 400 dinar olduğunu bildirdi.

Kalenić pazarına alışverişe gelen vatandaşlar, kışlık ürünleri ağırlıklı olarak satın aldıklarını ve nereden alacaklarına fiyata bakarak karar verdiklerini söyledi. Bir vatandaş, evi çok sıcak olduğu ve saklayacak yeri bulunmadığı için hazır ürün aldığını, pazardan değil marketten alışveriş yaptığını çünkü marketlerin daha ucuz olduğunu belirtti.

Čačak'ta Donja Trepča'dan ev hanımı Jasmina Obradović, gençlerin giderek ev yapımı ürünlere yöneldiğini ve kışlık tariflerine bugün neredeyse herkesin ulaşabildiğini ifade etti. Obradović, özellikle malzemeler mevsiminde alındığında kışlık hazırlığın çok uygun fiyata yapılabildiğini vurguladı. Biberin oldukça ucuz olduğunu, domatesin ise 50 dinara satıldığını hatırlatan Obradović, bunun gerçekten çok uygun bir fiyat olduğunu dile getirdi.

Obradović, bu yıl ajvar, çekilmiş domates, cimborka, tumbana biber, dukat, salatalık, kornişon, karışık salata ve lahana dahil farklı kışlık ürünler hazırladığını anlattı. Salatalık ve kornişonu özellikle yaptığını, çocukların en çok bunları sevdiğini belirten Obradović, karışık salata ile lahanayı ise henüz hazırlayacağını söyledi.

Genç kuşağın kışlık hazırlamaya ilgi gösterdiğini ancak bunun büyük ölçüde çocukların ailede ne öğrendiğine bağlı olduğunu ifade eden Obradović, annelerin kızlarına ne kadar aktardığının belirleyici olduğunu söyledi. Obradović, kendisinin de kızını ve şimdi torunlarını kışlık hazırlığına dahil ettiğini, onları yavaş yavaş bu işe alıştırdığını anlattı. Torunlarını her iş yaparken yanına aldığını ve güçleri yettiğince yardım etmelerini istediğini belirten Obradović, çocukları zorlamamak gerektiğini, zamanla bu işin onlara da geçtiğini ifade etti.

Obradović'e göre ev yapımı ajvar, market raflarındaki ürünlerden belirgin biçimde ayrılıyor. Marketlerde "ev yapımı" etiketiyle satılan ajvarların aslında endüstriyel ürün olduğunu savunan Obradović, bir zamanlar gerçek ev yapımı ajvar üreten firmaların artık bulunmadığını söyledi.

Gerçek ev yapımı ajvarın ateşte biber kızartmaktan uzun süre kavurmaya kadar zaman ve sabır gerektirdiğini vurgulayan Obradović, biberin odun ateşinde kızartılıp soyulduğunu, süzüldüğünü, çekildiğini ve altın sarısı rengi alana kadar kavrulduğunu anlattı. Obradović, tatlı kışlık hazırlığının da denenmiş bir tarif izlendiğinde zor olmadığını belirterek ahududu veya çilek reçeli örneğini verdi: bir kilo meyveye bir kilo şeker eklenip akşamdan bekletildiğini, ertesi gün meyvenin kendi suyunu bırakmasıyla kısık ateşte yaklaşık kırk dakika pişirildiğini söyledi.