Sırbistan'da konut piyasası rekor kırmaya devam ediyor. Belgrad'da geçen yıla göre daire satışlarında hafif bir artış kaydedilirken, ortalama metrekare fiyatı 3.219 avroya çıktı. Yeni ve eski yapıların fiyatları neredeyse tamamen eşitlenirken, tüm alımların yüzde 40'ı konut kredisiyle gerçekleştirildi.
Gayrimenkul değerleme uzmanı Milić Oković, başkentte metrekare fiyatının hâlâ 2.000 avronun altında olduğu yerleri, garaj alımının neden en kârlı yatırım haline geldiğini ve alıcıların en sık yaptığı hataları anlattı.
İstatistikler yüksek ortalamalar gösterse de sınırlı bütçeli alıcıların başkentte daire bulması giderek zorlaşıyor. Oković'e göre 2023'te metrekare fiyatı 1.000 ile 2.000 avro arasında olan daireler toplam arzın yarısını oluştururken, bugün bu oran yalnızca yüzde 22 civarında. Metrekaresi 2.000 avronun altındaki daireler hızla satılıyor ve çoğu zaman ilan sitelerine hiç ulaşmadan, ön satışta, komşulara veya akrabalara satılıyor. Uzman, bodrum ve çatı katı gibi ek yatırım gerektirmeyen, altyapısı düzgün bir konumda merkezi ilçelerde 3.000 avronun altında metrekare bulmanın neredeyse imkânsız olduğunu belirtiyor.
Oković, Sırbistan vatandaşlarının konut alımına sıklıkla aşırı duygusal ve düşüncesizce yaklaştığı uyarısında bulunuyor. "Sık sık söylerim: 'Göz alır, can yanar'" diyen Oković, insanların markette 100 dinarlık ekmeği bile ayrıntılı biçimde tartıp değerlendirdiğini, ancak 200.000 ile 300.000 avroluk bir daire için ne değerleme uzmanına ne bilirkişiye ne de emlakçıya danıştığını ifade ediyor. Alıcıların ilk bakışta âşık olduğunu, statik yapıyı, tesisatı, hukuki durumu ve ısıtmayı kontrol etmediğini söylüyor.
Oković, piyasadaki en kârlı ve en güvenli yatırım olarak tereddütsüz garaj yeri ve arsa alımını gösteriyor. Merkezi Belgrad'da bir garaj yerinin aylık kirasının 150 ile 300 avro arasında değiştiğini, buna karşılık ek bir yatırım gerektirmediğini belirtiyor. Arsanın ise yeniden üretilemeyen ya da üzerine ek yapılamayan tek şey olduğunu vurguluyor: "Binaya kat ekleyebilirsiniz ama 30 arlık bir arsa 30 ar olarak kalır. Bu yüzden toprak alımı bir numaralı yatırım seçeneğidir."
Fiyat artışı Belgrad piyasasından tüm Sırbistan'a yayılmış durumda. Oković'e göre Novi Sad metrekare fiyatlarında neredeyse Belgrad ile eşitlendi; Pančevo, Obrenovac, Ljig, Ub ve Pazova gibi yerleşimler bugün pratikte Belgrad'ın ilçeleri gibi işliyor. Kragujevac, Niš, Subotica, Novi Pazar ve sınır kenti Loznica'da da yıllık yüzde 10 ile 15 arasında önemli fiyat artışları görülüyor.
Kiralık dairelerde fiyatlar, yabancıların ilk akını sonrasında istikrar kazandı ve ortalama metrekare başına 10 ile 12 avro arasında seyrediyor. Bu da ortalama 40-45 metrekarelik bir odalı dairenin ayda 450 ile 500 avroya kiralandığı anlamına geliyor. Uzmanlar, hem kiracıların hem de ev sahiplerinin hukuki korunması için kira sözleşmesinin mutlaka imzalanması ve ilgili kurumlara bildirilmesi çağrısında bulunuyor.
